Cuộc đua xây trung tâm dữ liệu AI đẩy giá chip nhớ Samsung tăng 60%

Động thái này diễn ra sau khi Samsung Electronics (nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới) quyết định trì hoãn việc công bố chính thức giá cho các hợp đồng cung ứng trong tháng 10, hai nguồn tin của Reuters nói thêm. Họ cho biết chi tiết giá thường được tập đoàn điện tử Hàn Quốc công bố hàng tháng.

Giá chip nhớ (chủ yếu dùng trong máy chủ) tăng vọt, dự kiến sẽ gây thêm áp lực cho các công ty lớn đang xây dựng và mở rộng cơ sở hạ tầng dữ liệu. Đồng thời, cũng có thể làm tăng chi phí của các sản phẩm khác như smartphone và máy tính.

"Nhiều công ty sản xuất máy chủ và xây dựng trung tâm dữ liệu lớn nhất đang chấp nhận rằng, họ sẽ không nhận được đủ chip nhớ. Chi phí mà họ phải trả là rất lớn", Tobey Gonnerman, Chủ tịch hãng phân phối chất bán dẫn độc lập Fusion Worldwide, nói với Reuters.

Ông cho biết, giá hợp đồng của Samsung Electronics cho các mô đun chip nhớ DDR5 32 GB đã tăng vọt lên 239 USD vào tháng 11, so với mức 149 USD vào tháng 9.

Chip nhớ DDR được dùng trong máy chủ, máy tính và nhiều thiết bị khác. Chúng giúp cải thiện hiệu năng xử lý, bằng cách lưu trữ tạm thời dữ liệu và hỗ trợ truyền tải, truy xuất dữ liệu tốc độ cao.

Samsung Electronics cũng đã tăng giá chip DDR5 16GB và DDR5 128GB khoảng 50%, lần lượt lên 135 USD và 1.194 USD. Giá DDR5 64GB và DDR5 96GB đã tăng hơn 30%, Tobey Gonnerman cho biết.

Theo Reuters, việc tăng giá đã được xác nhận bởi một nguồn khác mà Samsung Electronics cung cấp thông tin. Tuy nhiên, tập đoàn này từ chối bình luận.

Lợi thế cho Samsung Electronics

Theo các giám đốc và nhà phân tích trong ngành, tình trạng thiếu chip nghiêm trọng đến mức đã thúc đẩy một số khách hàng mua sắm hoảng loạn.

Hôm 14.11, SMIC (hãng sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất Trung Quốc) tiết lộ rằng tình trạng thiếu chip nhớ đã khiến khách hàng trì hoãn đặt hàng các loại chip khác cũng được sử dụng trong sản phẩm của họ.

Xiaomi, hãng sản xuất điện thoại thông minh, thiết bị điện tử và ô tô điện Trung Quốc; vào tháng 10, cũng cảnh báo rằng, giá cả tăng cao đã làm tăng chi phí sản xuất điện thoại.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt này lại là lợi thế cho Samsung Electronics, vốn đã tụt hậu so với các đối thủ trong việc cung cấp chip AI (trí tuệ nhân tạo) tiên tiến. Đến gần đây, lợi nhuận của tập đoàn điện tử lớn nhất Hàn Quốc vẫn chưa tăng nhiều như các đối thủ.

Việc chuyển dịch chậm sang chip AI cũng giúp Samsung Electronics có khả năng kiểm soát giá tốt hơn so với các đối thủ trong mảng chip nhớ như: SK Hynix (Hàn Quốc) và Micron Technology (Mỹ), theo Jeff Kim - người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tại hãng KB Securities.

Nhà phân tích Ellie Wang tại hãng nghiên cứu thị trường TrendForce cho biết: Samsung Electronics có thể tăng giá hợp đồng chip nhớ theo quý từ 40 đến 50% trong giai đoạn tháng 10 - 12, cao hơn mức trung bình 30% dự kiến của toàn ngành.

“Samsung hoàn toàn tin rằng giá chip nhớ sẽ tiếp tục tăng, bởi hiện nay nhu cầu rất cao và các công ty đều đang ký hợp đồng dài hạn với nhà cung cấp. Những hợp đồng này có thể chỉ cho năm 2026 hoặc gồm cả giai đoạn 2026 và 2027”, bà Ellie Wang nói thêm.

