Sinh viên ĐHCT: Tiếp cận công nghệ mới nhờ mô hình thực tập chuyên sâu
GS-TS Vũ Ngọc Út, Hiệu trưởng Trường Thủy sản - Đại học Cần Thơ (ĐHCT) nhận định: “Đổi mới giáo dục theo hướng kết hợp đào tạo tại trường với thực tập dài hạn tại doanh nghiệp là chìa khóa để sinh viên làm chủ các công nghệ sản xuất hiện đại”.
Từ chuyện thực tập “cưỡi ngựa xem hoa”
Nhìn lại lịch sử giáo dục tại ĐHCT, chương trình truyền thống thường kéo dài 4 năm lý thuyết, trong đó sinh viên chỉ có khoảng 3 - 6 tháng thực tập tại các cơ sở sản xuất trước khi thi tốt nghiệp.
Anh Nguyễn Thanh Lễ - cựu sinh viên K28 ngành Chế biến Thủy sản - chia sẻ về trải nghiệm thực tế: “Thời đó, tôi được thực tập 3 tháng tại một công ty thủy sản ở Trà Vinh. Dù được tạo điều kiện làm quen với dây chuyền sản xuất và đóng gói, cũng như hỗ trợ ăn uống tại căng tin, nhưng về bản chất, 3 tháng là quá ngắn. Nó giống như ‘cưỡi ngựa xem hoa’, chưa kịp nắm bắt sâu công việc đã phải lo viết báo cáo và luận văn".
Theo anh Lễ, mô hình đào tạo mới của ĐHCT hiện nay chính là cơ hội vàng để sinh viên thực sự thâm nhập vào thực tế, nắm bắt công nghệ số trong sản xuất và chế biến hàng hóa xuất khẩu - những kiến thức mà chỉ ngồi trên giảng đường khó có thể lĩnh hội trọn vẹn.
Đột phá với cấu trúc liên kết nhà trường – doanh nghiệp – địa phương
PGS-TS Lê Văn Vàng, Hiệu trưởng Trường Nông nghiệp (ĐHCT) nhấn mạnh: "Hiện nay, cấu trúc của mô hình liên kết mới mang tính linh hoạt và thực tiễn cao: nhà trường - doanh nghiệp - địa phương. Trong đó, nhà trường đóng vai trò cung cấp nền tảng lý thuyết, kỹ năng cơ bản và tư duy nghiên cứu (xây dựng 'gốc' kiến thức). Doanh nghiệp được xem là 'giảng đường thứ hai'. Đây là nơi trực tiếp chuyển giao công nghệ mới, đào tạo kỹ năng thực tế và đánh giá năng lực sinh viên. Doanh nghiệp còn tham gia điều chỉnh giáo trình để sát với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Chính quyền các tỉnh ĐBSCL đóng vai trò 'người đặt hàng' dựa trên quy hoạch phát triển kinh tế vùng, giúp định hướng nguồn nhân lực đi đúng trọng tâm nhu cầu của tỉnh".
Lộ trình đào tạo 2 giai đoạn và thực tập chuyên sâu 2 năm
Mô hình thực tập chuyên sâu kéo dài tới 2 năm (trong tổng lộ trình 4 - 5 năm) được coi là bước đột phá trong đào tạo nhân lực khoa học công nghệ (KHCN) cho miền Tây. Giai đoạn 1 (nền tảng) sinh viên tập trung tại trường để trau dồi cơ sở ngành, ngoại ngữ và kỹ năng bổ trợ. Giai đoạn 2 (thực chiến) sinh viên được gửi đến các đối tác chiến lược như Yanmar, Takesho Food hay các trang trại công nghệ cao. Tại đây, sinh viên làm việc như những nhân sự tập sự chuyên nghiệp dưới sự hướng dẫn song hành từ giảng viên và chuyên gia doanh nghiệp. Năm cuối sinh viên thực hiện đồ án tốt nghiệp ngay tại đơn vị để giải quyết các vấn đề kỹ thuật thực tiễn của chính doanh nghiệp đó.
GS-TS Vũ Ngọc Út khẳng định: Mô hình này mang lại lợi ích toàn diện. Với sinh viên nó thu hẹp khoảng cách lý thuyết - thực hành, có thu nhập hỗ trợ và cơ hội được tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp. Với doanh nghiệp có nguồn nhân lực chất lượng cao, am hiểu quy trình nội bộ, giảm thiểu tối đa chi phí tái đào tạo. Với nhà trường nâng cao tỷ lệ sinh viên có việc làm, cập nhật công nghệ mới vào giáo trình và tăng cường năng lực nghiên cứu ứng dụng.
Thực tế minh chứng qua các dự án như ODA-JICA hay hợp tác với các tập đoàn Nhật Bản, ĐHCT đã đưa nhiều sinh viên sang Nhật Bản thực tập và xây dựng các phòng thí nghiệm chung. Đây chính là giải pháp then chốt để tạo ra đội ngũ chuyên gia KHCN "thực chiến", đủ sức giải quyết các thách thức về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững cho vùng ĐBSCL trong tương lai.
