Giá vàng 2025: Một năm 'vàng hóa' lịch sử, phá vỡ mọi giới hạn

Những con số "biết nói" và hành trình phá vỡ mọi giới hạn

Năm 2025 khởi đầu trong sự thận trọng nhưng kết thúc trong sự bùng nổ. Tại thị trường Việt Nam, giá vàng miếng SJC đã ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục hơn 88% chỉ trong vòng 12 tháng.

Từ mốc 81 triệu đồng/lượng đầu năm, giá vàng miếng SJC đã "nhảy múa" để rồi chốt hạ ở mức kinh ngạc 152,8 triệu đồng/lượng. Điều gì đã đẩy kim loại quý này vào một quỹ đạo "phi mã" bất chấp mọi quy luật thông thường?

Đầu năm 2025, giá vàng giao dịch quanh mức 81 - 83 triệu đồng/lượng. Giữa năm 2025 vượt ngưỡng 110 triệu đồng/lượng trong sự ngỡ ngàng của giới đầu tư. Cuối năm 2025 xác lập đỉnh lịch sử tại 152,8 triệu đồng/lượng (thậm chí có những thời điểm vàng nhẫn và vàng miếng SJC tiệm cận sát mốc 160 triệu đồng/lượng vào những ngày cuối tháng 12).

Trên bình diện quốc tế, giá vàng thế giới cũng có cú bứt tốc ngoạn mục. Từ mức 2.450 USD/ounce, kim loại quý này đã xuyên thủng ngưỡng tâm lý 3.000 USD, 4.000 USD và có lúc chạm tới 4.534 USD/ounce trước khi điều chỉnh nhẹ về vùng 4.300 USD vào cuối năm. Mức tăng gần 75% trên thị trường quốc tế là động lực trực tiếp kéo giá vàng trong nước "thăng hoa".

Vì sao giá vàng lại tăng mạnh đến thế? Theo các chuyên gia kinh tế, đây là kết quả của một sự cộng hưởng hiếm hoi từ nhiều yếu tố vĩ mô.

Thứ nhất, năm 2025 chứng kiến những xung đột địa chính trị diễn biến phức tạp hơn dự kiến. Những căng thẳng thương mại mới giữa các nền kinh tế lớn và sự bất ổn tại các điểm nóng toàn cầu đã đẩy dòng tiền thực hiện một cuộc "di cư" khổng lồ. Vàng, với tư cách là "vịnh tránh bão" cuối cùng, đã đón nhận lượng vốn khổng lồ từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn các định chế tài chính.

Thứ hai, một động lực thầm lặng nhưng vô cùng mạnh mẽ chính là làn sóng mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương trên thế giới. Theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới, nhu cầu từ khu vực chính phủ đã đạt mức cao nhất mọi thời đại trong quý 3/2025. Việc đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm bớt sự phụ thuộc vào đồng USD trong bối cảnh nợ công Mỹ vượt mốc 38 nghìn tỷ USD đã biến vàng thành tài sản chiến lược.

Thứ ba là nỗi lo "bong bóng" công nghệ và AI. Nửa cuối năm 2025, thị trường chứng khoán toàn cầu, đặc biệt là nhóm cổ phiếu công nghệ và AI, bắt đầu có dấu hiệu quá nhiệt. Nỗi sợ hãi về một cú sụp đổ dây chuyền giống như thời điểm bong bóng Dot-com đã khiến nhiều "cá mập" chốt lời cổ phiếu và đổ tiền vào vàng để bảo toàn thành quả.

Tại Việt Nam, năm 2025 cũng là năm bản lề khi Nghị định 232/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 24) chính thức có hiệu lực từ tháng 10. Việc xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng và chuyển sang cơ chế cấp phép quản lý linh hoạt hơn đã tạo ra những đợt sóng tâm lý trên thị trường. Dù nguồn cung đã được mở rộng thông qua việc cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu, nhưng nhu cầu tích lũy của người dân vẫn quá lớn, tạo nên tình trạng "vàng ra đến đâu, hết đến đó".

Vàng đã thiết lập một mặt bằng giá mới hoàn toàn

Nhận định về đà tăng này với phóng viên Tạp chí Một Thế Giới, chuyên gia kinh tế tài chính - TS Nguyễn Trí Hiếu phân tích: "Vàng năm 2025 không còn tăng theo kiểu 'sóng hẹp' mà đã thiết lập một mặt bằng giá mới hoàn toàn. Sự suy yếu của các loại tiền tệ pháp định và rủi ro hệ thống từ nợ công toàn cầu đã làm thay đổi tư duy đầu tư. Người dân không còn mua vàng để lướt sóng, họ mua để phòng thủ dài hạn".

