Sốc: TP.HCM bỏ thu phí vỉa hè vì vướng luật

Ngay khi UBND TP.HCM ban hành Quyết định 2828/QĐ-UBND vào ngày 19.11.2025, bãi bỏ hoàn toàn Quyết định 32/2023 vốn đang điều chỉnh việc sử dụng tạm thời lòng đường và vỉa hè, toàn bộ cấu trúc quản lý vỉa hè của thành phố lập tức bước vào một giai đoạn mới.

Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là động thái kỹ thuật, mà là bước mở đầu cho một cuộc đại cải cách có quy mô và mức độ ảnh hưởng lớn nhất trong hơn 10 năm qua. Thành phố, từ thời điểm ấy, buộc phải chuyển sang vận hành theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và Nghị định 165/2024/NĐ-CP của Chính phủ. Một kỷ nguyên hoàn toàn mới được mở ra, với hàng loạt câu hỏi đặt ra: thu phí vỉa hè sẽ trở lại khi nào, cơ chế quản lý mới ra sao, và quan trọng nhất, vì sao thành phố phải “đập đi làm lại” ở thời điểm này?

Vì sao TP.HCM bất ngờ dừng thu phí vỉa hè?

Chia sẻ về điều này với báo chí vào chiều 4.12, ông Nguyễn Kiên Giang - Phó trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TPHCM)- cho biết: Việc dừng thu phí không mang tính nhất thời mà là bước đi có chủ đích để rà soát lại toàn bộ khung pháp lý.

Những nghị quyết thu phí trước đây do HĐND TP.HCM và HĐND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) ban hành trong giai đoạn trước khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp hiện không còn phù hợp. Để tránh tình trạng “vá víu” và chồng chéo pháp lý, thành phố buộc phải xây dựng một nghị quyết hoàn toàn mới, bao trùm và thống nhất, tạo cơ sở để xác lập một hệ thống quản lý – khai thác vỉa hè hiện đại, đồng bộ và minh bạch.

Một trong những vấn đề lớn nhất khiến TP.HCM phải dừng lại là không có cơ sở pháp lý đủ chặt chẽ để xây dựng Đề án quản lý – khai thác vỉa hè theo Nghị định 44/2024/NĐ-CP.

Sở Tư pháp và Sở Tài chính đều chỉ rõ “vướng mắc pháp lý” tại điểm a khoản 4 Điều 12 của Nghị định 44, khiến việc xây dựng Đề án chưa đảm bảo tính hợp pháp và khả thi.

Vì vậy, thành phố phải kiến nghị Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung cả Nghị định 165/2024/NĐ-CP và 44/2024/NĐ-CP; làm lại đề xuất theo hướng phù hợp hơn với thực tế vận hành đô thị của TP.HCM

Điều này cho thấy một thực tế quan trọng: Thành phố đang thiếu một “bộ khung pháp lý chuẩn” cho một trong những tài sản giá trị nhất: vỉa hè. Không có khung, mọi mô hình quản lý điều dễ gây tranh cãi, thậm chí bị bác bỏ.

Theo ông Giang, việc thu phí chỉ có thể thực hiện khi có Nghị quyết mới của HĐND cấp tỉnh, thay thế cho các nghị quyết cũ của TP.HCM và Bà Rịa – Vũng Tàu trước thời điểm tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Nói cách khác, TP.HCM đang “đập đi làm lại” toàn bộ hệ thống quản lý vỉa hè.

Một quyết định đầy rủi ro, bởi nó liên quan trực tiếp: sinh kế của người bán hàng rong, kinh doanh nhỏ lẻ; trật tự đô thị vốn đang rất phức tạp; thu ngân sách từ phí vỉa hè; những khu vực chịu áp lực giao thông cực lớn như trung tâm và khu vực ga metro. Nhưng thành phố vẫn chọn làm — vì nếu không làm lúc này, mọi thứ sẽ tiếp tục hỗn loạn thêm 5–10 năm nữa.

Cuộc cách mạng chỉnh trang vỉa hè

Theo Sở Xây dựng, sau nhiều năm khai thác, nhiều tuyến vỉa hè trung tâm đã hư hỏng nghiêm trọng: gạch bung, mặt đường lồi lõm, cây xanh trồi gốc, hố ga xuống cấp… Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho người đi bộ mà còn ảnh hưởng nặng nề đến hình ảnh du lịch của thành phố.

Việc đưa metro số 1 vào vận hành khiến yêu cầu kết nối giao thông – mỹ quan đô thị – hạ tầng đi bộ quan trọng hơn bao giờ hết. Một thành phố có hệ thống metro hiện đại nhưng vỉa hè lộn xộn sẽ gây phản tác dụng trong mắt du khách và nhà đầu tư.

Vỉa hè, bấy lâu nay bị coi là “phần thừa” của đường phố, nay trở thành trung tâm trong chiến lược phát triển hạ tầng đô thị của TP.HCM. Nơi vốn chỉ được xem như lối đi bộ nay được xác định là hạ tầng chiến lược, ảnh hưởng đến giao thông, du lịch, đời sống và cả năng lực cạnh tranh của thành phố.

Chính vì vậy, những ngày cuối năm 2025, người dân dễ dàng nhận thấy hàng loạt tuyến phố: Trần Hưng Đạo, Đồng Khởi, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Tôn Đức Thắng, Nguyễn Huệ, Hai Bà Trưng… đang được thi công nâng cấp vỉa hè đồng loạt.

Theo báo cáo, nhiều tuyến đã hoàn thành, số khác cơ bản hoàn tất và đang dọn dẹp để kịp phục vụ Tết Nguyên đán 2026

Ông Giang đánh giá việc chỉnh trang này không chỉ cải thiện đáng kể mỹ quan mà còn đảm bảo an toàn cho người đi bộ, hỗ trợ ngành du lịch, đồng thời tạo ra sự đồng bộ với các tuyến metro – nơi mà hình ảnh một đô thị hiện đại cần được thể hiện rõ nhất. Những thay đổi này nhận được sự đồng thuận lớn từ người dân, bởi ai cũng hiểu rằng nếu vỉa hè không được làm mới, sự bất tiện sẽ ngày càng chồng chất, còn bộ mặt đô thị sẽ bị kéo lùi hàng thập kỷ.

Theo ông Nguyễn Kiên Giang - năm 2026 sẽ tiếp tục: rà soát toàn bộ hệ thống vỉa hè; triển khai các công trình chuyển tiếp từ 2025; từng bước hoàn thiện mạng lưới vỉa hè đồng bộ trên toàn địa bàn.

“Quan trọng hơn, đề án quản lý – khai thác – sử dụng vỉa hè sẽ được tiếp tục hoàn thiện, với kỳ vọng trở thành “kim chỉ nam” trong 10–15 năm tới”, ông Giang nói.

Có thể nói, TP.HCM đang bước vào một giai đoạn quyết liệt nhất trong công tác quản lý vỉa hè. Sự quyết tâm ấy thể hiện từ việc mạnh tay bãi bỏ văn bản cũ, siết chặt kỷ cương, đồng thời ráo riết hoàn thiện khung pháp lý và chỉnh trang hạ tầng. Nếu cuộc cải cách này thành công, nó sẽ đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong hành trình xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại và đáng sống. Và nếu có thời điểm nào có thể gọi là “giờ G” của vỉa hè TP.HCM, thì chính là lúc này.

Bình Thuận