CEO Google: Không công ty nào miễn nhiễm, nếu bong bóng AI vỡ
Sundar Pichai nói, sẽ không có công ty nào thoát khỏi ảnh hưởng, nếu cơn sốt AI sụp đổ; khi định giá tăng vọt và đầu tư mạnh vào lĩnh vực này, làm dấy lên lo ngại về bong bóng.
Trong cuộc phỏng vấn với BBC được công bố hôm 18.11, Sundar Pichai (Giám đốc điều hành Alphabet và Google) cho rằng: Làn sóng đầu tư AI hiện tại là một “thời điểm phi thường”. Nhưng thừa nhận có “những yếu tố phi lý” trên thị trường. Điều này phản ánh những cảnh báo về sự phấn khích phi lý trong thời kỳ bong bóng dotcom.
Bong bóng dotcom diễn ra vào cuối thập niên 1990 đến đầu thập niên 2000, chính xác nhất là từ năm 2000 đến 2002. Đây là vụ khủng hoảng thị trường chứng khoán liên quan đến các công ty internet.
Nguyên nhân
Cuối thập niên 1990, các nhà đầu tư đổ xô vào các công ty internet mới thành lập, kỳ vọng rằng chúng sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ. Nhiều công ty không có mô hình kinh doanh vững chắc nhưng vẫn nhận được nguồn vốn lớn và định giá cao trên thị trường chứng khoán.
Các công ty dotcom (hoạt động chủ yếu trên internet và có tên miền kết thúc bằng.com) chi tiền vào quảng cáo, mở rộng nhanh mà không có doanh thu ổn định.
Hậu quả
Tháng 3.2000, chỉ số Nasdaq (đại diện cho nhiều hãng công nghệ) đạt đỉnh và sau đó giảm mạnh, mất hơn 75% giá trị vào năm 2002. Nhiều công ty dotcom như Pets.com, Webvan và eToys sụp đổ hoàn toàn. Từ đó, thị trường lao động ngành công nghệ bị ảnh hưởng nghiêm trọng và nhiều người mất việc.
Bài học
Sau vụ nổ bong bóng dotcom, các hãng công nghệ tập trung hơn vào mô hình kinh doanh bền vững và lợi nhuận thực tế. Những hãng công nghệ như Amazon, Google, eBay đã tồn tại qua giai đoạn này và phát triển mạnh mẽ nhờ chiến lược kinh doanh dài hạn.
Có nhiều cuộc tranh luận giữa các nhà phân tích về việc liệu mức định giá AI có bền vững hay không. Khi được hỏi Google sẽ ứng phó thế nào nếu bong bóng AI vỡ, Sundar Pichai nói công ty có thể vượt qua khó khăn nhưng đồng thời nhấn mạnh: “Tôi nghĩ không hãng nào miễn nhiễm, gồm cả chúng tôi”.
Cổ phiếu Alphabet đã tăng khoảng 46% trong năm nay, khi các nhà đầu tư đặt cược vào khả năng cạnh tranh của công ty mẹ Google với OpenAI - nhà phát triển ChatGPT.
Tại Mỹ, lo ngại về các mức định giá AI cao đang bắt đầu tác động đến thị trường chung, trong khi các nhà hoạch định chính sách Anh cũng đã cảnh báo về rủi ro bong bóng.
Tháng 9 vừa qua, Alphabet cam kết chi 5 tỉ bảng trong hai năm cho cơ sở hạ tầng và nghiên cứu AI tại Anh, gồm cả một trung tâm dữ liệu mới và đầu tư vào Google DeepMind (phòng thí nghiệm AI tại thủ đô London của công ty).
Trong cuộc phỏng vấn tại trụ sở Google ở bang California (Mỹ), Sundar Pichai cho biết Google sẽ bắt đầu huấn luyện các mô hình AI tại Anh, một động thái mà Thủ tướng Keir Starmer hy vọng sẽ củng cố tham vọng của nước này trở thành siêu cường AI thứ ba thế giới sau Mỹ và Trung Quốc.
Doanh nhân 53 tuổi người Mỹ gốc Ấn Độ cũng cảnh báo về nhu cầu năng lượng khổng lồ của AI và cho biết các mục tiêu về phát thải ròng bằng 0 của Alphabet sẽ bị trì hoãn khi công ty mở rộng năng lực điện toán.
