U nhầy xoang trán gây lồi mắt: 'Bom nổ chậm' sau 20 năm tai nạn
U nhầy xoang trán có thể “ủ bệnh” hàng chục năm sau chấn thương, âm thầm phá hủy xương hốc mắt, gây lồi mắt, giảm thị lực và nguy cơ mù vĩnh viễn.
Chiều 22.1.2016, TS-BS Nguyễn Minh Hảo Hớn – Trưởng khoa Mũi Xoang, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM – cho biết ông cùng ê-kíp vừa thực hiện thành công một ca phẫu thuật phức tạp, kết hợp nhiều kỹ thuật để xử lý u nhầy xoang trán, cứu người đàn ông từng bị tai nạn giao thông hơn 20 năm trước. Tai nạn này đã để lại một “di chứng thầm lặng”, âm thầm phá hủy xương hốc mắt và đe dọa nghiêm trọng thị lực.
Nỗi ám ảnh “mắt lồi” sau gần 20 năm
Bệnh nhân là anh Đỗ Quang T. (46 tuổi, ngụ Đồng Nai), nhập viện trong tình trạng mắt trái bị đẩy lồi rõ rệt ra phía trước và lệch xuống dưới. Suốt một năm trước đó, anh sống trong cảm giác căng nặng vùng mắt, thường xuyên chảy nước mắt sống và thị lực suy giảm dần. Không chỉ có triệu chứng tại mắt, anh còn bị chảy dịch nhầy trong mũi kéo dài.
Khai thác kỹ tiền sử, các bác sĩ phát hiện một chi tiết quan trọng: năm 2003, anh T. từng gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng, gây chấn thương vùng đầu – mặt. Đến năm 2007, anh đã phải phẫu thuật mắt vì tình trạng lồi mắt tương tự, song không rõ chẩn đoán cụ thể. Sau gần 20 năm tưởng chừng yên ổn, “cơn ác mộng” cũ bất ngờ quay trở lại với mức độ tàn phá nặng nề hơn.
Kết quả chẩn đoán hình ảnh bằng MRI và CT scan cho thấy một khối u nhầy xoang trán trái, kích thước lên đến 3 cm, đã xâm lấn mạnh vào hốc mắt. Khối u không chỉ đẩy lệch nhãn cầu mà còn gây áp lực lớn, làm tiêu hủy và vỡ các cấu trúc xương vùng xoang trán cũng như bờ trên hốc mắt. Ngoài ra, bệnh nhân còn mắc viêm đa xoang mạn tính và vẹo vách ngăn mũi nặng.
Ca phẫu thuật “vàng” và kỹ thuật xóa xoang cực hiếm
Nhận định đây là ca bệnh đặc biệt phức tạp, TS-BS Nguyễn Minh Hảo Hớn cùng ê-kíp đã quyết định lựa chọn phương pháp phẫu thuật kết hợp.
Thông thường, u nhầy xoang trán có thể được điều trị bằng phẫu thuật nội soi dẫn lưu. Tuy nhiên, trong trường hợp này, khối u đã gây biến dạng nghiêm trọng cấu trúc xương và tiềm ẩn nguy cơ tái phát rất cao. Do đó, các bác sĩ buộc phải huy động hệ thống định vị ba chiều (Navigation) để can thiệp chính xác, kết hợp đường mổ Jacques từ bên ngoài và phẫu thuật nội soi từ bên trong nhằm lấy sạch toàn bộ vỏ bao khối u.
Đặc biệt, để xử lý triệt để nguồn gốc gây bệnh, ê-kíp đã thực hiện kỹ thuật “xóa xoang trán bằng mỡ bụng”. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi tay nghề phẫu thuật viên vững vàng cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại. TS-BS Nguyễn Minh Hảo Hớn cho biết, trong suốt 20 năm qua, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM mới chỉ tiếp nhận và điều trị thành công 2 trường hợp u nhầy xoang trán có mức độ phức tạp hiếm gặp như vậy.
Sau ca mổ “cân não”, kết quả đạt được rất khả quan: mắt trái của anh T. trở về vị trí bình thường, tình trạng lồi mắt hoàn toàn biến mất. Thị lực và vận động nhãn cầu phục hồi tốt, không còn giới hạn vận nhãn. Chỉ sau 7 ngày hậu phẫu, bệnh nhân đã được xuất viện trong niềm vui và sự nhẹ nhõm.
Theo các nghiên cứu, u nhầy xoang trán chủ yếu là u thứ phát (chiếm 69–84%), thường xuất hiện muộn do xơ sẹo sau chấn thương hoặc các phẫu thuật xoang trước đó. Đặc điểm nguy hiểm nhất của bệnh lý này là thời gian “ủ bệnh” rất dài, có thể kéo dài hàng chục năm sau biến cố ban đầu.
Triệu chứng bệnh tiến triển âm thầm, khiến người bệnh dễ chủ quan cho đến khi khối u phát triển đủ lớn, gây áp lực làm tiêu hủy vách xương, xâm lấn hốc mắt dẫn đến giảm thị lực, thậm chí phá hủy sàn sọ.
PGS-TS-BS Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM – nhấn mạnh: “U nhầy xoang trán cần được phát hiện sớm và dẫn lưu kịp thời để tránh nguy cơ xâm lấn vào nội sọ. Thực tế đã có những trường hợp bệnh nhân đến muộn, bị mù mắt vĩnh viễn rất đáng tiếc”. Những người có tiền sử chấn thương vùng đầu – mặt, nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường ở mắt hoặc xoang, cần sớm thăm khám tại các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị và phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm nhằm hạn chế nguy cơ tái phát cũng như biến chứng nguy hiểm.