‘Đả bại’ game, thị trường ứng dụng di động trở thành ‘đế chế’ mới

Những con số biết nói: Sự trỗi dậy của “đế chế” mới

Báo cáo thường niên State of Mobile của Sensor Tower vừa công bố đánh dấu một cột mốc mang tính bước ngoặt: Năm 2025, người dùng toàn cầu đã chi khoảng 85 tỉ USD cho các ứng dụng không phải trò chơi (non-game) trên tổng giá trị thị trường bao gồm cả game là khoảng 167 tỉ USD.

Dù mức lấn lướt không quá lớn (85 tỉ USD/82 tỉ USD), nhưng đáng nói là, giá trị thị trường ứng dụng ngoài game đã tăng 21% so với năm 2024, gấp gần 2,8 lần so với 5 năm trước. Sự trỗi dậy mạnh mẽ này đặt ra một câu hỏi lớn: Khi ứng dụng di động đã vượt qua cả những tượng đài giải trí truyền thống, đâu là giới hạn tiếp theo cho nền kinh tế di động?

Nhiều năm qua, thị trường game luôn được xem là “con gà đẻ trứng vàng” với không chỉ doanh thu lớn mà còn có tỉ suất lợi nhuận cao. Tuy nhiên, sự thay đổi bắt đầu từ năm 2025, một sự dịch chuyển cấu trúc đã diễn ra, báo hiệu một ‘đế chế’ mới, một tiềm năng tăng trưởng từ người dùng cho đến doanh thu.

Sự dịch chuyển này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong hành vi người tiêu dùng khi smartphone không chỉ còn là thiết bị liên lạc, giải trí mà còn để sử dụng rất nhiều dịch vụ từ thiết yếu tới xa xỉ, hoặc theo cá tính, sở thích của từng cá nhân, tập khách hàng.

Khi smartphone đã trở thành một trung tâm điều hành trong cuộc sống của con người, người ta không chỉ làm việc, giải trí mà thậm chí ăn, ngủ cũng cùng chiếc điện thoại. Chính vì thế, người dùng cũng sẵn sàng mở hầu bao chi trả cho ứng dụng di động ngoài game, giúp thúc đẩy giá trị thị trường này tăng nhanh đến chóng mặt.

Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) đóng vai trò ‘động cơ hỏa tiễn’

Theo phân tích từ chuyên trang công nghệ TechCrunch, động lực chính đằng sau cú tăng trưởng nhảy vọt 21% doanh thu của thị trường ứng dụng di động chính là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh - Generative AI.

Các ứng dụng như ChatGPT, Claude, Gemini, Grok cũng như và các công cụ chỉnh sửa ảnh/video tích hợp AI không chỉ cung cấp gói dùng thử miễn phí mà đã có những gói thu phí người dùng với các tính năng cao cấp hỗ trợ người dùng hiệu quả hơn.

Việc sử dụng AI ngày nay được áp dụng trong rất nhiều lĩnh vực để thay thế từng phần sức người, thậm chí nhằm để tiết giảm lao động, do đó nhiều cá nhân, tổ chức cũng sẵn sàng chi phí cho nó ở mức từ 10-20 USD/thuê bao hoặc hơn cho việc viết thông cáo báo chí, soạn các post trên mạng xã hội, coding, soạn thảo email, thiết kế đồ họa, sản xuất video ngắn.v.v… Và tính ra, hiệu quả chi phí rất rõ ràng.

AI cũng được ứng dụng vào phân tích tâm lý, sở thích, hành vi tiêu dùng để từ đó đeo bám người mua trên Internet và cá nhân hóa trải nghiệm, giúp các doanh nghiệp bán hàng online hiểu người tiêu dùng hơn, từ đó gợi ý các gói mua sắm.

Ngày nay, các ứng dụng di động ngoài game khai thác dòng tiền đều đặn hàng tháng từ các thuê bao trả phí định kỳ và doanh nghiệp sở hữu ứng dụng đã tiến hành xây dựng một hệ sinh thái cho người dùng trung thành. Từ đó, họ khai thác được tổng giá trị trọn đời (LTV) của người dùng ứng dụng ở mức tăng lên đáng kể, tạo ra nền tảng tài chính vững chắc cho các nhà phát triển đầu tư ngược lại vào công nghệ.

Những thách thức đằng sau ánh hào quang

Mặt ‘màu hồng’ của con số doanh thu 85 tỉ USD rất đáng ghi nhận. Nhưng mặt phía sau là những thách thức lớn mà các nhà phát triển phải đối mặt.

Từ nhiều năm qua, chi phí thu hút người dùng (UAC) luôn tăng cao và không còn ở mức ‘rẻ’. Bên cạnh đó, vấn đề quyền riêng tư hay dữ liệu người dùng trong nhiều trường hợp trở thành rào cản đối với tăng trưởng của nhà phát triển và vận hành ứng dụng. Google Play và đặc biệt là Apple ngày càng siết chặt các quy định khiến việc chạy quảng cáo mục tiêu trong ứng dụng cũng trở nên khó khăn hơn.

Nhìn chung, 85 tỉ USD ‘khủng’ đấy nhưng phần lớn đổ vào túi các ‘ông lớn’ ByteDance, Google, Meta hay OpenAI; còn các nhà phát triển độc lập, những doanh nghiệp khởi nghiệp nhỏ, nhìn chung đang phải vật lộn để tồn tại chứ chưa hẳn dám mơ giành giật được phần bánh bé nhỏ.

AI là động lực cải tiến và thúc đẩy nhưng nó cũng là thách thức buộc nhà phát triển luôn phải gắn với nó để tạo lợi thế cạnh tranh thu hút người dùng. Một khi ứng dụng không tích hợp AI đủ nhanh hoặc đủ thông minh, nó rất dễ bị người dùng ‘bỏ rơi’. Người dùng sẽ ngày càng khắt khe hơn khi chi tiêu cho ứng dụng di động. Những ứng dụng ‘rác’ hoặc chỉ mang tính giải trí bề nổi sẽ bị loại bỏ. Thay vào đó, những ứng dụng giải quyết được các nhu cầu bức thiết và gần gũi của người dùng sẽ được chọn dùng. Điển hình là các ứng dụng theo hướng phát triển thành siêu ứng dụng (Super-apps), cung cấp gần như tất cả các dịch vụ trong 1, sẽ trở thành trung tâm của thế giới ứng dụng di động.

Thế Lâm