Nvidia phản công giữa lo ngại về chip AI đời mới của Google

Động thái này xuất hiện sau khi cổ phiếu công ty giảm 3% trong phiên giao dịch, phản ánh lo ngại của phố Wall rằng sự thống trị của Nvidia trong hạ tầng AI có thể bị đe dọa bởi chip AI của Google.

Khi "đế chế" Nvidia bị lung lay

Mọi chuyện bắt đầu từ một báo cáo cho rằng Meta, một trong những khách hàng chủ chốt của Nvidia, có thể đạt được thỏa thuận với Google để sử dụng các đơn vị xử lý tensor (TPU) cho trung tâm dữ liệu của mình. Tin này đủ để làm rung chuyển thị trường, bởi nó gợi ý rằng ngay cả những khách hàng lớn nhất cũng đang tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho chip GPU đắt đỏ của Nvidia.

Nvidia nắm giữ hơn 90% thị phần chip trí tuệ nhân tạo với các bộ xử lý đồ họa của mình, theo các nhà phân tích. Con số này không chỉ phản ánh sự thống trị mà còn cho thấy mức độ phụ thuộc của toàn ngành công nghiệp vào một nhà cung cấp duy nhất. Nhưng trong những tuần gần đây, chip nội bộ của Google đã nhận được sự chú ý ngày càng tăng như một lựa chọn thay thế khả thi cho chip Blackwell của Nvidia, những con chip đắt đỏ nhưng mạnh mẽ.

Phản ứng của Nvidia đến nhanh chóng và quyết đoán. Trong một bài đăng trên X, công ty tuyên bố: "Chúng tôi rất vui mừng với thành công của Google, họ đã đạt được những tiến bộ lớn trong AI và chúng tôi tiếp tục cung cấp cho Google. NVIDIA dẫn trước ngành cả một thế hệ và đây là nền tảng duy nhất chạy được mọi mô hình AI và làm điều đó ở mọi nơi có điện toán".

Cuộc chiến giữa linh hoạt và chuyên biệt

Lập luận cốt lõi của Nvidia xoay quanh sự khác biệt về thiết kế giữa chip của họ và các chip ASIC (Application-Specific Integrated Circuit) như TPU của Google. Trong khi TPU được thiết kế cho một công ty hoặc chức năng cụ thể, chip của Nvidia được quảng cáo là linh hoạt và mạnh mẽ hơn.

"NVIDIA cung cấp hiệu suất, tính linh hoạt và khả năng thay thế cao hơn so với ASIC", công ty nhấn mạnh trong bài đăng. Thế hệ chip mới nhất của Nvidia mang tên Blackwell, được coi là đỉnh cao của công nghệ xử lý AI hiện nay.

Đây là một điểm phân biệt quan trọng. Chip GPU của Nvidia được thiết kế để chạy được mọi loại mô hình AI, từ xử lý ngôn ngữ tự nhiên đến thị giác máy tính, từ dự đoán thời tiết đến khám phá thuốc mới. Tính đa dụng này có nghĩa là các công ty có thể sử dụng cùng một hạ tầng chip cho nhiều ứng dụng khác nhau, giảm chi phí và tăng hiệu quả.

Ngược lại, TPU của Google được tối ưu hóa cho các tác vụ cụ thể, đặc biệt là huấn luyện và chạy các mô hình AI. Sự chuyên biệt này có thể mang lại hiệu suất vượt trội cho những tác vụ đó, nhưng cũng giới hạn khả năng ứng dụng rộng hơn.

Google: Đối thủ hay đối tác?

Điều thú vị là mối quan hệ giữa Nvidia và Google không đơn giản là cạnh tranh thuần túy. Không giống như Nvidia, Google không bán chip TPU cho các công ty khác, mà sử dụng chúng cho các tác vụ nội bộ và cho phép các công ty thuê chúng thông qua Google Cloud. Đồng thời, Google vẫn là khách hàng của Nvidia, sử dụng GPU cho nhiều ứng dụng của mình.

Người phát ngôn của Google xác nhận điều này trong một tuyên bố: "Chúng tôi đang trải qua nhu cầu tăng tốc cho cả TPU tùy chỉnh và GPU Nvidia. Chúng tôi cam kết hỗ trợ cả hai, như chúng tôi đã làm trong nhiều năm".

