Tin vũ khí hôm nay 3.2: Mỹ đưa UAV cất hạ cánh thẳng đứng vào quy trình đổ bộ
Tin vũ khí hôm nay, Mỹ đưa UAV cất hạ cánh thẳng đứng vào quy trình đổ bộ; Đan Mạch tăng cường dự trữ đạn xe tăng trong kế hoạch tái vũ trang; Ba Lan đầu tư mạnh để xây dựng “bức tường” chống UAV.
Mỹ đưa UAV cất hạ cánh thẳng đứng vào quy trình đổ bộ
Lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ đang từng bước tích hợp máy bay không người lái V-BAT vào các hoạt động đổ bộ thường lệ, cho thấy sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách mở rộng năng lực trinh sát, giám sát và hỗ trợ ra quyết định trên không gian biển - ven bờ. Trong các đợt triển khai gần đây tại khu vực Thái Bình Dương, Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến (MEU) số 11 của Mỹ đã vận hành thành công máy bay không người lái V-BAT từ tàu vận tải đổ bộ USS Portland, thuộc biên đội tàu sẵn sàng đổ bộ.
Hoạt động huấn luyện này diễn ra trong khu vực trách nhiệm của Hạm đội 3 Hải quân Mỹ, với mục tiêu tích hợp UAV cất hạ cánh thẳng đứng cỡ nhỏ vào quy trình tác chiến trên tàu đổ bộ. Trong bối cảnh lực lượng phân tán và không gian tác chiến ngày càng bị tranh chấp, V-BAT được kỳ vọng cung cấp năng lực trinh sát - giám sát - thu thập mục tiêu liên tục, giảm sự phụ thuộc vào các phương tiện bay có người lái vốn đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực boong tàu.
Môi trường huấn luyện của MEU trên biển luôn bị giới hạn bởi diện tích, nhịp độ cao và yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa hàng không, cơ động mặt nước và chỉ huy - kiểm soát. Trong khuôn khổ đó, V-BAT nổi lên như một giải pháp thực tế: thiết kế cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL) cho phép máy bay cất hạ cánh mà không cần đường băng, máy phóng hay thiết bị hãm đà, phù hợp với boong tàu vốn phải phục vụ đồng thời trực thăng, MV-22 và hoạt động hậu cần.
V-BAT là hệ thống UAV do Shield AI phát triển cùng Martin UAV. Máy bay sử dụng cấu hình quạt ống, kết hợp khả năng cất hạ cánh thẳng đứng của trực thăng với hiệu suất bay hành trình của cánh cố định. Sau khi cất cánh từ một điểm boong nhỏ, V-BAT chuyển sang bay bằng cánh để đạt tầm xa và thời gian bay dài, trước khi quay về hạ cánh thẳng đứng.
Với yêu cầu diện tích chỉ khoảng 6 x 6m, kích thước gọn nhẹ và tải trọng mô-đun tối đa hơn 11kg, V-BAT có thể mang nhiều loại cảm biến, từ quang - hồng ngoại cho quan sát ngày đêm, radar khẩu độ tổng hợp cho trinh sát trong điều kiện thời tiết xấu, đến các gói tác chiến điện tử và tình báo tín hiệu. Động cơ cho phép sử dụng nhiên liệu JP-8 cũng giúp hệ thống phù hợp với môi trường triển khai tiền phương.
Việc V-BAT được vận hành trực tiếp từ USS Portland cho thấy lực lượng đổ bộ Mỹ đang thích nghi với môi trường tác chiến Thái Bình Dương, nơi nhận thức tình huống và phân phối dữ liệu có ý nghĩa không kém cơ động lực lượng. Việc đưa các UAV VTOL lên tàu đổ bộ phản ánh nỗ lực duy trì khả năng răn đe, bảo toàn tự do cơ động và bảo đảm ưu thế thông tin trong một không gian hàng hải ngày càng cạnh tranh.
Đan Mạch tăng cường dự trữ đạn xe tăng trong kế hoạch tái vũ trang
Đan Mạch vừa ký thỏa thuận khung kéo dài bảy năm với tập đoàn Rheinmetall (Đức) nhằm bảo đảm nguồn cung đạn dược cho xe tăng, phòng không và pháo binh, với các đơn hàng ban đầu đã đạt giá trị hàng trăm triệu euro. Thỏa thuận này phản ánh xu hướng chung trong NATO, khi dự trữ đạn dược ngày càng được coi là một năng lực tác chiến tuyến đầu, thay vì chỉ là vấn đề hậu cần thời bình.
Thỏa thuận được chính thức hóa ngày 30.1, bao trùm đạn cỡ trung, đạn xe tăng 120mm và đạn pháo 155 mm. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở thời hạn dài, mà ở phạm vi thiết kế nhằm duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu cho các đơn vị thiết giáp, phòng không và pháo binh chủ lực của Đan Mạch, thay vì chỉ bù đắp nhu cầu huấn luyện thông thường.
