Chứng run tay của Tim Cook có thể trầm trọng, nếu Apple mất lãnh đạo mảng chip

Cụ thể hơn, hàng loạt lãnh đạo cấp cao và kỹ sư chủ chốt lần lượt rời công ty.

Chỉ trong tuần qua, hai lãnh đạo phụ trách trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết kế giao diện đã từ chức. Sau đó, Apple tiếp tục thông báo rằng cố vấn pháp lý và lãnh đạo phụ trách quan hệ chính phủ cũng sẽ ra đi. Cả bốn người đều từng báo cáo trực tiếp cho Giám đốc điều hành Tim Cook, đánh dấu tỷ lệ thay đổi nhân sự bất thường trong đội ngũ điều hành cấp cao của Apple.

Mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Johny Srouji, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách công nghệ phần cứng - một trong những lãnh đạo được kính trọng nhất của Apple, gần đây nói với Tim Cook rằng ông đang cân nhắc nghiêm túc việc rời công ty trong tương lai gần, theo những nguồn tin am hiểu vấn đề. Johny Srouji, kiến trúc sư trưởng đứng sau chiến lược tự phát triển chip của Apple, tiết lộ rằng nếu rời đi, ông có ý định gia nhập một công ty khác.

Song song đó, nhân tài AI cũng đang rời Apple để chuyển sang các đối thủ như Meta Platforms, OpenAI và nhiều công ty khởi nghiệp khác. Điều này đe dọa nỗ lực của Apple để bắt kịp đối thủ trong cuộc đua AI, lĩnh vực mà công ty đang gặp nhiều khó khăn. Tất cả gộp lại tạo nên một giai đoạn hỗn loạn nhất trong nhiệm kỳ điều hành Apple của Tim Cook. Dù Tim Cook khó có khả năng sớm rời vị trí lãnh đạo cao nhất, Apple phải xây dựng lại đội ngũ và tìm cách phát triển trong kỷ nguyên AI.

Nâng cao gói đãi ngộ cho những nhân sự then chốt

Trong nội bộ, việc hàng loạt lãnh đạo rời đi gây lo ngại sâu sắc và Tim Cook đang tìm cách ngăn chặn làn sóng này bằng các gói đãi ngộ lớn hơn cho những nhân sự then chốt. Với một số trường hợp khác, nguyên nhân đơn giản là vì họ đã gần đến tuổi nghỉ hưu. Tuy vậy, nhiều biến động này vẫn bị xem là tình trạng “chảy máu chất xám” đáng báo động.

Tim Cook vẫn khẳng định rằng Apple đang xây dựng danh mục sản phẩm sáng tạo nhất lịch sử, dự kiến gồm cả iPhone/iPad màn hình gập, kính thông minh và robot, nhưng công ty đã không có danh mục sản phẩm mới thành công nào suốt một thập kỷ. Điều này khiến Apple dễ bị đối thủ nhanh nhẹn hơn “hút máu” nhân lực để phát triển các thiết bị thế hệ mới dựa trên AI.

Người phát ngôn của Apple từ chối bình luận.

Việc Giám đốc AI John Giannandrea rời đi diễn ra sau hàng loạt thất bại trong AI tạo sinh. Nền tảng Apple Intelligence bị trì hoãn, tính năng kém chất lượng và bản nâng cấp được kỳ vọng của trợ lý giọng nói Siri đã chậm tiến độ gần một năm rưỡi.

Ngoài ra, Apple Intelligence cũng phải phụ thuộc nhiều vào hợp tác với Google để bù đắp các lỗ hổng về năng lực. Trong bối cảnh đó, Apple bắt đầu loại John Giannandrea khỏi vị trí giám đốc AI từ tháng 3 nhưng vẫn cho ông ở lại tới mùa xuân năm sau.

