Cú trượt dài của Bitcoin và hiệu ứng lây lan trên thị trường tài chính
Trong hai tuần đầu tháng 11, thị trường tiền mã hóa điều chỉnh mạnh khi Bitcoin giảm xuống dưới 95.000 USD, mức thấp nhất kể từ tháng 5.
Đà giảm này xóa gần hết lợi nhuận của Bitcoin từ đầu năm 2025 và làm dấy lên câu hỏi liệu biến động trong thị trường crypto có lan rộng sang các thị trường truyền thống hay không?
Dựa trên các số liệu đáng tin cậy, bài viết phân tích mức độ ảnh hưởng của "cú rơi" này đối với ETF Bitcoin, cổ phiếu công nghệ và thanh khoản toàn cầu; đồng thời đánh giá liệu đây là sự lan tỏa thực sự hay chỉ là sự trùng hợp trong bối cảnh kinh tế vĩ mô đầy rủi ro.
Dữ liệu từ CryptoQuant cho thấy nhóm nhà đầu tư ngắn hạn đang rơi vào trạng thái thua lỗ ngày càng sâu. Cụ thể, các nhà đầu tư mới ghi nhận mức lỗ khoảng 3,46%, nhóm mua vào trong tháng qua lỗ gần 7,71%, trong khi nhóm nắm giữ dưới 6 tháng chịu mức lỗ trung bình 12,79%. Những mức giảm mạnh như vậy trong lịch sử thường trùng với các pha “đầu hàng” của thị trường, khi nhà đầu tư ngắn hạn buộc phải bán tháo.
1
$1,92 T USD
$99,59 B USD
ETF Bitcoin: Dòng vốn rút mạnh kỷ lục
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy mức độ lan tỏa từ thị trường crypto sang thị trường truyền thống là sự gia tăng mạnh của dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ.
Ngày 13.11, các ETF này ghi nhận 870 triệu USD bị rút ròng - mức cao thứ hai từng được ghi nhận; và đến ngày 14.11, con số rút ròng tiếp tục ở mức 492 triệu USD. Phần lớn lượng vốn rút đến từ các nhà đầu tư tổ chức, nhóm có xu hướng tái cân bằng danh mục khi Bitcoin trượt xuống dưới 100.000 USD.
Vì ETF bám sát giá Bitcoin giao ngay, mỗi đợt giảm mạnh của thị trường ngay lập tức kéo theo hoạt động rút vốn, từ đó làm áp lực bán càng gia tăng và tiếp tục đẩy giá đi xuống.
Chuỗi tác động qua lại này tạo thành một vòng lặp tiêu cực khiến thị trường khó ổn định trong ngắn hạn. Ngay cả khi Mỹ kết thúc đợt đóng cửa chính phủ Mỹ kéo dài 43 ngày, tâm lý nhà đầu tư vẫn chưa cải thiện rõ rệt. Số liệu cho thấy nhu cầu đối với ETF Bitcoin đã suy yếu liên tục từ quý 3 năm nay, làm giảm đáng kể vai trò của dòng vốn ETF như động lực thúc đẩy thị trường trong giai đoạn trước.
Dù vậy, một số chuyên gia vẫn giữ quan điểm tích cực trong dài hạn. CEO CryptoQuant Ki Young Ju cho rằng xu hướng tăng trung hạn vẫn chưa bị phá vỡ trừ khi Bitcoin rơi xuống dưới vùng 94.000 USD, mức giá vốn trung bình của nhóm nhà đầu tư nắm giữ 6 - 12 tháng.
Trong khi đó, CEO Bitwise Hunter Horsley nhận định thị trường Bitcoin đang trong giai đoạn cấu trúc lại sau khi ETF được triển khai, và đợt điều chỉnh kéo dài gần 6 tháng có thể đã đi tới giai đoạn cuối. Theo ông, triển vọng dài hạn của tài sản số vẫn được đánh giá là tích cực dù áp lực ngắn hạn còn hiện hữu.
Bitcoin và cổ phiếu công nghệ: Mối tương quan mạnh nhưng vận động không đồng đều
Trong thời gian Bitcoin giảm sâu, nhóm cổ phiếu công nghệ cũng ghi nhận diễn biến tiêu cực. Chỉ số Nasdaq-100, đại diện cho các doanh nghiệp công nghệ lớn, giảm cùng nhịp với thị trường chung, cho thấy sự liên kết giữa crypto và chứng khoán vẫn duy trì ở mức cao.
Dữ liệu từ Wintermute cho thấy mức tương quan giữa Bitcoin và Nasdaq-100 đang quanh ngưỡng 0,8, phản ánh mối quan hệ khá chặt chẽ. Tuy vậy, mức độ phản ứng của Bitcoin lại không cân xứng. Đồng tiền này giảm mạnh mỗi khi chứng khoán đi xuống nhưng lại ít tăng khi thị trường hồi phục. Diễn biến cho thấy Bitcoin hiện mang đặc điểm của một tài sản có mức độ nhạy cảm cao với biến động vĩ mô thay vì đóng vai trò dẫn dắt khẩu vị rủi ro như trước.
Hai yếu tố chính được cho là góp phần tạo nên sự lệch pha này. Thứ nhất, dòng tiền trên thị trường đang chuyển hướng mạnh về nhóm cổ phiếu công nghệ lớn. Những doanh nghiệp như Nvidia, Tesla hay Microsoft vẫn thu hút lượng vốn đáng kể từ nhà đầu tư tổ chức và nhỏ lẻ, khiến Bitcoin không còn giữ vị trí trung tâm trong danh mục của nhiều nhà đầu tư.
