Tài sản mã hóa chuẩn bị vào khung thuế, nhà đầu tư phải nộp ra sao?

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư quy định về chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa.

Nộp thuế TNCN 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng lần

Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam quy định: "Chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa được áp dụng như các quy định về thuế đối với chứng khoán cho đến khi có chính sách thuế đối với thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam".

Theo đó, tại dự thảo thông tư mới ban hành, Bộ Tài chính đề xuất chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Riêng các dịch vụ khác liên quan đến tài sản mã hóa nhưng không thuộc phạm vi này sẽ thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định chung của pháp luật về thuế giá trị gia tăng.

Đối với chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp, nhà đầu tư là tổ chức được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam có thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa thuộc đối tượng kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo mức thuế suất 20%, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.

Thu nhập chịu thuế từ hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa trong kỳ được xác định bằng giá bán tài sản mã hóa trừ đi giá mua của tài sản mã hóa chuyển nhượng và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng.

Doanh nghiệp là tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9.9.2025 của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam có thu nhập từ hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã thì thực hiện kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo mức thuế suất 20%, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.

Nhà đầu tư là tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật nước ngoài có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng lần.

Nhà đầu tư là cá nhân (không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú) có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa qua nền tảng giao dịch tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng lần.

Thời điểm xác định doanh thu, thu nhập đối với chuyển nhượng tài sản mã hóa thực hiện theo quy định của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng chứng khoán.

Đánh thuế để minh bạch, công bằng

Việt Nam hiện nay đang trở thành một trong những thị trường tài sản mã hóa lớn nhất thế giới, với khoảng 17 triệu tài khoản sở hữu tài sản số.

Theo báo cáo của JPMorgan, vốn hóa thị trường tài sản mã hóa toàn cầu có thể đạt khoảng 10.000 tỉ USD vào năm 2030. Đây là một cơ hội lớn đối với nền kinh tế số của Việt Nam. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với những thách thức về kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, và đảm bảo tính minh bạch cho thị trường.

Để đáp ứng những yêu cầu trên, Bộ Tài chính đang xây dựng ba thông tư quan trọng: chế độ kế toán, kiểm toán đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành và các doanh nghiệp tham gia; thông tư thứ hai sẽ quy định chính sách thuế đối với các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa; thông tư thứ ba quy định đối tượng chịu thuế và phương thức thu thuế.

Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw cho rằng việc đánh thuế đối với tài sản số là một bước đi cần thiết để đảm bảo tính công bằng và bình đẳng trong hệ thống thuế.

Theo ông Hà, đi cùng sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, đặc biệt là công nghệ số, các giao dịch tài sản số ngày càng phổ biến. Nếu không đánh thuế lĩnh vực này sẽ tạo ra sự bất bình đẳng giữa những người có thu nhập từ các kênh truyền thống và những người có thu nhập từ tài sản số, chưa kể việc thất thu ngân sách nhà nước.

"Việc đưa tài sản số vào diện chịu thuế cũng giúp kiểm soát các hoạt động liên quan đến tài sản số, phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và các hoạt động bất hợp pháp khác", ông Hà nói.

Tại một hội thảo gần đây, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN) cho hay các thông tư này sẽ giúp đảm bảo sự minh bạch và an toàn cho thị trường tài sản mã hóa. Bộ Tài chính cũng đã trình các quyết định quan trọng liên quan đến thủ tục hành chính và công tác cấp phép cho các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.

Theo bà Nguyễn Vân Hiền, Phó chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), việc ra đời của các thông tư này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn, minh bạch và phát triển bền vững cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Bà Hiền cho biết, sau khi các mô hình thí điểm và sàn giao dịch được triển khai, lần đầu tiên Việt Nam sẽ có hệ thống dữ liệu chính thức về số lượng người nắm giữ và cấu trúc thị trường tài sản mã hóa.

Lam Thanh