Những con số báo động về mưa bất thường, ở miền Trung - Tây Nguyên
Ngày 18.11, khu vực Trung và Nam Trung Bộ, cùng với Tây Nguyên đã hứng chịu một đợt mưa lớn trên diện rộng, với cường độ cục bộ rất mạnh.
Ngày 18.11, khu vực Trung và Nam Trung Bộ, cùng với Tây Nguyên đã hứng chịu một đợt mưa lớn trên diện rộng, với cường độ cục bộ rất mạnh. Đặc biệt, tập trung tại các tỉnh ven biển phía đông, từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa và một số điểm thuộc khu vực Tây Nguyên.
Hiện tượng mưa lớn bất thường này, diễn ra trong bối cảnh khu vực đang chịu ảnh hưởng của hình thế gây mưa phức tạp. Bao gồm sự kết hợp giữa gió đông hoạt động mạnh và địa hình. Dẫn đến lượng mưa vượt xa mức trung bình trong một chu kỳ ngắn.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, lượng mưa ghi nhận từ 7 giờ đến 15 giờ ngày 18.11, cho thấy, cường độ mưa tập trung rất cao tại một số điểm, vượt ngưỡng 120mm, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất.
Đáng lưu ý, lượng mưa đạt đến 271,9mm tại Sông Hinh 4 (Đắk Lắk) trong vòng 8 giờ, là con số đặc biệt cao; cho thấy đây là một trận mưa cực đoan, thường chỉ xảy ra trong những tình huống bão hoặc áp thấp nhiệt đới trực tiếp. Việc ghi nhận lượng mưa này ở một trạm thuộc Tây Nguyên là điều đáng quan tâm.
Từ sáng sớm qua đến sáng sớm nay 18.11, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc, trong 24 giờ qua (từ 6 giờ ngày 17.11 đến 6 giờ ngày 18.11), mưa lớn đã trút xuống các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên với cường độ đáng báo động. Một số điểm ghi nhận lượng mưa khổng lồ: Sông Trà (TP.Đà Nẵng) 410,8mm; Sơn Long (Quảng Ngãi) 427,2mm; Sông Hinh (Đắk Lắk) 415,2mm; Đập thủy điện La Tó (Quảng Trị) 228,6mm.
Đợt mưa lớn này đã bao phủ diện rộng khu vực miền Trung và Tây Nguyên, đạt cường độ cực đoan tại nhiều điểm. Đây là một hình thái thời tiết đáng báo động, vượt xa khả năng tiêu thoát nước thông thường, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân.
Hình thái thời tiết gây mưa được xác định là sự kết hợp phức tạp giữa gió đông bắc mạnh đưa hơi ẩm từ biển vào và sự nâng đỡ địa hình (đón gió) của dãy Trường Sơn, tạo nên những ổ mây gây mưa lớn kéo dài.
Dữ liệu quan trắc cho thấy nhiều trạm đã ghi nhận lượng mưa vượt ngưỡng 400mm trong vòng một ngày, con số này tương đương với tổng lượng mưa của cả một tháng vào mùa mưa thông thường ở một số khu vực.
Lượng mưa hơn 400mm trong 24 giờ là một chỉ số cảnh báo cao nhất về lũ lụt. Đối với Sông Hinh (Đắk Lắk), việc ghi nhận lượng mưa này tại một tỉnh Tây Nguyên (thường ít bị mưa lớn cực đoan như ven biển) cho thấy sự ảnh hưởng sâu rộng và bất thường của đợt mưa. Lượng mưa hơn 410mm tại Đà Nẵng gây nguy cơ ngập úng đô thị kéo dài và lũ ống tại các khu vực ven núi.
Dựa trên diễn biến thực tế và mô hình dự báo khí tượng, cơ quan khí tượng dự báo tình hình mưa lớn tại khu vực này vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Với lượng mưa lớn tích lũy chỉ trong thời gian ngắn, nguy cơ cao xảy ra lũ quét trên các sông suối nhỏ và sạt lở đất tại các khu vực đồi núi, đặc biệt là các tỉnh có địa hình dốc như Khánh Hòa, Phú Yên, Quảng Ngãi và các huyện phía Đông Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai).
Các thành phố ven biển như Đà Nẵng và các khu vực trũng thấp tại các tỉnh Nam Trung Bộ có khả năng tiếp tục bị ngập úng sâu và diện rộng do hệ thống thoát nước không kịp tiêu thoát.
Các địa phương cần rà soát và tổ chức sơ tán người dân tại các vùng có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng sâu đến nơi an toàn, cảnh báo và điều tiết giao thông tại các tuyến đường bị ngập, đặc biệt là các đèo dốc và ngầm tràn. Đặc biệt, cần theo dõi chặt chẽ mực nước và tình hình an toàn của các hồ chứa thủy lợi, thủy điện, thực hiện việc xả lũ theo quy trình đã được phê duyệt nếu cần thiết, đảm bảo an toàn hạ du.
Người dân cần xác định tinh thần bình tĩnh đánh giá các nguy cơ, sơ tán đồ đạc và có phương án di chuyển đến nơi an toàn. Đợt mưa lũ này chưa biết khi nào kết thúc. Nhưng sự tỉnh táo, chủ động của chính quyền và người dân ngay lúc này chính là "bức tường" vững chắc nhất để giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ sinh mạng trước sự giận dữ của thiên nhiên.
Mưa lớn khiến 14 người chết và mất tích
Theo báo cáo nhanh của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tính đến 6 giờ 30 ngày 18.11, mưa lớn ở miền Trung khiến 14 người chết và mất tích (tăng 2 người so với cuối giờ chiều qua 17.11).
Mưa lớn cũng khiến hàng ngàn ngôi nhà bị ngập, 7.000ha lúa bị thiệt hại (Khánh Hòa); 430 ha cây lâu năm bị thiệt hại (Khánh Hòa). 357 con gia súc bị chết, cuốn trôi; 4.900 gia cầm bị chết, cuốn trôi (Đắk Lắk)...
Ngày 18.11, Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình đã ký quyết định của Thủ tướng về việc hỗ trợ khẩn cấp kinh phí cho tỉnh Khánh Hòa để khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra.
Theo đó, Thủ tướng quyết định hỗ trợ 50 tỉ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2025 cho tỉnh Khánh Hòa để khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra như đề nghị của Bộ Tài chính.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, trong hai ngày qua, lượng mưa trên toàn tỉnh đạt 80-250 mm. Đặc biệt, mưa lũ gây các vụ sạt lở nghiêm trọng tại đèo Khánh Lê và đèo Khánh Sơn.
Chỉ trong hai ngày, mưa lũ đã khiến bảy người chết, hai người mất tích, 19 người bị thương, 7.000 ha lúa, 117 ha cây hằng năm, 404 ha rau màu bị ngập sâu. Một số công trình bị hư hại…