Chọn chuột máy tính không dây dùng pin hay tích hợp pin sạc?

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một chặng đường khá dài: từ việc đau đầu lựa chọn switch bàn phím cơ để nghe tiếng clicky vui tai, nâng lên đặt xuống các form chuột công thái học dị biệt, cho đến việc dũng cảm quyết định "cắt dây" ở kỳ trước để tìm kiếm sự tự do. Bạn tưởng rằng mình đã đi đến cuối con đường khi chọn được một chú chuột không dây ưng ý, cầm sướng tay và kết nối mượt mà.

Nhưng khoan đã, niềm vui sướng đó sẽ kéo dài bao lâu trước khi "em nó" đột ngột "tắt điện" giữa chừng và từ chối làm việc? Khoảnh khắc con trỏ chuột trên màn hình đứng im bất động ngay giữa một trận game căng thẳng hay khi đang chạy deadline gấp rút chính là lúc bạn thấm thía nhất tầm quan trọng của viên pin nhỏ bé nằm bên trong.

Thị trường chuột không dây hiện nay đang chia làm hai phe rõ rệt với triết lý đối lập nhau gay gắt: Một phe bảo thủ trung thành với loại pin rời truyền thống (AA/AAA - hay dân dã gọi là pin tiểu, pin con thỏ, pin con ó), và một phe hiện đại chạy theo xu hướng pin sạc tích hợp sẵn bên trong (Built-in Li-ion) giống như điện thoại thông minh.

Nhiều người khi mua chuột thường tặc lưỡi nghĩ đơn giản "cái nào chả là pin, miễn chạy được là được". Nhưng sự thật là, lựa chọn này ảnh hưởng trực tiếp đến ví tiền, thói quen sử dụng hằng ngày và cả... mức độ kiên nhẫn của bạn trong vài năm tới.

Pin rời "nồi đồng cối đá" và cơn ác mộng lúc 2 giờ sáng

Hãy bắt đầu với những "lão làng" sử dụng pin rời. Đây là kiểu thiết kế kinh điển đã tồn tại hàng chục năm nay và vẫn sống khỏe nhờ một ưu điểm mang tính "hủy diệt": Thời lượng sử dụng kinh hoàng. Nhờ không phải gánh các tính năng "ăn điện" như đèn LED RGB nhấp nháy hay các cảm biến gaming hiệu suất quá cao, những con chuột văn phòng dùng pin AA của các hãng lớn (ví dụ như dòng Logitech M hoặc G series tầm trung) có thể hoạt động bền bỉ tính bằng tháng, thậm chí cả năm trời.

Có những mẫu chuột mà nhà sản xuất tự tin công bố thời lượng pin lên tới 18 hay 24 tháng chỉ với một viên pin kiềm (Alkaline) chất lượng tốt. Con số này ấn tượng đến mức đôi khi bạn quên mất rằng mình đang dùng một thiết bị chạy bằng pin, cứ cầm lên là dùng, ngày này qua tháng khác mà không phải bận tâm suy nghĩ. Nó mang lại cảm giác tin cậy tuyệt đối, giống như đi một chiếc xe máy "nồi đồng cối đá" vậy, chỉ cần đổ xăng một lần là chạy mãi miết.

Thêm vào đó, khả năng "thay đạn" siêu tốc cũng là một điểm cộng lớn. Khi chuột báo đèn đỏ sắp hết pin, bạn chỉ mất đúng 30 giây để lật nắp đáy, tháo viên pin cũ ra, lắp viên mới vào và "Bùm!", bạn lại có 100% năng lượng để tiếp tục chiến đấu trong cả năm tới. Không cần chờ đợi sạc, không bị gián đoạn công việc quá lâu.

Tuy nhiên, chính cái ưu điểm "lâu quá hóa quên" này lại dẫn đến một "nỗi đau thầm kín" mà chỉ những người dùng chuột pin rời mới thấu hiểu. Đó là "cơn ác mộng lúc 2 giờ sáng". Hãy tưởng tượng kịch bản kinh điển này: Bạn đang thức đêm cày một dự án quan trọng cần nộp vào sáng mai trong lúc mưa gió rét mướt bên ngoài. Đột nhiên, con chuột bắt đầu giật cục rồi tắt ngúm. Hết pin.

