Bi kịch truyền máu song thai: Vì sao bé trai chưa đầy 1kg bị viêm ruột hoại tử nguy kịch?
Hội chứng truyền máu song thai khiến bé trai sinh non chưa đầy 1kg rơi vào viêm ruột hoại tử nguy kịch, buộc bác sĩ phải phẫu thuật cấp cứu giành sự sống.
Chiều 23.12, PGS-TS-BS Phạm Ngọc Thạch – Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho hay đơn vị vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật cấp cứu đặc biệt khó khăn, giành lại sự sống cho một bé trai sinh non song thai, cân nặng chưa đến 1kg, bị viêm ruột hoại tử nặng do hội chứng truyền máu song thai.
Ruột và sự sống chỉ còn cách nhau gang tấc
Bé trai là song thai thứ hai, được sinh mổ ở tuần thai thứ 31 + 4 ngày do suy thai. Ngay từ khi chào đời, các bác sĩ đã nhận thấy bé thuộc nhóm nguy cơ cao: sinh non, nhẹ cân, là song thai một nhau. Cân nặng lúc sinh chỉ 950 gram – con số khiến bất kỳ bác sĩ sơ sinh nào cũng phải thận trọng gấp nhiều lần.
Những giờ đầu sau sinh, bé được theo dõi và hỗ trợ hô hấp tại khoa Sơ sinh của một bệnh viện sản ở TP.HCM. Tuy nhiên, chỉ sau hai ngày, hàng loạt dấu hiệu bất thường xuất hiện dồn dập. Bụng bé trướng nhanh, căng cứng. Ống thông dạ dày liên tục ra dịch xanh. Bé chưa đi tiêu, tình trạng hô hấp xấu dần.
“Khi trẻ sinh non có biểu hiện bụng trướng nhanh kèm dịch dạ dày xanh, chúng tôi luôn nghĩ ngay đến khả năng viêm ruột hoại tử”, một bác sĩ sơ sinh chia sẻ.
Kết quả X-quang bụng cho thấy hình ảnh ruột giãn to, nghi ngờ tắc ruột – một chỉ dấu nguy hiểm. Không chần chừ, bệnh nhi được chuyển khẩn cấp sang Bệnh viện Nhi Đồng 2, nơi có đầy đủ ekip ngoại nhi và hồi sức sơ sinh chuyên sâu.
PGS-TS-BS Phạm Ngọc Thạch cho biết: tình trạng của bé lúc này đã ở mức báo động. Bụng trướng căng đến mức ảnh hưởng nghiêm trọng đến hô hấp, buộc bé phải thở máy. Dịch xanh tiếp tục thoát ra nhiều qua ống thông dạ dày – dấu hiệu cho thấy ruột gần như không còn hoạt động bình thường.
Trước diễn tiến quá nhanh và nguy hiểm, bệnh viện lập tức hội chẩn khẩn cấp giữa các chuyên khoa: Cấp cứu, Sơ sinh, Hồi sức sơ sinh và Ngoại nhi. Các bác sĩ đi đến thống nhất: phẫu thuật cấp cứu là lựa chọn duy nhất. “Nếu chậm trễ, ruột có thể thủng bất cứ lúc nào. Khi đó, nguy cơ nhiễm trùng huyết và tử vong gần như không thể đảo ngược”, bác sĩ Thạch cho biết.
Ca mổ trên cơ thể chưa đầy 1kg: Thử thách cực hạn của ngoại nhi
Các bác sĩ bước vào phòng mổ trong tâm thế căng thẳng tột độ. Bởi với trẻ sơ sinh chưa đến 1kg, mỗi thao tác đều phải chính xác tuyệt đối, sai số gần như bằng không.
Theo BSCK1 Nguyễn Hiền – Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Nhi đồng 2 phụ trách trực tiếp ca mổ- trong quá trình mổ, các bác sĩ ghi nhận 15cm ruột non bị viêm, hoại tử nặng, ruột giãn to, mất hoàn toàn nhu động. Đáng lo ngại hơn, đoạn ruột này có nguy cơ thủng rất cao do thiếu máu nuôi kéo dài.
“Ruột của trẻ sinh non rất nhỏ, rất mỏng và dễ tổn thương. Bệnh nhi lại kèm rối loạn đông máu, chỉ một thao tác không chuẩn có thể gây chảy máu ồ ạt”, bác sĩ Hiền chia sẻ.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các bác sĩ quyết định cắt bỏ hoàn toàn đoạn ruột hoại tử, sau đó nối lại hai đầu ruột lành. Đây là lựa chọn khó nhưng bắt buộc, nhằm loại bỏ ổ bệnh và tạo cơ hội sống cho trẻ.
Ca mổ diễn ra trong sự tập trung cao độ. Không chỉ là cuộc chiến với bệnh lý, đó còn là cuộc chạy đua với thời gian và giới hạn sinh học của một cơ thể non nớt đến mong manh.
Sau phẫu thuật, bé được chuyển về khoa Hồi sức sơ sinh để tiếp tục chăm sóc tích cực. Những ngày đầu sau mổ là giai đoạn đầy lo lắng, bởi nguy cơ biến chứng vẫn luôn rình rập.
Tuy nhiên, tín hiệu tích cực dần xuất hiện. Bé bắt đầu dung nạp sữa, đi tiêu trở lại. Các chỉ số sinh tồn cải thiện từng ngày. “Đến nay, tình trạng bệnh nhi ổn định dần và dự kiến có thể xuất viện nếu tiếp tục tiến triển thuận lợi”, bác sĩ Hiền thông tin.
Theo PGS-TS-BS Phạm Ngọc Thạch – viêm ruột hoại tử là bệnh lý nặng, thường gặp ở trẻ sinh non, nhẹ cân. Tuy nhiên, trường hợp này đặc biệt hơn khi liên quan trực tiếp đến hội chứng truyền máu song thai.
Bé trai là thai cho trong cặp song thai một nhau. Ngay từ trong bào thai, bé đã phải chịu tình trạng thiếu máu mạn tính, thiểu ối và suy dinh dưỡng bào thai. Trong khi đó, người anh song sinh là thai nhận, được nhận nhiều máu và dinh dưỡng hơn, cân nặng lúc sinh lên tới 1,5kg.
“Sự mất cân bằng tuần hoàn khiến máu được ưu tiên cho các cơ quan sống còn như não và tim. Đường ruột bị giảm tưới máu kéo dài ngay từ trong bào thai”, bác sĩ Thạch phân tích.
Chính tình trạng thiếu máu ruột âm thầm này đã tạo tiền đề cho viêm ruột hoại tử sau sinh, dù trẻ được chăm sóc tích cực ngay từ đầu.