Việt Nam bứt tốc trên bản đồ kinh tế số khu vực

Trong báo cáo thường niên e-Conomy SEA 2025 công bố ngày 25.11 bởi Google, Temasek và Bain & Company, kinh tế số Việt Nam tiếp tục được ghi nhận là một trong những động lực tăng trưởng mạnh mẽ nhất của Đông Nam Á. Với quy mô tổng giá trị hàng hóa (GMV) dự kiến chạm mốc 39 tỉ USD vào cuối năm 2025, và tốc độ tăng trưởng 17%, Việt Nam được xếp vào nhóm thị trường có đà phát triển nhanh thứ hai khu vực, chỉ sau Indonesia.

Những con số ấn tượng này không chỉ phản ánh sự năng động của thương mại điện tử, lĩnh vực chiếm tới khoảng 2/3 tổng GMV mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của các ngành dịch vụ số, tài chính số, nội dung trực tuyến và đặc biệt là công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam, theo báo cáo, nằm trong số các quốc gia có mức độ chấp nhận và tin tưởng AI cao nhất Đông Nam Á, mở ra một giai đoạn tăng trưởng mới dựa trên dữ liệu, tự động hóa và các mô hình kinh doanh số hóa sâu rộng.

Việt Nam đạt 39 tỉ USD GMV, tăng trưởng 17%

Báo cáo e-Conomy SEA 2025 là năm thứ 10 được phát hành và tiếp tục được xem là tài liệu quan trọng nhất về xu hướng kinh tế số tại Đông Nam Á. Trong ấn bản năm 2025, nhóm nghiên cứu từ Google, Temasek và Bain & Company nhấn mạnh ba trụ cột tăng trưởng nổi bật tại Việt Nam.

Thứ nhất, thương mại điện tử duy trì vai trò “xương sống” của toàn bộ nền kinh tế số. Tỷ lệ người dùng mua sắm trực tuyến tăng trưởng ổn định, cùng với sự mở rộng của các mô hình “shoppertainment”, thương mại video, livestream bán hàng và logistics nội địa đã tạo ra dòng GMV lớn và bền vững. Điều này giúp e-commerce tiếp tục trở thành lĩnh vực đóng góp chủ lực vào con số 39 tỉ USD.

Thứ hai, tài chính số và thanh toán điện tử tăng tốc mạnh mẽ. Hệ sinh thái thanh toán không tiền mặt, ví điện tử, tín dụng tiêu dùng số và các nền tảng ngân hàng số chứng kiến sự bùng nổ cả về người dùng lẫn giá trị giao dịch. Nhu cầu chi tiêu trực tuyến tăng cùng với sự cạnh tranh của nhiều nhà cung cấp mới đã thúc đẩy mảng này phát triển hai chữ số.

Thứ ba, AI trở thành yếu tố thay đổi cuộc chơi. Báo cáo ghi nhận Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ người dùng tương tác với AI hằng ngày cao nhất Đông Nam Á. Điều này không chỉ đến từ các ứng dụng AI sinh ngôn ngữ, mà còn từ các nền tảng thương mại điện tử, tài chính và dịch vụ công đang tích hợp AI để nâng cao trải nghiệm. Đáng chú ý, niềm tin của người tiêu dùng Việt vào AI cũng thuộc nhóm cao nhất khu vực, cho thấy rào cản tâm lý đang dần được xóa bỏ.

Nhìn rộng hơn, báo cáo cũng cho thấy kinh tế số toàn Đông Nam Á dự kiến vượt 300 tỉ USD GMV vào năm 2025. Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên như một thị trường vừa có quy mô đang mở rộng, vừa có tốc độ tăng nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nội địa, startup công nghệ và cả nhà đầu tư quốc tế.

Truyền thông châu Á và thế giới: Việt Nam là “điểm sáng ổn định” trong bức tranh ASEAN

Nhiều hãng tin và báo chí khu vực châu Á - Thái Bình Dương khi đưa tin về báo cáo e-Conomy SEA không phân tích riêng từng thị trường, mà nhìn nhận Việt Nam trong bối cảnh của toàn ASEAN. Dù vậy, Việt Nam vẫn được nhắc đến như một trong những điểm nổi bật nhờ tốc độ tăng trưởng và mức độ ứng dụng công nghệ cao.

Các tạp chí công nghệ trong khu vực Đông Nam Á, như Digital News Asia, xem năm 2025 là thời điểm kinh tế số ASEAN bước vào “giai đoạn thực thi AI” (AI reality). Trong đó, Việt Nam được nhắc đến như thị trường có khả năng ứng dụng nhanh những công nghệ mới, đặc biệt trong thương mại điện tử, fintech và logistics. Các bài phân tích nhận định Việt Nam có sức bật tốt nhờ dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng Internet cao và thói quen tiêu dùng trực tuyến tiếp tục mở rộng.

Một số hãng tin quốc tế, đặc biệt là các kênh tài chính quốc tế tập trung nhiều hơn vào bức tranh vốn hóa và tính bền vững của tăng trưởng kinh tế số trong khu vực. Các bài viết ghi nhận rằng dù GMV Đông Nam Á tiếp tục tăng mạnh, dòng vốn đầu tư tư nhân vẫn ở mức thấp hơn so với giai đoạn đỉnh năm 2021. Trong bối cảnh đó, Việt Nam được đánh giá là một thị trường có tiềm năng nhưng cần củng cố hơn về lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp số. Những cảnh báo này không nhằm phủ nhận tăng trưởng, mà nhấn mạnh rằng để duy trì đà bền vững, thị trường Việt Nam sẽ cần tối ưu mô hình kinh doanh, mở rộng chuỗi giá trị số và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Nhìn chung, dưới góc quan sát từ quốc tế, Việt Nam được nhìn nhận khá đồng nhất: một thị trường tăng trưởng nhanh, dân số trẻ, ứng dụng công nghệ tốt và có nhiều tiềm năng mở rộng, song cũng đối mặt với yêu cầu phải tối ưu hóa mô hình kinh doanh để đảm bảo lợi nhuận và thu hút vốn dài hạn.

Từ góc nhìn của báo cáo e-Conomy SEA 2025 đến phản ánh của truyền thông trong nước và quốc tế, có thể thấy bức tranh kinh tế số Việt Nam năm 2025 mang tính tích cực và đầy kỳ vọng. Con số 39 tỉ USD GMV không chỉ là mốc tăng trưởng ấn tượng, mà còn là minh chứng rằng Việt Nam đang trở thành một trong những trung tâm phát triển kinh tế số năng động nhất Đông Nam Á.

Sự kết hợp giữa thương mại điện tử, tài chính số, AI và hệ sinh thái dịch vụ trực tuyến hứa hẹn tiếp tục tạo đà tăng trưởng cho những năm tiếp theo. Tuy vậy, để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực lâu dài, Việt Nam cần bước sang giai đoạn phát triển bền vững hơn: tối ưu hóa nền tảng, nâng cao năng lực doanh nghiệp, thu hút vốn chất lượng và xây dựng hệ sinh thái công nghệ đủ mạnh để cạnh tranh trong khu vực.

Bùi Tú