Cẩn trọng trước những thông tin kinh dị, độc hại trên mạng

Những ngày qua dư luận xã hội lan truyền thông tin, hình ảnh “88 trang PDF” về một vụ giết người làm cho nhiều người khi tiếp cận thông tin hoang mang, sợ hãi.

Mới đây, Công an xã Tiên Hưng (Hưng Yên) đã phát đi cảnh báo về liên quan đến những thông tin đang bị phát tán trên mạng xã hội. Fanpage của công an xã Tiên Hưng thông tin hiện nay, một số tài liệu (như "Tài liệu 88 trang"...) có nội dung kích động, nội dung cực kỳ độc hại, gây hoang mang và vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Công an xã Tiên Hưng khuyến cáo người dân thực hiện ngay 3 nội dung, gồm: Tuyệt đối không chia sẻ (nếu nhận được tài liệu, hãy xóa ngay và không lan truyền); tố giác vi phạm (báo ngay cho cơ quan công an nếu phát hiện tài khoản chia sẻ các nội dung trên); giám sát trẻ em (hướng dẫn con em tránh xa các nội dung tiêu cực, kích động trên mạng xã hội).

Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp) cho biết: Mạng xã hội đang lan truyền thông tin, hình ảnh về một vụ giết người gây hoang mang, sợ hãi trong dư luận. Cơ quan điều tra sẽ vào cuộc xác minh làm rõ sự việc, căn cứ để giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.

"Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi đưa những thông tin xuyên tạc, bịa đặt, vu khống lên mạng xã hội. Nghiêm cấm hành vi đưa những thông tin mô tả cảnh chém giết ghê rợn, rùng rợn lên không gian mạng. Bởi vậy, tùy vào tính chất mức độ của hành vi, tùy thuộc vào hậu quả xảy ra mà người thực hiện hành vi vi phạm (đưa thông tin bị cấm lên không gian mạng) có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự", ông Cường nói.

Theo luật sư, khi phát hiện những thông tin, vụ việc có dấu hiệu tội phạm, tổ chức hoặc cá nhân có quyền trình báo sự việc với cơ quan điều tra, đồng thời thực hiện hoạt động tố cáo, tố giác tội phạm theo đúng quy định của pháp luật.

Ông Cường cũng nêu, pháp luật nghiêm cấm các hoạt động tự điều tra, tự quy kết, kết luận, kết tội thay thế thẩm quyền của cơ quan nhà nước. Những nghi ngờ, đồn đoán hoặc những thông tin bịa đặt có chủ đích trong các vụ việc như thế này có thể gây ra hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cơ quan tổ chức, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Theo ông Cường, những thông tin trên mạng xã hội là những thông tin một chiều chưa được kiểm chứng và đơn vị cung cấp dịch vụ mạng xã hội, các cơ quan chức năng cũng không thể kiểm soát hết các thông tin sự việc. Đặc biệt, với các hội nhóm kín, có tính chất riêng tư thì lại càng khó kiểm soát nên đã xuất hiện những xu hướng lệch lạc, không phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, trái với thuần phong mỹ tục của người Việt Nam.

Luật sư Cường cho hay những nền tảng mạng xã hội có nhiều người trẻ tham dự. Tính tò mò của nhiều người khiến những thông tin kinh dị, độc hại, nhảm nhí, giật gân dễ được tiếp cận và có sự lan tỏa nhanh chóng. Bởi vậy nếu không ngăn chặn, kiểm soát những thông tin này thì sẽ rất nguy hiểm cho nhiều người.

“Việc tiếp xúc nhiều với thông tin bạo lực, mô tả tỉ mỉ có thể dẫn đến những suy nghĩ và hành động lệch lạc cho nhiều người, đặc biệt là cho những người trẻ”, ông Cường nói.

Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học cũng cho rằng “bất kỳ thông tin nào liên quan đến một vụ án hình sự nhưng chưa được cơ quan điều tra xác nhận đều không thể xem là “hồ sơ”, càng không thể coi là tài liệu có giá trị chứng minh”.

“Hiện tượng lan truyền tài liệu 88 trang với cấu trúc, giọng điệu và cách diễn đạt mô phỏng báo cáo nghiệp vụ thực chất là một dạng sản phẩm thông tin không kiểm chứng. Điều nguy hiểm là nó tạo cho người đọc ảo giác về tính chính thống, dẫn đến ngộ nhận rằng họ đang tiếp cận “sự thật điều tra””, ông Hiếu nói.

Ở góc độ khoa học tội phạm học, ông Hiếu cho rằng đây không chỉ là một hành vi phát tán thông tin sai sự thật, mà là biểu hiện của môi trường số thiếu kiểm soát, nơi các nội dung bán - thật - bán - giả dễ dàng được “đóng gói” như hồ sơ chuyên môn để gây tác động tâm lý mạnh, lôi kéo công chúng.

Lam Thanh