Vụ đặt cược tỉ USD của Warren Buffett sau khi truyền cảm hứng cho Google IPO
Trong bản cáo bạch IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) của Google cách đây 21 năm, hai nhà sáng lập Larry Page và Sergey Brin đã dành lời tri ân đặc biệt cho Warren Buffett, tiết lộ rằng tỷ phú này có ảnh hưởng lớn với họ.
Larry Page và Sergey Brin đặt tiêu đề cho bức thư là “Sổ tay dành cho cổ đông Google”, kèm theo một chú thích đáng chú ý: “Phần lớn nội dung này được lấy cảm hứng từ các bài luận từ Warren Buffett trong báo cáo thường niên của ông và cuốn Cẩm nang dành cho cổ đông của Berkshire Hathaway”.
Hơn hai thập kỷ sau, Warren Buffett đang cho thấy sự ngưỡng mộ là từ cả hai phía. Berkshire Hathaway, tập đoàn đầu tư của Warren Buffett, cuối tuần trước tiết lộ rằng đang nắm giữ lượng cổ phiếu Alphabet (công ty mẹ Google) trị giá khoảng 4,3 tỉ USD tính đến cuối quý 3/2025. Đây là khoản đầu tư cổ phiếu lớn thứ 10 của Berkshire Hathaway.
Đó cũng là một trong những cú đặt cược công nghệ đáng chú ý nhất của Berkshire Hathaway nhiều năm qua, với cổ phiếu Apple vẫn là khoản mà họ nắm giữ lớn nhất. Thông tin này giúp cổ phiếu Alphabet tăng hơn 3% trong phiên giao dịch hôm 17.11 lên mức 285,60 USD.
“Động thái đó cho thấy Google có nền tảng tài chính rất vững chắc và giúp Berkshire Hathaway tiếp cận một nhà cung cấp AI hàng đầu thông qua Google Cloud và sự mở rộng của Gemini”, nhà phân tích Angel Zino tại công ty nghiên cứu tài chính CFRA nhận định. Ông cho biết dòng tiền mạnh và mức định giá hợp lý của Alphabet có thể đã khiến Berkshire Hathaway cảm thấy yên tâm hơn khi ra quyết định.
Giới đầu tư đã đổ tiền vào cổ phiếu Alphabet trong tháng trước, sau khi báo cáo tài chính cho thấy các khoản đầu tư vào AI đang biến đơn vị điện toán đám mây Google Cloud, vốn từng bị xem là kẻ theo sau, thành động lực tăng trưởng chủ chốt cho Alphabet. Cụ thể hơn, doanh thu quý 3/2025 của Google Cloud tăng 34% lên mức 15,2 tỉ USD.
Mua lượng lớn cổ phiếu Alphabet là động thái hiếm thấy của Berkshire Hathaway, vốn từng thận trọng với các hãng công nghệ tăng trưởng cao trong nhiều thập kỷ. Đây là lần đầu tiên Berkshire Hathaway công bố đang nắm cổ phần tại Alphabet.
Là tập đoàn đa ngành của Mỹ do huyền thoại Warren Buffett (95 tuổi) lãnh đạo nhiều thập kỷ, Berkshire Hathaway nắm giữ và quản lý cổ phần tại rất nhiều doanh nghiệp khác nhau.
Hiện Berkshire Hathaway sở hữu hoặc kiểm soát nhiều công ty lớn, trải từ bảo hiểm, đường sắt, năng lượng, đến bán lẻ và sản xuất. Một số doanh nghiệp nổi tiếng thuộc Berkshire Hathaway là Geico (bảo hiểm xe), BNSF Railway (đường sắt), Berkshire Hathaway Energy (năng lượng), Duracell (pin), Dairy Queen (chuỗi cửa hàng kem).
Ngoài ra, Berkshire Hathaway còn đầu tư các khoản tiền khổng lồ vào những công ty niêm yết như Apple, American Express, Coca-Cola và mới nhất là Alphabet.
Berkshire Hathaway nổi tiếng vì phong cách đầu tư giá trị của Warren Buffett, tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tốt, lợi nhuận ổn định và ban lãnh đạo đáng tin cậy.