Tuy nhiên, đà tăng "điên cuồng" này cũng để lại nhiều hệ lụy. Thị trường vàng Việt Nam năm 2025 chứng kiến cảnh tượng người dân xếp hàng dài từ sáng sớm trên các con phố như Trần Nhân Tông (Hà Nội) để mua vàng.

Nhiều nhà đầu tư cá nhân đã "đu đỉnh" ở mức 158 - 159 triệu đồng/lượng vào những nhịp sốt giá cuối tháng 12. Khi giá điều chỉnh nhẹ về 152,8 triệu đồng, không ít người đã rơi vào trạng thái "méo mặt" vì lỗ ngay lập tức do chênh lệch giá mua - bán bị các nhà đài nới rộng để phòng ngừa rủi ro. Việc dòng vốn xã hội bị "chôn" quá nhiều vào vàng vật chất thay vì đổ vào sản xuất kinh doanh là một bài toán đau đầu cho các nhà điều hành chính sách.

"Năm 2025 đã khép lại với những con số không tưởng, nhưng nó cũng để lại bài học đắt giá về quản trị rủi ro. Vàng luôn là tài sản bảo an, nhưng khi nó trở thành đối tượng của những cơn 'lên đồng' tập thể, rủi ro sẽ luôn rình rập ở những vùng đỉnh mới. Đừng bao giờ bỏ tất cả trứng vào một giỏ - lời khuyên kinh điển này chưa bao giờ cũ, nhất là khi chúng ta đang đứng trước một năm 2026 với những dự báo còn đầy rẫy sự bất định", vị chuyên gia này cho hay.

Bước sang năm 2026, câu hỏi lớn nhất là liệu vàng có còn giữ được "ánh kim" rực rỡ? TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng năm 2026 cần theo dõi lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu Fed bắt đầu lộ trình giảm lãi suất mạnh mẽ để cứu vãn kinh tế, vàng sẽ như "hổ mọc thêm cánh".

Ấn Độ và Trung Quốc là hai quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới. Nếu kinh tế các nước này suy yếu, nhu cầu vàng trang sức có thể giảm, kìm hãm đà tăng. Việt Nam đang cân nhắc đưa vàng vào giao dịch dưới dạng chứng chỉ quỹ hoặc sàn giao dịch để giảm áp lực vàng vật chất. Nếu được thực thi, điều này sẽ làm thay đổi căn bản cách thức vận hành của thị trường trong nước.

Trong khi đó, TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV kiêm Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV - cho biết mức giá 152,8 triệu đồng là một sự cảnh báo cho tính ổn định vĩ mô. Khi dòng tiền quá tập trung vào tài sản phi sản xuất như vàng, nền kinh tế sẽ thiếu hụt nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh. Đây là một thành công về mặt lợi nhuận cho người giữ vàng, nhưng là một thách thức lớn cho nhà điều hành chính sách tiền tệ.

Năm 2025 cũng chứng hiện hiện tượng "vàng hóa" ngược. Thay vì gửi tiết kiệm với lãi suất thực dương thấp, người dân dồn toàn bộ nguồn lực vào vàng. Sự khan hiếm nguồn cung vàng miếng SJC trong các giai đoạn cao điểm đã đẩy mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới có lúc lên tới 20-25 triệu đồng/lượng.

Sự xuất hiện của các phiên đấu thầu vàng và việc các ngân hàng thương mại tham gia bán vàng trực tiếp cũng không thể dập tắt "cơn khát". Vàng không chỉ là tài sản, nó đã trở thành một loại "bảo hiểm niềm tin" trước những biến động của tỷ giá VND/USD.

Năm 2025 sẽ được ghi nhớ như một cột mốc kỳ lạ trong lịch sử tài chính Việt Nam và thế giới. Khi các kênh đầu tư truyền thống rung lắc, vàng đã trỗi dậy không chỉ như một nơi trú ẩn, mà còn là một "thỏi nam châm" hút cạn dòng vốn xã hội, đẩy giá trị từ 81 triệu đồng lên mức không tưởng: 152,8 triệu đồng/lượng.

Tuyết Nhung