Khởi công nhà máy chip: Cột mốc trong hành trình tự chủ công nghệ
Sáng ngày 16.1, tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam.
Dự án do Viettel triển khai theo nhiệm vụ được Bộ Quốc phòng giao, trên cơ sở Nghị quyết của Chính phủ. Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.
Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa...
Theo Viettel, một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua sáu công đoạn chính gồm: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói – đo kiểm và tích hợp – thử nghiệm.
Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn; riêng công đoạn chế tạo chip – khâu phức tạp và then chốt nhất – hiện chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, khẳng định: “Ngay sau lễ khởi công hôm nay, Tập đoàn sẽ bắt tay ngay vào triển khai dự án với mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn từ năm 2028 đến 2030 sẽ hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn".
Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.
Việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao là cột mốc quan trọng trong hành trình xây dựng năng lực công nghệ của Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu "tự chủ công nghệ, vững bền tương lai".
Không chỉ đóng vai trò sản xuất, nhà máy còn được kỳ vọng trở thành trung tâm đào tạo thực hành cho nguồn nhân lực bán dẫn chất lượng cao, gắn đào tạo với môi trường sản xuất thực tế. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam thực hiện mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế chip đến năm 2030, hướng tới quy mô hơn 100.000 nhân lực ngành bán dẫn theo Chiến lược bán dẫn quốc gia đến năm 2040.
Tại Diễn đàn quốc gia phát triển Kinh tế số và xã hội số lần thứ ba mới đây, Phó tổng giám đốc Viettel Cao Anh Sơn cho biết Tập đoàn đặt mục tiêu đến năm 2030 làm chủ toàn bộ khâu thiết kế, sản xuất các sản phẩm chip, đồng thời phát triển một số loại chip chuyên dụng thế hệ mới có tính đột phá như chip trí tuệ nhân tạo và chip IoT.
Song song với mục tiêu này, Viettel sẽ đưa vào vận hành nhà máy sản xuất bán dẫn công nghệ cao, từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị bán dẫn, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ cao và đảm bảo an ninh, chủ quyền số quốc gia.
Tại cuộc làm việc với Hiệp hội Bán dẫn Toàn cầu (SEMI) vào tháng 11.2025, Thủ tướng nhấn mạnh rằng công nghiệp bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững.
Việt Nam không chỉ dừng lại ở các khâu kiểm thử hay đóng gói mà đang chuyển mình mạnh mẽ sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn như nghiên cứu, thiết kế và đặc biệt là chế tạo. Để hiện thực hóa mục tiêu có nhà máy chip vào năm 2026, Chính phủ cam kết hoàn thiện thể chế thông thoáng, đầu tư hạ tầng đồng bộ và đặc biệt là chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong lộ trình này, dấu mốc Việt Nam phấn đấu có nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên vào năm 2026 được xem là bước chuyển quan trọng từ chính sách sang triển khai thực tế. Thay vì chỉ tham gia các công đoạn hậu kỳ như kiểm thử hay đóng gói, Việt Nam đặt mục tiêu tiến sâu hơn vào các khâu cốt lõi của chuỗi giá trị, chuyển mình mạnh mẽ sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn như nghiên cứu, thiết kế và đặc biệt là chế tạo.