Doanh nghiệp Việt đầu tư mạnh vào AI
Từ chatbot thử nghiệm đến các mô hình AI tự vận hành, doanh nghiệp Việt đang bước vào giai đoạn đầu tư chiều sâu cho trí tuệ nhân tạo.
Doanh nghiệp Việt đầu tư mạnh vào AI
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành trụ cột mới của tăng trưởng kinh tế, là trọng tâm của công nghiệp công nghệ số quốc gia và nhiều doanh nghiệp Việt bắt đầu tăng tốc đầu tư cho lĩnh vực này.
Ví dụ, FPT đầu tư mạnh vào hạ tầng tính toán, xây dựng “nhà máy AI”; CMC ra mắt công ty chuyên về AI C-OpenAI, phát triển nền tảng cloud và các mô hình AI nội địa; VNPT thành lập công ty AI thể hiện quyết tâm chuyển đổi theo mô hình "Data Driven, AI-first"; MISA lựa chọn hướng đi đưa AI Agent vào các nghiệp vụ tài chính, kế toán, quản trị và khu vực công, giúp doanh nghiệp và tổ chức vận hành hiệu quả hơn…
Bên cạnh đó, các startup AI tại Việt Nam đang phát triển mạnh về cả chất lượng và số lượng trong khu vực. Theo Báo cáo Nền kinh tế AI Việt Nam 2025, Việt Nam đứng thứ 2 tại Đông Nam Á về cả số lượng startup AI tạo sinh (chiếm 27%) và số vốn đầu tư vào startup AI (khoảng 780 triệu USD, tích lũy tính đến năm 2024).
Đáng chú ý, làn sóng đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam vào AI không còn dừng ở những thử nghiệm mang tính công cụ, mà đang chuyển dần sang chiến lược dài hạn.
Nói với phóng viên Một Thế Giới, ông Lê Hồng Quang - Tổng giám đốc Tập đoàn MISA - cho hay, thời gian tới tập đoàn sẽ tập trung đầu tư để làm chủ công nghệ và xây dựng các hệ thống AI Agent (Agentic AI) có khả năng chủ động thực hiện nghiệp vụ, hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh hướng tới mô hình tự vận hành 24/7.
Theo ông Quang, AI Agent có mức độ tự chủ rất cao, có thể làm thay, phối hợp với con người trong rất nhiều công việc. “Một doanh nghiệp có thể chỉ 10 nhân sự, nhưng khi kết hợp với Agent về tài chính, kế toán, nhân sự… có thể hoạt động hiệu quả như có hàng trăm nhân sự”, ông Quang nêu.
Lãnh đạo MISA dẫn ví dụ với AI Agent bán hàng, khi được tích hợp vào website của một đơn vị bán hàng online thì AI có thể tư vấn cho khách, chốt đơn, đưa đơn hàng cho khách và khi khách hàng chuyển tiền thì AI xuất hoá đơn, đẩy dữ liệu sang bên giao hàng.
“AI Agent tự chủ hoàn toàn quá trình bán hàng bởi nó có đầy đủ dữ liệu”, ông Quang chia sẻ và cho hay tập đoàn sẽ xây dựng doanh nghiệp tự vận hành, gọi là Agentic Enterprise. Theo đó, hàng chục AI Agent sẽ đảm nhiệm vai trò phân tích, ra quyết định và thực thi trên toàn bộ chuỗi quy trình kinh doanh.
Tại diễn đàn Make in VietNam vừa diễn ra, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn CMC Nguyễn Trung Chính cũng cho biết sẽ triển khai trợ lý AI rà soát văn bản pháp luật CLS phục vụ hệ thống chính quyền hai cấp và xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn cho lĩnh vực luật Việt Nam. Hướng tiếp cận này nhằm đưa AI vào các bài toán có yêu cầu cao về chuẩn mực và độ tin cậy, hỗ trợ công tác rà soát, tra cứu, tổng hợp và xử lý nghiệp vụ pháp luật.
Theo ông Chính, nếu quốc gia không làm chủ công nghệ lõi sẽ dễ rơi vào “bẫy gia công” giá trị thấp, đối diện nguy cơ “chảy máu” dữ liệu - tri thức ra bên ngoài, và bị suy giảm quyền tự quyết về kinh tế cũng như an ninh.
Vẫn còn những rào cản
Dù xu hướng đầu tư rất rõ ràng, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều rào cản trong việc thúc đẩy sự phát triển của AI, nổi cộm là hạ tầng công nghệ và dữ liệu cũng như nhân sự.
Thực tế, AI muốn phát huy hiệu quả cần dữ liệu chất lượng cao, được chuẩn hóa, cập nhật liên tục và hạ tầng tính toán phù hợp. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vẫn thiếu dữ liệu sạch, dữ liệu phân mảnh, chưa có chiến lược quản trị dữ liệu bài bản.
Theo Báo cáo Thường niên Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2025 của Viện Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội, AI đang mở ra cơ hội lớn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số. Nhu cầu ứng dụng AI tăng cao, đặc biệt trong 5 lĩnh vực chính: giáo dục 23%, tài chính 26%, sản xuất công nghiệp 21%, giao thông 15% và y tế 16%.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là thiếu nhân lực chất lượng cao (45% đơn vị cung cấp AI), 23% gặp khó khăn về cơ sở hạ tầng dữ liệu và tính toán, cùng với 30% lo ngại thiếu hành lang pháp lý rõ ràng. Trong dữ liệu AI, 50% đơn vị cung cấp cho biết dữ liệu ít hoặc không tiếp cận được bộ chuẩn, trong khi 51% cơ sở đào tạo gặp trở ngại về dữ liệu huấn luyện không đủ chất lượng.
Báo cáo cũng chỉ ra một "điểm nghẽn cốt lõi" trong chuỗi giá trị AI: sự chênh lệch lớn giữa đầu tư phát triển và đầu tư ứng dụng. Trong khi các doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ đang đẩy mạnh quy mô dự án, thì chi phí dành cho AI của các đơn vị ứng dụng trong 5 lĩnh vực trọng yếu (giáo dục, y tế, tài chính, giao thông, công nghiệp) lại chưa được chú trọng.
Ông Nguyễn Trung Chính đề xuất xây dựng cơ chế chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho nghiên cứu và thương mại hóa; xây dựng những doanh nghiệp đủ mạnh, có khả năng làm chủ hệ sinh thái sản phẩm…
Chủ tịch CMC cũng nhấn mạnh mô hình Nhà nước - doanh nghiệp - nhà trường, viện nghiên cứu cần được tổ chức như một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, triển khai sandbox và đầu tư hạ tầng số chiến lược; doanh nghiệp đảm nhận thương mại hóa nghiên cứu, đầu tư R&D lớn và làm chủ công nghệ lõi; còn nhà trường, viện nghiên cứu tập trung đào tạo nhân lực thực chiến, nghiên cứu cơ bản đột phá và ươm tạo ý tưởng sáng tạo.
Có thể thấy, trên mọi lĩnh vực, AI đang mở ra những cơ hội chưa từng có về đổi mới sáng tạo, hiệu quả và lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, chuyển đổi thực sự đòi hỏi nhiều hơn việc chỉ ứng dụng công nghệ. Nó đòi hỏi một tầm nhìn thống nhất, ở đó chính phủ xây dựng khuôn khổ, doanh nghiệp thúc đẩy triển khai ứng dụng AI và người dân đón nhận sự phát triển tiến bộ nhờ AI.
