Microsoft cam kết không để dân gánh giá điện trong cuộc đua AI

Vào 13.1 vừa qua, gã khổng lồ phần mềm này đã chính thức cam kết rằng người tiêu dùng tại các địa phương sẽ không phải trả thêm một xu nào cho tiền điện khi công ty thiết lập các trung tâm dữ liệu gần cộng đồng của họ. Động thái này được đưa ra ngay sau những tín hiệu từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, khẳng định trách nhiệm xã hội của các tập đoàn công nghệ lớn.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề năng lượng, Microsoft còn hứa hẹn sẽ tái tạo lượng nước nhiều hơn mức tiêu thụ và từ chối các ưu đãi giảm thuế địa phương. Đây là một sự thay đổi chiến lược đáng chú ý trong cách tiếp cận của "Big Tech" đối với tài nguyên công và ngân sách địa phương.

Cam kết "trả đủ phần mình": Chiến lược giá điện đặc biệt và bài toán năng lượng cho AI

Tại một sự kiện diễn ra ở Great Falls, Virginia – chỉ cách Nhà Trắng chưa đầy 20 dặm, ông Brad Smith, Chủ tịch kiêm Phó Chủ tịch của Microsoft, đã đưa ra một thông điệp rõ ràng và dứt khoát: "Lời hứa của chúng tôi với mỗi cộng đồng này là chúng tôi sẽ tự chi trả phần của mình, để đảm bảo rằng các trung tâm dữ liệu của chúng tôi không làm tăng giá điện của các bạn". Tuyên bố này không chỉ là lời nói suông mà được cụ thể hóa bằng các cơ chế tài chính và hợp tác hạ tầng cụ thể.

Theo ông Smith, Microsoft sẽ ký kết các thỏa thuận với các công ty tiện ích (công ty điện lực) từ trước. Mục đích của việc này là để các đơn vị cung cấp điện có đủ nguồn lực tài chính để đầu tư vào cơ sở hạ tầng mới, đủ sức hỗ trợ các trung tâm dữ liệu khổng lồ mà không cần lấy kinh phí từ túi tiền của người dân. Chiến lược này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giá điện tại Mỹ đang có xu hướng tăng cao. Theo báo cáo của CNBC vào tháng 11, các công ty tiện ích đã tăng giá điện cho người tiêu dùng Mỹ thêm 6% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm trước, và mức tăng này đặc biệt rõ rệt ở những bang tập trung nhiều trung tâm dữ liệu.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI), điển hình là ChatGPT của OpenAI (vốn được Microsoft hậu thuẫn), đòi hỏi các bộ vi xử lý chuyên dụng tiêu tốn năng lượng gấp nhiều lần so với các máy chủ truyền thống. Việc vận hành các mô hình này cần một lượng điện năng khổng lồ, tạo áp lực lớn lên lưới điện quốc gia. Ý thức được điều này, Microsoft đã chủ động đề xuất các mức giá điện riêng biệt. Điển hình như tại Wisconsin, nơi We Energies (một công ty tiện ích địa phương) đã đề xuất một mức giá điện đặc biệt dành cho các trung tâm dữ liệu của khách hàng lớn.

Điều đáng ngạc nhiên là Microsoft, thay vì đàm phán giảm giá, lại đang yêu cầu Ủy ban Dịch vụ Công cộng của bang nâng mức giá mà công ty phải trả. Mục tiêu là để mức chi trả của Microsoft đủ cao để bù đắp hoàn toàn chi phí phát sinh, và thậm chí hỗ trợ thêm vào nguồn cung điện chung thông qua việc hợp tác mở rộng hạ tầng.

Bên cạnh vấn đề điện năng, Microsoft cũng cam kết giải quyết các lo ngại về môi trường và tài chính công. Ông Smith khẳng định công ty sẽ không yêu cầu các cộng đồng địa phương giảm thuế tài sản để thu hút đầu tư – một thực tế thường thấy trước đây khi các địa phương cạnh tranh nhau để mời gọi các gã khổng lồ công nghệ.