Nội bộ Apple từ lâu đã dự đoán John Giannandrea sẽ sớm rời chức và nhiều người ngạc nhiên khi ông ở lại lâu như vậy. Theo hãng tin Bloomberg, những người hiểu rõ tình hình nói rằng nếu John Giannandrea rời đi sớm hơn, điều đó sẽ bị xem như lời thừa nhận công khai về vấn đề của Apple.

Mới đây, Alan Dye, nhà thiết kế hàng đầu Apple, đã chuyển sang bộ phận Reality Labs thuộc Meta Platforms.

Chỉ một ngày sau thông tin này xuất hiện, Apple tuyên bố chiêu mộ nhân sự từ Meta Platforms. Jennifer Newstead, giám đốc pháp lý công ty mẹ Facebook, sẽ trở thành tổng cố vấn của Apple.

Bà từng giúp Meta Platforms giành chiến thắng trong vụ kiện chống độc quyền với Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) và kinh nghiệm đó nhiều khả năng sẽ rất hữu ích cho Apple trong cuộc chiến pháp lý với Bộ Tư pháp Mỹ liên quan đến cáo buộc cạnh tranh không lành mạnh.

Jennifer Newstead sẽ thay Kate Adams, người giữ vị trí này suốt 8 năm và nghỉ hưu vào cuối 2026. Lisa Jackson, phó chủ tịch phụ trách môi trường, chính sách và sáng kiến xã hội Apple, cũng sẽ nghỉ hưu và công việc của bà sẽ được giao lại cho lãnh đạo khác.

Lisa Jackson, quan chức trong chính quyền Obama trước đây, dự kiến sẽ sớm nghỉ hưu. Bà từng giữ vai trò ít nổi bật hơn ở Apple trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, chủ yếu để cấp dưới làm việc với Nhà Trắng.

Trước đó, Jeff Williams, cánh tay phải lâu năm của Tim Cook, đã nghỉ hưu tháng trước sau 10 năm giữ chức giám đốc vận hành Apple. Giám đốc tài chính kỳ cựu Luca Maestri đã chuyển sang vai trò nhỏ hơn từ đầu 2025 và cũng có khả năng nghỉ hưu trong thời gian tới. Làn sóng nghỉ hưu phản ánh thực tế rằng phần lớn lãnh đạo cấp cao nhất của Apple đã gắn bó hàng chục năm và hiện đều khoảng 60 tuổi.

Tim Cook vừa tròn 65 tuổi tháng trước, dẫn đến nhiều đồn đoán về việc ông có thể rời nhiệm sở. Tuy nhiên, những người thân cận cho biết điều này khó xảy ra sớm, dù Apple đã lên kế hoạch chọn người kế nhiệm Tim Cook nhiều năm qua. John Ternus (50 tuổi), lãnh đạo mảng kỹ thuật phần cứng, được nhân viên xem là ứng viên hàng đầu cho vị trí giám đốc điều hành Apple thay Tim Cook.

Khi rời vai trò này, Tim Cook nhiều khả năng sẽ chuyển sang làm chủ tịch và tiếp tục giữ ảnh hưởng lớn. Điều đó khiến việc Apple chọn giám đốc điều hành từ bên ngoài trở nên khó xảy ra, dù có người đề cử nhà sáng lập Nest Labs - Tony Fadell.

Tony Fadell góp phần phát minh ra chiếc iPod biểu tượng nhưng ông rời Apple 15 năm trước trong không khí không mấy êm đẹp.

Chứng run tay của Tim Cook có thể thêm trầm trọng nếu Johny Srouji rời đi

Hiện Tim Cook vẫn tích cực đi công tác và di chuyển nhiều. Tuy nhiên, Tim Cook mắc một chứng run tay không rõ nguyên nhân, thỉnh thoảng khiến tay ông rung lên, theo Bloomberg. Nhân viên đã bắt gặp điều này trong nhiều cuộc họp và sự kiện công ty. Dù vậy, những người thân cận khẳng định Tim Cook hoàn toàn khỏe mạnh và bác bỏ các tin đồn lan truyền ở Thung lũng Silicon.

