Lăng kính

Niềm tin nhân dân là vốn quý vô song

Vũ Trung Kiên 15/11/2025 16:36

Đó là khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm khi tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại phường Thượng Cát, TP.Hà Nội tối 14.11.

Niềm tin của dân là vốn quý vô song

Sách xưa viết rằng, có một học trò hỏi Khổng Tử rằng "một quốc gia cần phải có những điều kiện gì để cường thịnh"? Khổng Tử trả lời cần phải có ba điều: thứ nhất, phải có đủ lương thực cho dân ăn; thứ hai, phải có quân đội đủ mạnh để bảo vệ đất nước; thứ ba, phải có niềm tin của nhân dân.

Học trò hỏi trong ba điều ấy "nếu phải bỏ một điều thì bỏ điều nào"? Khổng Tử trả lời "bỏ quân đội". Người học trò hỏi tiếp nếu bất quá phải bỏ tiếp điều thứ hai thì đó là điều kiện nào? Khổng Tử nói "bỏ lương thực". Ông nói rằng xưa nay không có lương thực thì nhân dân trong nước ấy tất sẽ chết đói, song một chính quyền mà không có niềm tin của nhân dân thì chính quyền ấy không thể nào tồn tại được.

Trong những phát biểu gần đây, nhiều nhà lãnh đạo cao cấp của đất nước đã nói nhiều về niềm tin của nhân dân, rằng có niềm tin sẽ chiến thắng, mất niềm tin là mất tất cả.

2-9-17564860897861341651223.jpg
Niềm tin của dân là vốn quý vô song - Ảnh: Báo Chính phủ

Khi sinh thời, tại buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội ngày 12.10.2017, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: “Làm việc gì hợp lòng dân thì mới thành công, mất niềm tin của dân là mất tất cả”.

Nhìn lại lịch sử, cứ mỗi khi niềm tin của người dân vào nhà cầm quyền cao thì đất nước hưng thịnh và vượt qua khó khăn, khi nào niềm tin của người dân suy giảm chắc chắn đất nước và chế độ sẽ lâm nguy.

Thế kỷ XIII, giặc Mông - Nguyên xâm chiếm toàn bộ châu Á, châu Âu, Bắc Phi nhưng đội quân tàn bạo này đã thua trước tinh thần và sức mạnh của nhân dân Đại Việt. Có được sức mạnh vĩ đại ấy chính là nhờ các vị hoàng đế của nhà Trần đã tạo được lòng tin trong nhân dân, để rồi mỗi tướng sĩ, mỗi trang nam nhi đã thích vào cánh tay hai chữ “sát Thát”. Chính niềm tin ấy bật ra khỏi lồng ngực của tất cả các bô lão đại diện cho nhân dân trong hội trường Diên Hồng hôm đó: “Đánh”. Cảm tác về chiến thắng vĩ đại của dân tộc được tạo nên từ niềm tin, sức mạnh của nhân dân, thi sĩ đương thời là Trương Hán Siêu đã viết: “Anh minh hai vị thánh quân/ Sông đây rửa sạch mấy lần giáp binh/ Giặc tan muôn thuở thăng bình. Bởi đâu đất hiểm cốt mình đức cao” (Bạch Đằng giang phú).

Chỉ mấy trăm năm sau, nhà Hồ là triều đại xây dựng được một đội quân được xem là đông đảo nhất trong thời kỳ phong kiến, thế nhưng khi quân Minh sang xâm lược cả triều đình đã bị bắt đưa về Trung Quốc. Trước khi quân giặc tràn sang, Tả tướng quốc Hồ Nguyên Trừng đã nói: “Tôi không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo mà thôi”.

Từ bài học trong sự thất bại của nhà Hồ khi để mất lòng dân, một vị quan cũ của triều Hồ là Nguyễn Trãi sau này theo Lê Lợi đã nêu ra nguyên nhân thất bại của triều đại nhà Hồ là đánh giặc một mình.

Năm 1945, nếu tính từ khi lệnh tổng khởi nghĩa được ban ra đến khi cuộc cách mạng thành công trên cả nước, thời gian vẻn vẹn chỉ trong 12 ngày. Không có sự ủng hộ, không có sự tham gia của các tầng lớp nhân dân, làm sao cuộc cách mạng có thể thành công nhanh chóng như vậy.

Trong hai cuộc kháng chiến của dân tộc, nhờ niềm tin về sức sống vững bền của dân tộc, niềm tin về một ngày mai tươi sáng của dân tộc mà lớp lớp những người con anh hùng của nước Việt đã chấp nhận vào tù, ra pháp trường bởi họ tin vào ngày toàn thắng của dân tộc, tin vào các nhà lãnh đạo tối cao của đất nước khi ấy và xem đó là ngọn cờ, là hình mẫu tiêu biểu để gửi gắm và phó thác niềm tin.

Trong “Thư gửi Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng” đăng trên Báo Cứu quốc, số ra ngày 17.10.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”.

Sinh thời, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã khẳng định: “Trong điều kiện ngày nay, nếu không chăm lo một cách cụ thể, thiết thực đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân thì dù có nói bao nhiêu về quan điểm quần chúng, về quyền làm chủ của nhân dân cũng đều là vô nghĩa và không có sức thuyết phục”.

Củng cố niềm tin của nhân dân, không gì bằng việc triển khai tốt nhất những việc làm ích quốc, lợi dân.

Vũ Trung Kiên