Tuy nhiên, sự kiện đầu tháng này đã làm dấy lên những câu hỏi. Google đã phát hành Gemini 3, một mô hình AI tiên tiến được đánh giá cao, được huấn luyện trên TPU của công ty chứ không phải GPU Nvidia. Điều này chứng minh rằng các mô hình AI hàng đầu có thể được phát triển mà không cần thiết phải phụ thuộc vào chip Nvidia.

Đây là một thách thức đáng kể đối với câu chuyện "không thể thiếu" mà Nvidia đã xây dựng xung quanh sản phẩm của mình. Nếu Google có thể tạo ra một mô hình AI đẳng cấp thế giới trên phần cứng của riêng mình, liệu các công ty khác có thể làm tương tự không?

Jensen Huang và "định luật mở rộng"

CEO Nvidia, Jensen Huang, đã đề cập đến sự cạnh tranh ngày càng tăng từ TPU trong một cuộc gọi công bố thu nhập đầu tháng này. Ông lưu ý rằng Google là khách hàng cho chip GPU của công ty và Gemini có thể chạy trên công nghệ của Nvidia.

Huang cũng tiết lộ một chi tiết thú vị: ông đã liên lạc với Demis Hassabis, CEO của Google DeepMind. Hassabis đã nhắn tin cho ông để nói rằng lý thuyết trong ngành công nghệ rằng việc sử dụng nhiều chip và dữ liệu hơn sẽ tạo ra các mô hình AI mạnh hơn – thường được các nhà phát triển AI gọi là "định luật mở rộng" (scaling laws) – vẫn "còn nguyên vẹn".

Đây là một điểm quan trọng đối với Nvidia. Công ty lập luận rằng định luật mở rộng sẽ dẫn đến nhu cầu thậm chí còn lớn hơn cho chip và hệ thống của họ. Nếu các mô hình AI tiếp tục trở nên lớn hơn và phức tạp hơn, nhu cầu về sức mạnh tính toán sẽ tăng theo cấp số nhân, và Nvidia định vị mình là nhà cung cấp tốt nhất cho nhu cầu đó.

Thị trường đang chia rẽ?

Phản ứng của thị trường chứng khoán cho thấy rằng nhà đầu tư không hoàn toàn yên tâm với lập luận của Nvidia. Việc cổ phiếu giảm 3% sau tin về thỏa thuận tiềm năng giữa Meta và Google phản ánh lo ngại rằng sự thống trị của Nvidia có thể không bền vững như trước.

Có một số yếu tố đang thúc đẩy xu hướng này. Thứ nhất là chi phí. Chip Blackwell của Nvidia rất đắt, và các công ty đang tìm cách giảm chi phí hạ tầng AI của họ. Thứ hai là khả năng tùy chỉnh. Các công ty lớn như Google, Amazon và Microsoft đều đang phát triển chip tùy chỉnh của riêng họ, được tối ưu hóa cho khối lượng công việc cụ thể của họ.

Thứ ba là rủi ro tập trung. Việc phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất cho một công nghệ quan trọng tạo ra rủi ro về chuỗi cung ứng và đàm phán giá. Các công ty có thể muốn đa dạng hóa nguồn cung cấp chip của họ như một chiến lược giảm thiểu rủi ro.

Tương lai thuộc về ai?

Cuộc tranh luận giữa Nvidia và Google phản ánh một câu hỏi lớn hơn về tương lai của ngành công nghiệp AI: Liệu một nền tảng đa năng như GPU của Nvidia sẽ tiếp tục thống trị, hay các giải pháp chuyên biệt như TPU của Google sẽ chiếm ưu thế?

Câu trả lời có thể là cả hai. Thị trường đủ lớn để phù hợp với nhiều cách tiếp cận. Nvidia có thể tiếp tục thống trị phân khúc đa năng, trong khi các chip chuyên biệt chiếm lĩnh các ứng dụng cụ thể. Nhưng điều chắc chắn là kỷ nguyên của sự thống trị không tranh cãi của Nvidia đang dần kết thúc và công ty sẽ phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ những người chơi có nguồn lực sâu rộng như Google.

Việc Nvidia phải lên tiếng phản bác công khai là dấu hiệu cho thấy công ty cảm nhận được áp lực. Dù họ có thể vẫn "dẫn trước cả một thế hệ" như tuyên bố, nhưng khoảng cách đó đang thu hẹp nhanh chóng.

Bùi Tú