Thứ hai, thanh khoản trên thị trường tiền mã hóa tiếp tục suy yếu. Nguồn cung stablecoin (tiền mã hóa ổn định) tăng chậm, dòng vốn ETF giảm tốc và độ sâu thị trường chưa phục hồi về mức đầu năm, khiến Bitcoin dễ chịu tác động mạnh trong các phiên chứng khoán giảm giá. Mặc dù vậy, việc Bitcoin vẫn giữ được vùng giá tương đối cao dù gặp nhiều áp lực cho thấy nền tảng trung và dài hạn của tài sản này chưa bị phá vỡ.
Trong khi đó, nhóm cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa ghi nhận diễn biến trái chiều sau đợt giảm mạnh của Bitcoin. MicroStrategy (MSTR) - doanh nghiệp niêm yết nắm giữ lượng Bitcoin lớn nhất, rơi xuống dưới 200 USD, mức thấp nhất kể từ tháng 10.2024. Các mã khác như sàn giao dịch Bullish (BLSH), đơn vị quản lý Ethereum BitMine (BMNR) cùng các công ty khai thác CleanSpark (CLSK), MARA Holdings (MARA) và Hive Digital (HIVE) cũng giảm từ 4% đến 7%.
Ở chiều ngược lại, cổ phiếu của công ty khai thác Bitcoin và cung cấp dịch vụ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số Hut 8 tăng 6% nhờ kết quả kinh doanh tích cực từ American Bitcoin, liên doanh của công ty với gia đình Tổng thống Mỹ Donald Trump. Một số mã khác cũng khởi sắc, trong đó nền tảng giao dịch Robinhood (HOOD) và công ty khai thác BTC Riot Platforms (RIOT) ghi nhận mức tăng khoảng 3%.
Ảnh hưởng đến thanh khoản toàn cầu
Sự sụt giảm của Bitcoin diễn ra trong bối cảnh thanh khoản toàn cầu tiếp tục bị siết chặt. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa sẵn sàng hành động mạnh tay trong việc cắt giảm lãi suất, điều này khiến khả năng tiếp cận vốn trên thị trường trở nên khó khăn hơn. Các tài sản rủi ro, bao gồm cả tiền mã hóa và cổ phiếu công nghệ, đều chịu tác động trực tiếp từ tình trạng này.
Việc thanh lý khối lượng lớn hợp đồng phái sinh trong thị trường tiền mã hóa, với ước tính lên tới khoảng 19 tỉ USD, đã tạo ra tác động lan tỏa nhất định sang các thị trường tài chính truyền thống. Theo ước tính, các quỹ ETF và một số quỹ đầu tư khác chịu thiệt hại khoảng 1,3 tỉ USD do ảnh hưởng dây chuyền này.
Sự lan truyền rủi ro xảy ra chủ yếu thông qua mức độ gắn kết ngày càng lớn giữa thị trường tiền mã hóa và hệ thống tài chính truyền thống, đặc biệt sau khi nhiều nhà đầu tư tổ chức tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này.
Khi thị trường tiền mã hóa giảm mạnh hoặc xuất hiện các đợt thanh lý quy mô lớn, nhà đầu tư tổ chức và các nhà đầu tư lớn buộc phải bán tài sản để bù đắp thua lỗ hoặc đáp ứng yêu cầu ký quỹ. Động thái này có thể kéo theo việc bán thêm các tài sản khác trong danh mục, như cổ phiếu, trái phiếu hoặc các quỹ ETF, từ đó gây áp lực giảm giá lên các thị trường liên quan. Bên cạnh đó, tâm lý thận trọng và xu hướng phòng thủ lan rộng trong thị trường tiền mã hóa cũng ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư trên thị trường truyền thống, làm gia tăng khả năng bán ra trên diện rộng.
Ngoài ra, lạm phát duy trì ở mức cao cùng rủi ro liên quan đến thuế quan khiến Fed thận trọng, làm giảm kỳ vọng về các đợt nới lỏng tiếp theo. Một số chuyên gia cảnh báo xu hướng thắt chặt thanh khoản nếu kéo dài có thể tạo tiền đề cho một chu kỳ giảm sâu hơn của thị trường crypto.
Sự lan tỏa trong trường hợp này chủ yếu là gián tiếp. Việc Bitcoin giảm giá làm suy yếu niềm tin, kích hoạt tâm lý né rủi ro trên diện rộng, từ đó khiến thanh khoản toàn cầu bị thu hẹp hơn nữa. Điều này khiến thị trường đứng trước nguy cơ tiếp tục chịu các biến động bất lợi nếu chưa xuất hiện tín hiệu hỗ trợ rõ ràng hơn từ phía chính sách tiền tệ hoặc dòng vốn mới.
Một số chuyên gia vẫn duy trì dự báo tích cực, cho rằng việc thanh lý đòn bẩy quá mức có thể đã “làm sạch” thị trường và tạo tiền đề cho giai đoạn phục hồi. Mục tiêu cuối năm 2025 được dự báo trong vùng 120.000 - 200.000 USD, tùy vào diễn biến của dòng vốn ETF và định hướng chính sách của Fed.
Trong bối cảnh thị trường tiền mã hóa ngày càng gắn kết với hệ thống tài chính toàn cầu, những biến động tưởng chừng nhỏ của Bitcoin vẫn có thể tạo ra tác động rộng lớn hơn dự kiến.
Diễn biến này trở thành một bài học đáng chú ý của năm 2025, khi rủi ro vĩ mô và hành vi thị trường đan xen phức tạp, khiến mức độ phản ứng giữa các thị trường trở nên mạnh và khó dự đoán hơn.
