2 sự cố với Airbus A320 khiến nhà đầu tư hoảng sợ, Boeing phục hồi mạnh mẽ

Ngày 28.11, Airbus đã ban hành lệnh hạ cấp phần mềm với khoảng 6.000 chiếc máy bay thuộc dòng A320. Đến ngày 2.12, hãng sản xuất máy bay châu Âu xác nhận rằng đã phát hiện vấn đề chất lượng liên quan đến các tấm panel trên một số chiếc.

Nhà đầu tư hoảng loạn khi hãng tin Reuters lần đầu đưa tin về vấn đề chất lượng này, khiến cổ phiếu Airbus giảm tới 11%, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4.

Giá cổ phiếu đã hồi lại một phần sau khi Airbus đưa ra tuyên bố chính thức. Nhà đầu tư cũng phần nào được trấn an khi giá cổ phiếu tăng 4% hôm 3.12, dù Airbus giảm mục tiêu giao máy bay thương mại năm 2025, từ 820 giảm xuống còn 790. Song ngay cả với mức tăng đó, giá cổ phiếu Airbus vẫn giảm khoảng 8% trong tháng qua.

Hàng trăm máy bay dòng A320 cần được kiểm tra, gồm cả những chiếc đã giao cho các hãng hàng không.

Sự cố bắt đầu vào ngày 30.10, khi một chiếc A320 của hãng hàng không giá rẻ JetBlue (Mỹ) đột ngột chúi mũi xuống trong chuyến bay từ thành phố Cancún (Mexico) tới Newark (Mỹ). Ít nhất 15 người bị thương và máy bay phải chuyển hướng tới thành phố Tampa, bang Florida, Mỹ.

Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu đã ban hành chỉ thị khẩn cấp về điều kiện để được bay vào ngày 28.11. Theo cơ quan này, Airbus xác định sự cố JetBlue xảy ra do hệ thống điều khiển bay ELAC bị trục trặc. ELAC là bộ máy tính truyền lệnh từ cần điều khiển của phi công đến cánh lái độ cao phía sau, giúp kiểm soát độ chúi và độ lắc của máy bay.

Airbus cho biết “bức xạ mặt trời cường độ cao có thể làm hỏng dữ liệu quan trọng với hoạt động của hệ thống điều khiển bay”. Báo cáo chi tiết về sự cố vẫn chưa được công bố.

Hàng nghìn máy bay cần cập nhật phần mềm trong kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn. Nhiều hãng hàng không đã làm việc suốt đêm, sau khi các cơ quan quản lý toàn cầu yêu cầu họ khắc phục sự cố, trước khi nối lại các chuyến bay. Đầu tuần này, một số hãng hàng không cho biết đã hoàn tất việc sửa lỗi phần mềm cho đội bay của mình.

Việc sửa lỗi chủ yếu liên quan đến việc quay trở lại phiên bản phần mềm trước đó (hạ cấp phần mềm) và khá đơn giản, nhưng bắt buộc phải hoàn thành trước khi máy bay được phép hoạt động trở lại. Quá trình này mất khoảng 2 đến 3 giờ mỗi chiếc. Một số trường hợp phải thay phần cứng, chủ yếu trên các máy bay Airbus cũ đang khai thác.

Một vấn đề khác của Airbus xuất hiện, Boeing phục hồi mạnh mẽ

Hôm 2.12, Airbus xác nhận có vấn đề chất lượng với các tấm panel kim loại trên một số A320, dòng máy bay bán chạy nhất hãng và là đối thủ chính của Boeing 737.

Một người phát ngôn Airbus nói với trang Insider rằng quy trình sản xuất của một nhà cung cấp đã khiến các tấm panel bị làm quá dày hoặc quá mỏng.

Theo bản thuyết trình từ Airbus bị rò rỉ, các tấm panel bị ảnh hưởng có độ dày sai lệch, bắt nguồn từ quy trình sản xuất của nhà cung cấp Sofitec Aero (có trụ sở tại thành phố Seville, Tây Ban Nha).

Dựa trên bản thuyết trình này, hãng tin Reuters và Bloomberg cho biết có tới 628 máy bay bị ảnh hưởng, gồm 168 chiếc đang khai thác, 245 chiếc trên dây chuyền lắp ráp và 215 chiếc ở giai đoạn sản xuất sớm hơn (lắp ráp các bộ phận lớn).

Airbus từ chối bình luận về con số cụ thể, nhưng xác nhận rằng các máy bay có khả năng bị ảnh hưởng gồm cả những chiếc đang sản xuất và đang khai thác.

Theo người phát ngôn Airbus, có tối đa 5 tấm panel trên mỗi máy bay có thể bị ảnh hưởng, nằm phía sau buồng lái và ở hai bên của hai cửa trước. Airbus cũng nói rằng đây không phải là vấn đề an toàn.

“Giống như cách vẫn làm khi đối mặt với các vấn đề chất lượng trong chuỗi cung ứng, Airbus áp dụng cách tiếp cận thận trọng và đang kiểm tra tất cả máy bay có khả năng bị ảnh hưởng, dù chỉ một phần trong số đó cần xử lý thêm”, người này nói.

Trước đó, Airbus đặt mục tiêu giao 820 máy bay thương mại trong năm 2025, nhưng nay đã giảm xuống còn 790 chiếc. Thời gian qua, Airbus gặp khó khăn do gián đoạn chuỗi cung ứng, gồm cả việc chậm giao động cơ từ nhà sản xuất Pratt & Whitney (Mỹ), đồng thời phải cho một số máy bay tạm dừng khai thác để bảo dưỡng.

Tháng 12 thường là giai đoạn tăng tốc mạnh trong sản xuất khi các hãng máy bay cố gắng hoàn thành mục tiêu năm.

Số lượng máy bay được giao là chỉ số then chốt với các nhà phân tích tài chính và việc giảm mục tiêu khiến một số nhà đầu tư an tâm hơn. Airbus cũng giữ nguyên dự báo tài chính cho cả năm 2025, đặt mục tiêu lợi nhuận hoạt động điều chỉnh khoảng 7 tỉ euro (6,1 tỉ bảng Anh). Công ty dự kiến công bố số liệu giao máy bay tháng 11 vào ngày 5.12.

Giá cổ phiếu của Airbus vẫn tăng gần 24% từ đầu năm đến nay. Tuy nhiên, diễn biến những ngày qua như lời nhắc nhở rằng mọi thứ có thể thay đổi đột ngột như thế nào trong ngành hàng không.

Dòng A320 đã vượt Boeing 737 để trở thành máy bay thương mại phổ biến nhất thế giới trong năm nay, sau hàng loạt lo ngại an toàn về công ty Mỹ.

Thế nhưng, Boeing đã có sự chuyển mình. Bằng chứng mới nhất xuất hiện hôm 2.12: Giá cổ phiếu Boeing tăng 8% sau khi giám đốc tài chính nói tại hội nghị của ngân hàng UBS rằng số máy bay được giao dự kiến sẽ tăng trong năm 2026. Giá cổ phiếu của hãng sản xuất máy bay Mỹ đã tăng gần 30% kể từ tháng 12.2024.

Sơn Vân