Mỹ lập 'Lực lượng Đặc biệt' chống tội phạm lừa đảo tại ASEAN

Bộ Tư pháp Mỹ vừa công bố thành lập "Lực lượng Đặc biệt chống trung tâm lừa đảo" (Scam Center Strike Force) nhằm đối phó với làn sóng gian lận đầu tư tiền mã hóa gia tăng do các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia hoạt động từ Đông Nam Á thực hiện.

Mỹ cũng phải lập đội liên ngành

Đội đặc nhiệm liên ngành này được thiết kế để điều tra, ngăn chặn và truy tố các đường dây lừa đảo nghiêm trọng nhất. Ước tính đang lừa đảo người Mỹ gần 10 tỉ USD hằng năm.

Các mạng lưới tội phạm đang điều hành các đường dây này từ các khu phức hợp ở Campuchia, Lào và Myanmar. Nơi doanh thu từ hoạt động gian lận có thể chiếm gần một nửa GDP địa phương, ở một số khu vực. Nạn nhân tại Mỹ thường bị lừa chuyển tiền vào các trang web và ứng dụng tiền mã hóa giả mạo, do các công ty Mỹ lưu trữ, sau đó tiền bị rửa ra nước ngoài.

Con số 10 tỉ USD hàng năm phản ánh quy mô khổng lồ của vấn đề này. Đây không chỉ là những vụ lừa đảo nhỏ lẻ, mà là một ngành công nghiệp tội phạm có tổ chức ; với quy trình tinh vi, từ việc tuyển dụng nạn nhân, xây dựng niềm tin, đến việc chiếm đoạt tài sản thông qua các nền tảng tiền mã hóa giả.

Jeanine Pirro, Công tố viên Liên bang cho Quận Columbia, nhấn mạnh tính nghiêm trọng của vấn đề: "Đại dịch này chắc chắn là một cuộc chuyển giao tài sản thế hệ từ nước Mỹ vào tay tội phạm có tổ chức. Khiến nó trở thành cả một vấn đề an ninh quốc gia lẫn an ninh nội địa".

Lực lượng Đặc biệt sẽ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng có trụ sở tại Mỹ tạo điều kiện cho các vụ lừa đảo. Bao gồm nhà cung cấp dịch vụ Internet và các tài khoản mạng xã hội được những kẻ lừa đảo sử dụng. Đội đặc nhiệm cũng sẽ hợp tác với các công ty Mỹ để cắt đứt quyền truy cập vào các trung tâm lừa đảo ở nước ngoài.

Nỗ lực này có sự tham gia của Văn phòng Công tố viên Liên bang cho Quận Columbia và Phòng Hình sự của Bộ Tư pháp cùng với Cục Điều tra Liên bang (FBI) và Cơ quan Mật vụ. Sự phối hợp liên ngành này cho thấy quyết tâm của Mỹ trong việc giải quyết vấn đề từ nhiều góc độ - từ điều tra, truy tố đến thu hồi tài sản.

Những thành quả ban đầu

Đội đặc nhiệm đã thu giữ và tịch thu hơn 400 triệu USD tiền mã hóa và công bố thủ tục, tịch thu thêm 80 triệu USD để trả lại cho nạn nhân. Đây là những con số ấn tượng cho thấy hiệu quả của các hoạt động thực thi pháp luật.

Đặc biệt đáng chú ý, chủ tịch tập đoàn Prince Group của Campuchia đã bị Mỹ buộc tội vào tháng trước về việc điều hành một "đế chế gian lận mạng rộng khắp". Dẫn đến việc thu giữ Bitcoin trị giá khoảng 15 tỉ USD, trong những gì các công tố viên gọi là hành động tịch thu lớn nhất từ trước đến nay.

Cả Mỹ và Trung Quốc đều đã gây áp lực lên các quốc gia Đông Nam Á để trấn áp các hoạt động này, vì công dân từ cả hai nước đều là mục tiêu. Đầu tuần này, Thái Lan đã dẫn độ ông trùm sòng bạc She Zhijiang theo yêu cầu của Bắc Kinh, người bị cáo buộc tham gia vào các hoạt động lừa đảo.

Riêng về Myanmar, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Bộ Tài chính Mỹ đã chỉ định Quân đội Dân chủ Karen Benevolent Army của Myanmar và bốn nhà lãnh đạo cấp cao vì hỗ trợ các trung tâm lừa đảo nhắm vào người Mỹ.

Các quốc gia Đông Nam Á đang có những động thái đáp ứng áp lực quốc tế. Chính quyền Myanmar đã giam giữ hàng nghìn công dân nước ngoài trong năm nay liên quan đến các vụ lừa đảo trực tuyến và công bố kế hoạch phá dỡ hơn 600 tòa nhà liên quan đến các hoạt động này.

Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar Than Swe cho biết trong khoảng thời gian hai năm đến tháng 11, khoảng 67.982 công dân nước ngoài từ 52 quốc gia đã nhập cảnh bất hợp pháp vào Myanmar qua các nước láng giềng đã bị trục xuất.

Ông nói rằng các băng nhóm và nhóm vũ trang đã nhận được Internet, điện và dịch vụ tài chính từ các nước láng giềng, và kêu gọi hợp tác xuyên biên giới lớn hơn để chống tội phạm xuyên quốc gia một cách hiệu quả, theo tuyên bố của chính phủ hôm thứ Năm.

Thách thức và triển vọng

Việc thành lập Lực lượng Đặc biệt này đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong nỗ lực của Mỹ chống lại tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn rất lớn. Các trung tâm lừa đảo thường hoạt động ở những khu vực khó kiểm soát, với sự bảo vệ từ các lực lượng địa phương và có khả năng di chuyển nhanh chóng khi bị phát hiện.

Hơn nữa, bản chất xuyên quốc gia của tội phạm này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ không chỉ giữa các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ mà còn với các đối tác quốc tế. Việc chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra và dẫn độ tội phạm đều cần có khuôn khổ pháp lý rõ ràng và ý chí chính trị mạnh mẽ từ tất cả các bên.

Sự ra đời của Lực lượng Đặc biệt này cũng có ý nghĩa quan trọng đối với các quốc gia Đông Nam Á. Nó gửi đi thông điệp rõ ràng rằng Mỹ sẽ theo dõi chặt chẽ và hành động mạnh tay đối với các hoạt động tội phạm xuất phát từ khu vực này, ngay cả khi chúng không diễn ra trên lãnh thổ Mỹ.

Điều này có thể tạo áp lực lên các chính quyền địa phương để tăng cường nỗ lực trấn áp, nhưng cũng mở ra cơ hội hợp tác trong việc xây dựng năng lực thực thi pháp luật, chia sẻ công nghệ và kinh nghiệm trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức.

Cuối cùng, thành công của Lực lượng Đặc biệt này sẽ phụ thuộc không chỉ vào năng lực điều tra và truy tố của các cơ quan Mỹ, mà còn vào sự hợp tác của các quốc gia trong khu vực và cam kết chung trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, không dung túng cho tội phạm xuyên quốc gia.

Bùi Tú