Warren Buffett sẽ rời vị trí giám đốc điều hành Berkshire Hathaway vào cuối năm 2025, nhường lại vị trí cao nhất cho phó tướng lâu năm Greg Abel.
Năm 2017, Warren Buffett thừa nhận ông hối tiếc vì đã không mua cổ phiếu Alphabet từ nhiều năm trước, khi công ty bảo hiểm xe Geico thuộc Berkshire Hathaway phải trả khoản phí quảng cáo lớn cho nền tảng của Google. Ông cũng thừa nhận đã bỏ lỡ Amazon, trước khi Berkshire Hathaway mua cổ phiếu của tập đoàn thương mại điện tử này vào năm 2019, hiện vẫn nắm giữ lượng cổ phiếu trị giá 2,2 tỉ USD.
Cổ phiếu Alphabet đã tăng gần 50% trong năm nay và công ty mẹ Google cũng ghi nhận doanh thu hàng quý đầu tiên vượt 100 tỉ USD trong quý 3/2025, được thúc đẩy mạnh bởi mảng đám mây, nơi chứa các dịch vụ AI của mình. Google Cloud hiện có lượng đơn hàng tồn (đã ký nhưng chưa thực hiện xong) trị giá 155 tỉ USD và sở hữu dòng chip mới được thiết kế riêng, giúp Alphabet khác biệt so với nhiều đối thủ AI khác.
Định giá của Alphabet vẫn thấp hơn nhiều so với các công ty lớn khác hoạt động trong lĩnh vực AI. Cổ phiếu Alphabet hiện giao dịch ở mức khoảng 26 lần lợi nhuận dự phóng năm tới, so với Microsoft là 32, Broadcom 51 và Nvidia 42, theo dữ liệu từ FactSet.
FactSet là hãng cung cấp dữ liệu tài chính, phân tích thị trường và công cụ hỗ trợ đầu tư cho các tổ chức tài chính trên toàn thế giới.
Lợi nhuận dự phóng là mức lợi nhuận mà các chuyên gia, công ty chứng khoán hoặc chính doanh nghiệp dự đoán sẽ đạt được trong tương lai, thường tính cho 12 tháng tới hoặc năm tài chính tiếp theo. Nói đơn giản, đây không phải lợi nhuận hiện tại mà là con số ước tính dựa trên mô hình tài chính, tốc độ tăng trưởng, doanh thu dự kiến, chi phí ước tính…
Larry Page và Sergey Brin hiện đứng thứ 7 và thứ 8 trong danh sách tỷ phú giàu nhất thế giới của tạp chí Forbes, ngay sau Warren Buffett (xếp thứ 6).
Hai nhà sáng lập Google đã nhiều lần trích dẫn Warren Buffett trong bản cáo bạch IPO. Có đoạn, Larry Page và Sergey Brin cảnh báo rằng kết quả tài chính theo quý không phải lúc nào cũng đẹp: “Chúng tôi cho rằng áp lực từ bên ngoài quá thường xuyên khiến các công ty hy sinh cơ hội dài hạn để đáp ứng kỳ vọng thị trường theo quý. Như Warren Buffett nói: Chúng tôi sẽ không làm đẹp kết quả theo quý hay theo năm. Nếu lợi nhuận thực tế có biến động thì khi công bố cho cổ đông, cần phải giữ nguyên những con số đó, không nên chỉnh sửa để trông đẹp hơn”.
Khi giải thích lý do chọn cấu trúc cổ phiếu hai tầng, giúp hai nhà sáng lập có quyền biểu quyết vượt trội, Larry Page và Sergey Brin trích dẫn Berkshire Hathaway như một trong những công ty từng áp dụng thành công mô hình này, cùng các hãng truyền thông như The New York Times, Washington Post (nay thuộc sở hữu của Jeff Bezos) và Dow Jones - nhà xuất bản của tờ Wall Street Journal (nay thuộc sở hữu của News Corp).
Hai nhà sáng lập Google Brin viết: “Các nhà quan sát truyền thông nói rằng cấu trúc cổ phiếu hai tầng cho phép các công ty này tập trung vào lợi ích cốt lõi và dài hạn của việc đưa thông tin nghiêm túc, bất chấp biến động kết quả theo quý. Berkshire Hathaway đã áp dụng cấu trúc hai lớp vì những lý do tương tự”.