Hơn thế nữa, công ty cam kết sẽ bổ sung vào nguồn nước địa phương nhiều hơn lượng nước mà họ tiêu thụ để làm mát máy chủ, giải quyết một trong những nỗi lo lớn nhất của cư dân tại các vùng khan hiếm nước. Thực tế, sự phản đối của người dân là có thật và Microsoft đã phải lắng nghe. Tại Caledonia, Wisconsin, công ty đã quyết định hủy bỏ kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu vào năm ngoái sau khi vấp phải những khiếu nại gay gắt từ cư dân về vấn đề sử dụng nước và điện.

Cái bắt tay với Nhà Trắng và tham vọng mở rộng hạ tầng kỷ lục

Cam kết mạnh mẽ của Microsoft không chỉ xuất phát từ áp lực cộng đồng mà còn có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền liên bang. Chỉ vài giờ trước sự kiện của Microsoft, Tổng thống Donald Trump đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social rằng chính quyền của ông đang làm việc với công ty để đảm bảo người Mỹ không phải "thanh toán hóa đơn" cho sự tiêu thụ điện năng của các tập đoàn công nghệ. Ông Brad Smith xác nhận rằng Microsoft đã duy trì một cuộc đối thoại lành mạnh và liên tục với Nhà Trắng kể từ khi ông Trump nhậm chức vào năm ngoái.

Sự hợp tác này được củng cố bởi những mối quan hệ nhân sự đặc biệt. Ông Smith nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của chính quyền liên bang, đặc biệt nhắc tới Chris Wright tại Bộ Năng lượng và Doug Burgum tại Bộ Nội vụ. Đáng chú ý, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum từng là một giám đốc điều hành cấp cao tại Microsoft trong 6 năm, sau khi công ty công nghệ này mua lại Great Plains Software vào năm 2001, vốn là nơi ông Burgum từng là CEO. Mối liên kết này giúp Microsoft nắm bắt nhanh chóng các định hướng chính sách năng lượng của chính phủ và điều chỉnh chiến lược kinh doanh cho phù hợp.

Những cam kết về chi phí và môi trường này càng trở nên cấp thiết khi nhìn vào quy mô mở rộng "khủng khiếp" mà Microsoft đang theo đuổi. Giám đốc điều hành Satya Nadella đã thông báo với các nhà phân tích vào tháng 10 rằng công ty có kế hoạch tăng gấp đôi diện tích trung tâm dữ liệu chỉ trong vòng hai năm tới. Đây là một tốc độ tăng trưởng chưa từng có trong lịch sử 15 năm xây dựng trung tâm dữ liệu của hãng.

Để hiện thực hóa tham vọng này, Microsoft đang đổ tiền vào hạ tầng với tốc độ chóng mặt. Chỉ riêng trong quý tháng 9, công ty đã chi gần 35 tỉ USD cho chi phí vốn (Capex) và thuê tài chính để phục vụ hạ tầng đám mây và AI, tăng tới 75% so với cùng kỳ năm trước.

Với số vốn đầu tư khổng lồ và tốc độ mở rộng thần tốc, rủi ro xung đột lợi ích với cộng đồng là rất lớn. Do đó, tuyên bố "trả đủ phần mình" của Microsoft được xem là một nước cờ khôn ngoan để dọn đường dư luận và đảm bảo sự ủng hộ chính trị.

Ông Smith viết trong một bài đăng trên blog rằng mục tiêu của công ty là di chuyển nhanh chóng, hợp tác với các cộng đồng địa phương và đưa những cam kết này vào thực tế ngay trong nửa đầu năm nay.

Bằng cách chủ động giải quyết bài toán hóa đơn tiền điện và nguồn nước, Microsoft hy vọng có thể duy trì đà tăng trưởng của mình trong kỷ nguyên AI mà không vấp phải sự kháng cự từ những người dân sống ngay cạnh các "nhà máy dữ liệu" của họ.

Bùi Tú