Chẩn đoán ung thư toàn cầu: Giải phẫu bệnh từ xa tại Việt Nam

Công việc thầm lặng trên đang diễn ra tại các phòng thí nghiệm mô bệnh học của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM. Nhờ vào việc áp dụng triệt để giải phẫu bệnh từ xa (Telepathology), đặc biệt là công nghệ hình ảnh toàn bộ tiêu bản (Whole-Slide Imaging - WSI), khoảng cách địa lý đã không còn là rào cản trong cuộc chiến chống ung thư, mang lại hy vọng sống còn cho hàng trăm bệnh nhân.

Vén màn bí ẩn qua màn hình toàn cầu

Telepathology không chỉ đơn thuần là gửi ảnh qua email. Nó là một hệ thống tham vấn chuyên sâu, cho phép các chuyên gia từ TP.HCM kết nối tức thời với các đồng nghiệp hàng đầu thế giới, bất kể họ đang ở châu lục nào.

Bác sĩ Lý Lệ Uyên, Khoa giải phẫu bệnh, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM- cho biết: Theo nguyên tắc hoạt động, giải phẫu bệnh từ xa được chia thành nhiều hình thức, nhưng WSI đang là nền tảng được ưa chuộng nhất. Công nghệ này cho phép bác sĩ có thể chia sẻ toàn bộ tiêu bản đã được nhuộm hóa mô miễn dịch (ví dụ như các dấu ấn CD45, CD3, CD20 được sử dụng trong chẩn đoán ung thư máu và lymphoma) thông qua các nền tảng xem ảnh chuyên dụng như Path Presenter.

Từ những ca bệnh khó về ung thư huyết học, như Plasma Cell Myeloma hay các trường hợp phức tạp như Lymphoma tế bào T (NK/T cell lymphoma) vùng mũi họng và Classical Hodgkin lymphoma, hệ thống Telepathology đã chứng minh vai trò không thể thiếu. Nó tạo điều kiện cho việc hội chẩn nhanh chóng, giảm thiểu tối đa thời gian chờ đợi chẩn đoán chính xác, vốn rất quan trọng trong điều trị ung thư.

Theo bác sĩ Lý Lệ Uyên - việc áp dụng WSI tại Việt Nam phù hợp với xu hướng toàn cầu. Các nghiên cứu, chẳng hạn như nghiên cứu tiêu biểu về "Whole-Slide Imaging Digital Pathology as a Platform for Teleconsultation" (hình ảnh toàn bộ tiêu bản trong giải phẫu bệnh kỹ thuật số như một nền tảng tham vấn từ xa) đã chứng minh tính hiệu quả và độ tin cậy của WSI khi so sánh với chẩn đoán truyền thống. Điều này đã mở đường cho các trung tâm như Bệnh viện Ung bướu TP.HCM xây dựng mạng lưới tham vấn quốc tế.

Chỉ riêng trong danh sách các ca bệnh được hội chẩn từ xa tại Trung tâm Ung thư TP.HCM, chúng ta có thể thấy rõ mức độ phức tạp và đa dạng của các bệnh lý được giải quyết, từ Leukemia cấp tính, T-cell Lymphoma giàu tế bào T, Lymphoma thể nang (Follicular lymphoma), cho đến Myeloma đa u. Sự chính xác trong phân loại các bệnh lý tăng sinh lympho ác tính (ví dụ như B-cell lymphoma, CD5-positive diffuse large B-cell lymphoma) là tối quan trọng, và Telepathology cung cấp công cụ cần thiết để đạt được điều đó.

Đào tạo và tương lai trí tuệ nhân tạo

Phân tích của bác sĩ Lý Lệ Uyên cho thấy, Telepathology không chỉ giúp chẩn đoán mà còn là một công cụ đào tạo hiệu quả. Với khả năng chia sẻ tức thời các ca bệnh hiếm và phức tạp, các bác sĩ trẻ và chuyên gia tại Bệnh viện Ung bướu TP.JCM có cơ hội tiếp cận kho kiến thức toàn cầu ngay tại phòng họp.

“Việc chuyển đổi sang nền tảng kỹ thuật số này cũng là bước đệm quan trọng để đón đầu làn sóng giải phẫu bệnh dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI-Powered Pathology). Trong tương lai gần, hệ thống AI sẽ tự động phân tích các tiêu bản ảo, nhanh chóng xác định các vùng có nguy cơ ung thư cao, giúp bác sĩ tập trung vào những chi tiết quan trọng nhất, từ đó tăng tốc độ và độ chính xác của chẩn đoán lên một tầm cao mới”, bác sĩ Uyên chia sẻ.

Trong những năm tới, AI sẽ không chỉ là công cụ phụ trợ mà sẽ trở thành "trợ lý" đắc lực cho các bác sĩ giải phẫu bệnh. Nền tảng kỹ thuật số này cho phép các thuật toán học sâu (Deep Learning) có thể tự động sàng lọc các tiêu bản ảo, để nhanh chóng xác định các vùng nghi ngờ ung thư (hotspots), giúp bác sĩ tập trung vào các chi tiết quan trọng và giảm bớt gánh nặng về thị giác. AI sẽ thực hiện các tác vụ định lượng phức tạp, như đếm tế bào hay xác định tỷ lệ biểu hiện của các dấu ấn IHC.

Việc ứng dụng thành công giải phẫu bệnh từ xa, không chỉ khẳng định vị thế của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM là một trong những trung tâm hàng đầu về ung thư trong khu vực. Hơn thế, nó còn mở ra cánh cửa cho sự hợp tác không biên giới trong y học, mang lại lợi ích trực tiếp cho sức khỏe người dân Việt Nam.

Hồ Quang