TSMC tăng giá sản xuất chip theo hợp đồng

Đầu tháng 11, một số nguồn tin cho biết TSMC (Đài Loan) sẽ tăng giá cho các tiến trình sản xuất chip tiên tiến 2 nanomet, 3 nanomet của mình với mức trung bình 5 - 10% từ năm 2026. Theo một số hãng tin, mức tăng giá của TSMC hàng năm dao động 3 đến 5% với các tiến trình tiên tiến thông thường và lên đến 10% với các chip phục vụ AI.

TSMC hiện là hãng sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, bỏ xa Samsung Electronics và Intel.

Việc điều chỉnh giá của TSMC phản ánh mức độ phức tạp ngày càng tăng và chi phí liên quan của các công nghệ sản xuất chip tiên tiến, đặc biệt máy quang khắc bằng tia cực tím sâu (EUV).

Mỗi máy EUV (công nghệ bắt buộc cho tiến trình 3 nanomet trở xuống) có giá khoảng 350 triệu USD. Trong khi việc xây một nhà máy sản xuất chip 3 nanomet cần tới 15 - 20 tỉ USD vốn đầu tư.

Ngoài ra, nhân công và vật liệu cũng đắt đỏ hơn, nhất là tại các cơ sở mới ở Mỹ (nơi chi phí sản xuất cao hơn 15 - 30% so với Đài Loan). Tất cả những yếu tố này dẫn đến giá thành mỗi transistor (bóng bán dẫn) đang bắt đầu tăng lên, chấm dứt giai đoạn giá chip giảm theo hàm mũ từng tồn tại trong lịch sử công nghệ bán dẫn.

Việc TSMC tăng giá thành sản xuất chip sẽ tạo ra những tác động lan tỏa trên toàn bộ thị trường công nghệ. Trước hết, giá sản phẩm công nghệ tiêu dùng, đặc biệt là các thiết bị cao cấp, sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Các hãng lớn như Apple, Nvidia và AMD, vốn phụ thuộc nhiều vào TSMC cho các tiến trình chip tiên tiến nhất, sẽ phải chi nhiều hơn để sản xuất chip cho iPhone, MacBook, iPad hay CPU, GPU thế hệ mới.

Chẳng hạn, Apple dự kiến sẽ là một trong những khách hàng đầu tiên của TSMC sử dụng chip 2 nanomet, cụ thể là A20 Pro trên dòng iPhone 18 và M6 cho máy Mac thế hệ mới. Khi giá chip tăng, phần chi phí này nhiều khả năng sẽ được chuyển vào giá bán sản phẩm, khiến người tiêu dùng phải trả nhiều hơn nếu muốn sở hữu các thiết bị cao cấp.

Không chỉ Apple, Nvidia và AMD, Qualcomm cũng sẽ chịu ảnh hưởng lớn nếu TSMC tăng giá sản xuất chip. Các chip cao cấp của Qualcomm (được sử dụng trong những smartphone Android hàng đầu) khi chuyển sang tiến trình 3 và 2 nanomet sẽ chịu chi phí sản xuất lớn hơn.

Hậu quả là người dùng có thể sẽ thấy giá các smartphone, máy tính bảng hay laptop cao cấp nhích lên so với trước, tạo ra xu hướng tăng giá trên thị trường công nghệ mà ít ai mong muốn.

Với các hãng cung cấp GPU, CPU cho máy tính và trung tâm dữ liệu, tác động cũng rất rõ ràng nếu TSMC tăng giá sản xuất chip. Nvidia, nhà cung cấp GPU hàng đầu phục vụ cả thị trường game lẫn các trung tâm dữ liệu, đang phải đối mặt với viễn cảnh chi phí sản xuất tăng cao cho các chip AI của mình.

AMD cũng gặp kịch bản tương tự với dòng CPU và GPU chuyên dụng cho máy chủ/trung tâm dữ liệu.

Khi chi phí sản xuất chip tăng, giá thành phần cứng của các thiết bị công nghệ, từ smartphone, laptop cho tới máy chủ, sẽ tăng lên. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng, mà còn tác động trực tiếp đến chiến lược định giá và lợi nhuận của các hãng công nghệ lớn. Khiến họ phải cân nhắc giữa việc giữ giá bán, hoặc giảm biên lợi nhuận, đa dạng hóa nguồn cung, nhằm giảm phụ thuộc vào một nhà sản xuất duy nhất. Và, hạn chế rủi ro tăng giá đột ngột trong tương lai.

Sơn Vân