Động thái này gắn liền với quá trình tái vũ trang tăng tốc của Đan Mạch, xuất phát từ thực tế khắc nghiệt của chiến tranh cường độ cao: tốc độ tiêu hao đạn dược vượt xa các giả định thời bình, còn chuỗi cung ứng được xem như một phần của không gian tác chiến. Đối với Đan Mạch, một thỏa thuận dài hạn không đơn thuần là tiện lợi về mua sắm, mà nhằm loại bỏ nguy cơ chiến lược - tình trạng lực lượng nhanh chóng suy giảm sức chiến đấu khi kho dự trữ bị tiêu hao chỉ sau những tuần giao tranh đầu tiên.
Theo Rheinmetall, các đơn hàng đầu tiên gồm đạn cỡ trung 30×173mm và 35×228mm với số lượng hàng chục nghìn viên, trị giá hàng trăm triệu euro. Đạn 30mm phục vụ trực tiếp cho năng lực phòng không cơ động của Đan Mạch, gắn với hệ thống Skyranger 30 dự kiến tích hợp trên khung xe Piranha 5. Nguồn đạn ổn định cho phép các kíp phòng không huấn luyện thực chất, duy trì trạng thái sẵn sàng và hình thành lá chắn chống UAV đáng tin cậy cho các lữ đoàn cơ động.
Đạn 35mm, trong khi đó, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các xe chiến đấu bộ binh CV9035, nhất là khi Đan Mạch mở rộng quy mô đội hình cơ giới. Nguồn cung liên tục giúp bảo đảm huấn luyện bắn thực tế, hỏa lực chế áp bền bỉ và khả năng linh hoạt lựa chọn hiệu ứng tác chiến. Ở mũi nhọn thiết giáp, Rheinmetall sẽ cung cấp hơn 1.000 viên đạn xuyên động năng 120mm cho xe tăng Leopard 2A7, củng cố năng lực răn đe và tác chiến. Song song, đạn pháo 155mm trong thỏa thuận gắn trực tiếp với việc Đan Mạch đưa pháo tự hành ATMOS vào biên chế, khôi phục năng lực hỏa lực gián tiếp tầm xa ở cấp lữ đoàn.
Ba Lan đầu tư mạnh để xây dựng “bức tường” chống UAV
Bộ Quốc phòng Ba Lan đã ký thỏa thuận với liên danh gồm tập đoàn quốc phòng Na Uy Kongsberg Defence & Aerospace và tập đoàn công nghiệp quốc phòng nhà nước PGZ nhằm triển khai một hệ thống chống máy bay không người lái (CUAS) quy mô lớn để bảo vệ không phận quốc gia. Thương vụ được thúc đẩy trong bối cảnh Ba Lan nhiều lần ghi nhận các vụ UAV Nga xâm nhập không phận, song song với cuộc xung đột đang diễn ra tại Ukraine.
Hợp đồng được ký ngày 30.1 với sự chứng kiến của Thủ tướng Donald Tusk và Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz. Theo đó, hai bên sẽ phát triển hệ thống chống drone mang tên San, có tổng giá trị ước tính khoảng 4,2 tỉ USD. Những thành phần đầu tiên dự kiến được bàn giao từ năm 2026.
Theo Bộ trưởng Kosiniak-Kamysz, chương trình San sẽ bao gồm 18 khẩu đội chống UAV, 52 trung đội hỏa lực và 18 trung đội chỉ huy, với tổng cộng 703 phương tiện cơ giới. Trong số này, khoảng 400 xe dựa trên khung gầm quân sự Jelcz và 300 xe trinh sát nhẹ Legwan. Cấu trúc này được kỳ vọng cho phép quân đội Ba Lan phản ứng hiệu quả trước các mối đe dọa từ hướng đông.
Kongsberg cho biết phần việc của tập đoàn Na Uy trong hợp đồng có giá trị khoảng 1,65 tỉ USD. Các khẩu đội cung cấp cho Ba Lan sẽ tích hợp nhiều loại phương tiện đánh chặn, từ pháo 35mm, 30mm, 12,7mm đến tên lửa, UAV đánh chặn và các giải pháp khác, dựa trên dòng vũ khí Protector, bao gồm tháp pháo MCT30 và trạm vũ khí điều khiển từ xa.
Về phía Ba Lan, PGZ khẳng định khoảng 60% thành phần của hệ thống San sẽ do các doanh nghiệp trong nước sản xuất, với mục tiêu hoàn tất bàn giao toàn bộ hệ thống trong vòng 24 tháng sau khi ký hợp đồng. Chính phủ Ba Lan coi đây là một lớp phòng thủ mới, bổ sung cho các hệ thống hiện có như Wisła (Patriot), Narew và Pilica+. Theo kế hoạch tổng thể, Ba Lan dự kiến chi khoảng 70 tỉ USD để tăng cường năng lực phòng không, biến đây thành chương trình mua sắm lớn nhất trong lịch sử quân đội Ba Lan. Riêng ngân sách quốc phòng năm 2026 được ấn định ở mức hơn 56 tỉ USD tương đương trên 4,8% GDP, với một phần đáng kể nguồn vốn đến từ các khoản vay ưu đãi của Liên minh châu Âu (EU).