Thấy gì sau cuộc gặp Trump - Huang bàn về hạn chế xuất khẩu chip?

Cuộc gặp này diễn ra trong lúc căng thẳng ngày càng tăng giữa việc bảo vệ lợi thế công nghệ của Mỹ và duy trì lợi ích thương mại của các công ty bán dẫn, đặc biệt khi các nhà lập pháp xem xét đề xuất hạn chế xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo tiên tiến sang các quốc gia như Trung Quốc..

Đề xuất GAIN AI Act và phản ứng của Nvidia

Huang nói với các phóng viên tại Capitol Hill: "Tôi đã nói đi nói lại rằng chúng tôi ủng hộ kiểm soát xuất khẩu, và chúng tôi nên đảm bảo rằng các công ty Mỹ có tốt nhất, nhiều nhất và đầu tiên”. Tuyên bố này phản ánh sự cân bằng tinh tế mà Huang phải duy trì giữa việc thể hiện sự yêu nước và bảo vệ lợi ích kinh doanh của Nvidia, một công ty có doanh thu đáng kể từ thị trường Trung Quốc.

Các nhà lập pháp đang xem xét việc đưa Đạo luật Đảm bảo Tiếp cận và Đổi mới cho Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia (GAIN AI Act) vào một gói quốc phòng lớn, được gọi là Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia. GAIN AI Act sẽ yêu cầu các nhà sản xuất chip như Nvidia và Advanced Micro Devices ưu tiên bán chip AI cho các công ty Mỹ trước khi bán chúng ở các quốc gia như Trung Quốc. Ý tưởng đằng sau đề xuất này là đảm bảo rằng các công ty Mỹ không bị thiệt thòi trong việc tiếp cận công nghệ tiên tiến so với các đối thủ nước ngoài của họ.

Tuy nhiên, đề xuất không được mong đợi là một phần của NDAA. Huang cho biết việc đề xuất bị loại khỏi dự luật chính sách quốc phòng hàng năm là "khôn ngoan". Ông nói: "GAIN AI Act thậm chí còn có hại cho Mỹ hơn AI Diffusion Act”. Nhận xét mạnh mẽ này cho thấy mức độ lo ngại của Nvidia về tác động tiềm tàng của luật pháp đối với hoạt động kinh doanh của công ty.

Quan điểm của Huang phản ánh một căng thẳng cơ bản trong chính sách công nghệ Mỹ: làm thế nào để cân bằng giữa mục tiêu an ninh quốc gia về hạn chế quyền truy cập của đối thủ vào công nghệ tiên tiến và mong muốn duy trì khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của các công ty Mỹ. Đối với Nvidia, một công ty đã hưởng lợi rất nhiều từ sự bùng nổ AI toàn cầu, bất kỳ hạn chế nào về xuất khẩu đều có thể dẫn đến mất doanh thu và thị phần đáng kể.

Trung Quốc là một thị trường quan trọng đối với Nvidia, và mặc dù công ty đã phải tuân theo các hạn chế xuất khẩu hiện có bằng cách phát triển các phiên bản chip giảm hiệu suất cho thị trường Trung Quốc, bất kỳ hạn chế bổ sung nào đều có thể làm phức tạp thêm chiến lược kinh doanh của họ. Hơn nữa, nếu các công ty Mỹ được ưu tiên tiếp cận, điều này có thể tạo ra tình trạng thiếu hụt chip cho các thị trường quốc tế khác, có khả năng thúc đẩy các công ty nước ngoài tìm kiếm các nhà cung cấp chip thay thế từ các quốc gia khác.

Tranh cãi về quy định AI cấp bang và kêu gọi tiêu chuẩn liên bang

Giám đốc điều hành Nvidia cũng chỉ trích ý tưởng thiết lập một mảng ghép nối các luật cấp bang điều chỉnh AI. Ý niệm về quy định từng bang đã tạo ra phản ứng từ các công ty công nghệ và thúc đẩy việc tạo ra một siêu PAC có tên "Leading the Future", được hỗ trợ bởi ngành công nghiệp AI. Huang lập luận: "Quy định AI từng bang sẽ kéo ngành này vào tình trạng đình trệ và nó sẽ tạo ra mối lo ngại về an ninh quốc gia, vì chúng ta cần đảm bảo rằng Hoa Kỳ thúc đẩy công nghệ AI nhanh nhất có thể. Một quy định AI liên bang là khôn ngoan nhất”.

Lập luận này phản ánh mối quan tâm của ngành công nghệ rằng một mảng ghép nối các luật cấp bang khác nhau sẽ tạo ra gánh nặng tuân thủ khổng lồ và làm chậm đổi mới. Các công ty công nghệ lớn thường hoạt động trên toàn quốc và quốc tế, và việc phải tuân thủ 50 bộ quy tắc khác nhau có thể tốn kém và phức tạp về mặt hậu cần. Điều này đặc biệt đúng đối với AI, một công nghệ mới nổi và nhanh chóng phát triển nơi các quy định có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời.

Tổng thống Trump vào tháng trước đã thúc giục các nhà lập pháp đưa một điều khoản vào NDAA sẽ ưu tiên các luật AI cấp bang để ủng hộ "một tiêu chuẩn liên bang". Đề xuất của Tổng thống phù hợp với quan điểm của Huang và ngành công nghệ rộng hơn rằng quy định AI nên được xử lý ở cấp độ liên bang để đảm bảo tính nhất quán và tránh mảng ghép nối các yêu cầu khác nhau ở các bang khác nhau.

Tuy nhiên, Lãnh đạo Đa số Hạ viện Steve Scalise của Louisiana đã nói hôm 2.12 rằng điều khoản sẽ không được đưa vào dự luật, trích dẫn thiếu sự hỗ trợ đầy đủ. Ông và các nhà lập pháp khác sẽ tiếp tục tìm cách thiết lập một tiêu chuẩn quốc gia về AI, Scalise thêm. Sự thất bại trong việc đưa điều khoản ưu tiên liên bang vào NDAA cho thấy sự phân chia chính trị về cách tốt nhất để điều chỉnh AI, với một số nhà lập pháp ủng hộ quyền của các bang để phát triển chính sách của riêng họ.

Tình hình này phản ánh một căng thẳng liên tục trong chính trị Mỹ giữa quyền của bang và quyền lực liên bang. Những người ủng hộ quy định cấp bang lập luận rằng các bang nên có quyền bảo vệ công dân của họ theo cách họ cho là phù hợp, đặc biệt khi chính phủ liên bang chậm hành động. Mặt khác, những người ủng hộ một cách tiếp cận liên bang lập luận rằng công nghệ không tôn trọng biên giới bang và đòi hỏi một khuôn khổ điều chỉnh thống nhất.

Cuộc gặp giữa Huang và Trump, cùng với các cuộc tranh luận đang diễn ra về GAIN AI Act và quy định AI cấp bang, làm nổi bật những thách thức phức tạp trong việc quản lý một công nghệ chuyển đổi như AI. Các nhà hoạch định chính sách phải cân bằng nhiều mục tiêu cạnh tranh: duy trì lãnh đạo công nghệ của Mỹ, bảo vệ an ninh quốc gia, thúc đẩy đổi mới, và đảm bảo các công ty Mỹ có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Cách Mỹ giải quyết những căng thẳng này sẽ có ý nghĩa sâu rộng không chỉ cho ngành công nghệ Mỹ mà còn cho cán cân quyền lực công nghệ toàn cầu.

Bùi Tú