Công nghệ xanh

TP.HCM bảo tồn và lưu giữ nguồn gen giống cây trồng

Đông Anh 04/12/2025 08:11

Trong giai đoạn 2021-2025, TP.HCM đã tích cực sưu tập, bảo tồn và lưu giữ nguồn gen giống, góp phần vào Chương trình phát triển giống nông nghiệp công nghệ cao.

Công tác này không chỉ đảm bảo nguồn vật liệu cho nghiên cứu chọn tạo giống mới, mà còn duy trì các giống cây, con có giá trị kinh tế và khoa học, phù hợp với điều kiện khí hậu đô thị.

Đáng chú ý, công tác bảo tồn nguồn gen cây trồng đã đạt được những kết quả đáng kể. Tập trung vào các nhóm có giá trị cao như: rau, hoa, cây kiểng và cây dược liệu. TP.HCM đã sưu tập tổng cộng 173 giống cây trồng (gồm rau, hoa, cây kiểng, cây dược liệu). Đặc biệt, đã chọn tạo được 14 giống cây trồng mới, bao gồm 9 giống rau (trong đó có 4 giống cà chua bi đã nộp đơn đăng ký bảo hộ), 4 giống hoa, cây kiểng, và 1 giống nấm.

giong2.webp
Hội thảo về bảo tồn, lưu giữ nguồn gen giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản do Bộ NNPTNT tổ chức tại TP.HCM, tháng 5.2025. Ảnh: Đ.A

TP.HCM tiếp tục duy trì nhiều bộ sưu tập quý giá như: Giống lai tạo có 15 dòng dưa lưới và 12 dòng cà chua bi bố mẹ làm vật liệu lai tạo giống F1. Hoa và cây kiểng có 404 giống hoa lan, 184 giống kiểng lá, 44 giống hoa hồng, và 149 giống hoa nền.

Mặt khác, TP.HCM cũng duy trì được 120 giống cây dược liệu có giá trị; 4 giống rau đã phục tráng (cải bẹ xanh Bình Chánh, dưa leo Củ Chi, đậu đũa, đậu bắp Hóc Môn). Thành phố đã thực hiện thu thập, duy trì bộ sưu tập một số loại hoa, kiểng lá bằng phương pháp nuôi cấy mô và nhân giống In vitro một số giống hoa lan Mokara, Dendrobium có giá trị kinh tế cao.

Cùng với đó, TP.HCM cũng chú trọng bảo tồn và đánh giá nguồn gen các loại vật nuôi chủ lực, đặc biệt là heo và bò sữa. Trong đó, thực hiện thu thập số liệu trên 170.000 lượt con heo giống hàng năm để đánh giá tiến bộ di truyền bằng phương pháp BLUP (best linear unbiased prediction).

Kết quả cho thấy, các chỉ tiêu sinh sản, sinh trưởng được cải thiện liên tục, như giảm độ dày mỡ lưng, tăng số con sơ sinh sống/lứa, và giảm ngày tuổi trung bình đạt 90kg (tùy giống giảm từ 0,33 - 3,9 ngày nuôi). Đàn nái nền hiện nay sinh sản tốt, thích nghi với môi trường, sản phẩm heo con giống được thị trường chấp nhận. Phối hợp theo dõi, thu thập dữ liệu đàn heo giống cụ kỵ (GGP) nhập khẩu từ Canada, đàn ông bà (GP), và đàn bố mẹ (PS).

giong 1
Vườn bảo tồn gen và giống cây thuốc khu vực Nam bộ, tại TP.HCM. Ảnh: Đ.A



Bên cạnh đó, Thành phố đã nghiên cứu đánh giá hiện trạng di truyền A1A2 để chọn lọc đàn bò hạt nhân A2 chất lượng cao. Kết quả cho thấy đàn bò sữa TP.HCM có tiềm năng tạo được đàn bò sữa hạt giống A2A2.

Trong lĩnh vực thủy sản, trọng tâm bảo tồn là các loại cá kiểng - sản phẩm tiềm năng của Thành phố. TP.HCM đã sưu tập, duy trì lưu giữ 10 bộ giống cá kiểng, bao gồm: cá dĩa, cá hồng mi, cá sóc, cá ngựa vằn, cá thủy tinh, cá chuột Mỹ, cá sông Ba, cá cánh bướm, cá bảy màu, cá đĩa. Lai tạo thành công dòng cá ông tiên trắng và đen, đồng thời nuôi thành thục và thử nghiệm sinh sản nhân tạo 3 dòng cá cầu vồng.

Công tác bảo tồn và lưu giữ nguồn gen giống cây, con và thủy sản là nền tảng vững chắc cho Chương trình phát triển nông nghiệp công nghệ cao của TP.HCM giai đoạn 2021-2025, giúp Thành phố chủ động nguồn vật liệu quý giá cho nghiên cứu và sản xuất giống chất lượng cao.

Đông Anh