Rủi ro trước mắt đáng lo hơn là khả năng Johny Srouji rời đi. Tim Cook đang nỗ lực mạnh mẽ để giữ chân ông, gồm cả đãi ngộ lớn và lời hứa về thêm quyền lực. Một viễn cảnh được thảo luận nội bộ là bổ nhiệm Johny Srouji làm giám đốc công nghệ (CTO), giám sát phần lớn mảng kỹ thuật phần cứng và công nghệ silicon - vị trí có thể khiến ông trở thành người quyền lực thứ hai tại Apple.

Thế nhưng, để thực hiện sự thay đổi đó thì có lẽ John Ternus phải được thăng lên làm giám đốc điều hành, điều mà Apple có thể chưa sẵn sàng. Một số người trong công ty cũng nói rằng Johny Srouji không muốn làm việc dưới quyền một giám đốc điều hành mới, dù được mở rộng quyền lực.

Nếu Johny Srouji rời đi, Apple có thể chọn một trong hai cấp phó hàng đầu của ông để thay thế: Zongjian Chen hoặc Sribalan Santhanam.

Quyền lực tại Apple đang được trao cho bộ tứ giám đốc: John Ternus (phần cứng), Eddy Cue (dịch vụ), Craig Federighi (phần mềm) và Sabih Khan (vận hành). Các nỗ lực AI của Apple đã được phân bổ lại cho toàn bộ ban lãnh đạo, với Craig Federighi trở thành lãnh đạo mảng AI.

John Ternus cũng được trao vai trò nổi bật trong lễ kỷ niệm 50 năm của Apple vào năm 2026 và nhận nhiều trách nhiệm hơn trong các dự án robot lẫn kính thông minh - hai mảng được xem là động lực tăng trưởng tương lai.

Nhiều thay đổi nữa có thể diễn ra. Deirdre O’Brien (giám đốc bán lẻ và nhân sự) đã làm việc hơn 35 năm tại Apple, còn Greg Joswiak (giám đốc tiếp thị) gắn bó 40 năm. Apple đã thăng chức cho các phó giám đốc chủ chốt dưới quyền Deirdre O’Brien và Greg Joswiak, chuẩn bị cho việc họ sẽ nghỉ hưu.

Bộ phận AI của Apple suy yếu

Cùng lúc đó, Apple đang đối mặt với tình trạng “chảy máu chất xám” nghiêm trọng trong đội ngũ kỹ thuật, đặc biệt là mảng AI. Robby Walker, người phụ trách Siri và dự án tìm kiếm kiểu ChatGPT, rời Apple tháng 10. Người thay thế Robby Walker là Ke Yang, chỉ vài tuần sau cũng chuyển sang bộ phận Superintelligence Labs của Meta Platforms.

Để lấp đầy khoảng trống mà John Giannandrea để lại, Apple đã chọn Amar Subramanya, cựu nhân viên Google và Microsoft, làm phó chủ tịch mảng AI. Amar Subramanya sẽ báo cáo với Giám đốc phần mềm Craig Federighi.

Tuy nhiên, bộ phận AI của Apple đang rơi vào tình trạng suy yếu nghiêm trọng sau khi Ruoming Pang, người đứng đầu nhóm mô hình AI, rời công ty. Ruoming Pang cùng các đồng nghiệp như Tom Gunter và Frank Chu đã chuyển sang Meta Platforms, nơi đưa ra mức đãi ngộ cực kỳ hấp dẫn để thu hút nhân tài.

Khoảng hơn chục nhà nghiên cứu AI hàng đầu khác cũng rời Apple, khiến tinh thần trong đội ngũ xuống rất thấp. Việc Apple ngày càng phụ thuộc vào công nghệ AI từ bên ngoài, chẳng hạn Gemini của Google, khiến nhiều nhân viên, đặc biệt là những người làm về mô hình ngôn ngữ lớn, cảm thấy lo lắng.

Đội phụ trách phần mềm robot AI của Apple cũng chứng kiến nhiều người rời đi, gồm cả trưởng nhóm Jian Zhang chuyển sang Meta Platforms. Nhóm này chịu trách nhiệm phát triển công nghệ nền tảng cho các sản phẩm như robot để bàn và robot di động.

Đội phần cứng của dự án robot để bàn cũng đang mất nhiều nhân sự, một số trong đó đã sang OpenAI. Alan Dye trước đây đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát thiết kế phần mềm cho sản phẩm này.

Bộ phận giao diện người dùng của Apple cũng bị ảnh hưởng, khi nhiều thành viên rời đi từ năm 2023 đến nay. Làn sóng nghỉ việc này lên đến đỉnh điểm khi Alan Dye chuyển đến Meta Platforms, một phần vì ông muốn đưa AI vào sản phẩm sâu hơn nhưng cảm thấy Apple đang tụt lại trong lĩnh vực này. Billy Sorrentino, một lãnh đạo cấp cao khác trong nhóm của Alan Dye, cũng gia nhập Meta Platforms.

Trong khoảng 5 năm qua, bộ phận thiết kế phần cứng của Apple - chịu trách nhiệm tạo ra hình dáng và cảm giác khi sử dụng các sản phẩm - gần như tan rã. Nhiều nhân sự đã rời Apple để theo chân cựu giám đốc thiết kế Jony Ive về công ty khởi nghiệp LoveFrom, hoặc chuyển sang nơi khác.

Hiện nhà thiết kế giao diện kỳ cựu Stephen Lemay sẽ thay thế Alan Dye. Tim Cook cũng đảm nhận thêm vai trò giám sát mảng thiết kế, vốn trước đây do Jeff Williams phụ trách.

Dù có nhiều biến động, nội bộ Apple vẫn kỳ vọng vào Stephen Lemay khi ông đảm nhận vị trí cũ của Alan Dye. Stephen Lemay là một nhà thiết kế được yêu mến và đã gắn bó, thăng tiến trong công ty suốt hơn hai thập kỷ.

Meta Platforms, OpenAI hưởng lợi

Jony Ive, nhà thiết kế thiên tài đứng sau iPhone, iPad và Apple Watch, đang hợp tác với OpenAI để phát triển thế hệ thiết bị mới có tích hợp AI. OpenAI đã mua lại công ty khởi nghiệp io của Jony Ive với giá hơn 6,5 tỉ USD để tăng tốc tham vọng bước vào lĩnh vực phần cứng, nhắm trực tiếp vào “sân nhà” của Apple.

Tương tự Meta Platforms, OpenAI đang hưởng lợi lớn từ làn sóng nhân sự rời khỏi Apple. “Cha đẻ ChatGPT” đã tuyển hàng chục kỹ sư Apple ở nhiều mảng khác nhau, từ iPhone, Mac, công nghệ camera, thiết kế chip, âm thanh, Apple Watch cho đến kính thực tế hỗn hợp Vision Pro.

OpenAI đang chiêu mộ Cheng Chen, giám đốc cấp cao phụ trách công nghệ màn hình của Apple, từng chịu trách nhiệm về hệ thống quang học cho Vision Pro. Cách đây hai năm, OpenAI đã có được Tang Tan, một trong những lãnh đạo cao cấp nhất về kỹ thuật phần cứng của Apple.

Chưa hết, Abidur Chowdhury, người thuyết minh phần ra mắt iPhone Air hồi tháng 9, đã chuyển sang một công ty khởi nghiệp AI. Anh được xem là gương mặt trẻ đầy triển vọng tại Apple, nên việc rời đi khiến đồng nghiệp bất ngờ.

Vào mùa hè, gã khổng lồ công nghệ Mỹ còn mất đi người đứng đầu Apple University - chương trình nội bộ nhằm duy trì văn hóa và phương pháp làm việc sau khi Steve Jobs qua đời.

Richard Locke, người gắn bó với Apple gần ba năm, đã rời công ty để trở thành hiệu trưởng trường kinh doanh của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Sơn Vân