Bạn lục tung mọi ngăn kéo trong nhà: không còn một viên pin dự phòng nào. Nhìn đồng hồ đã 2 giờ sáng, các tiệm tạp hóa đầu ngõ có thể đã đóng cửa còn cửa hàng tiện lợi Circle K gần nhất lại ở quá xa khiến bạn ngại đi. Lúc này, cảm giác bất lực thực sự dâng trào, và bạn chỉ muốn đập tan con chuột đang nằm trơ ra đó. Sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp bên ngoài (tiệm tạp hóa) chính là tử huyệt của loại chuột này vào những thời khắc quyết định.

Pin sạc tích hợp hiện đại nhưng hại điện

Ở bên kia chiến tuyến là những chú chuột hiện đại sử dụng pin sạc Lithium-ion tích hợp sẵn bên trong thân máy, không thể tháo rời. Sự trỗi dậy của loại chuột này đi kèm với thói quen sử dụng smartphone của chúng ta. Ngày nay, việc tối về cắm sạc cho điện thoại, đồng hồ thông minh, tai nghe không dây đã trở thành một nghi thức quen thuộc. Việc thêm một con chuột vào danh sách "cần sạc" đó cảm giác rất tự nhiên và không quá phiền phức.

Bạn không cần phải chạy đi mua pin, không tốn thêm chi phí vận hành hằng tháng, và đặc biệt là thiết kế của chuột trở nên liền lạc, thẩm mỹ hơn vì không cần nắp khoang pin cục mịch. Trọng lượng của pin Li-ion cũng nhẹ hơn đáng kể so với một cặp pin AA, giúp những con chuột này trở nên lý tưởng cho các game thủ cần vẩy chuột tốc độ cao mà không bị mỏi tay.

Nhưng ưu điểm lớn nhất, một "phao cứu sinh" thực sự giúp phe pin sạc "ăn đứt" phe pin rời trong các tình huống khẩn cấp, chính là khả năng vừa sạc vừa dùng. Hãy quay lại kịch bản "cơn ác mộng 2 giờ sáng" ở trên. Nếu bạn đang dùng một con chuột pin sạc hiện đại (hầu hết đã chuyển sang cổng USB-C phổ biến), khi chuột báo hết pin giữa chừng, bạn không cần phải hoảng loạn. Chỉ cần với tay lấy sợi cáp sạc điện thoại cắm phập vào đầu con chuột kết nối với cục pin dự phòng hay ngay luôn cổng usb của máy tính.

Ngay lập tức, con chuột không dây của bạn "biến hình" thành một con chuột có dây. Bạn có thể tiếp tục công việc của mình ngay lập tức mà không bị gián đoạn dù chỉ một giây, trong khi viên pin bên trong đang âm thầm được nạp đầy năng lượng từ cổng USB máy tính. Cảm giác này thực sự rất an tâm, nó giống như bạn đang đi xe điện mà có sẵn một cục sạc dự phòng khổng lồ bên cạnh vậy. Không cần phải chạy ra đường lúc nửa đêm, không cần phải lục tung nhà tìm pin con thỏ. Chỉ cần một sợi dây cáp là mọi vấn đề được giải quyết. Khi pin đầy, bạn lại rút dây ra và tận hưởng sự tự do không dây như cũ.

Tất nhiên, cái gì cũng có giá của nó. "Lời nguyền" lớn nhất của pin sạc tích hợp chính là sự xuống cấp theo thời gian (chai pin). Giống như pin iPhone, sau khoảng 2-3 năm sử dụng liên tục, viên pin bên trong chuột sẽ bị chai. Từ chỗ dùng được 1 tháng mỗi lần sạc, nó sẽ tụt xuống còn 1 tuần, rồi 3 ngày. Và khi viên pin chết hẳn, việc thay thế là cực kỳ khó khăn và đắt đỏ, thường thì bạn sẽ phải vứt luôn cả con chuột đi. Tuổi thọ của con chuột lúc này bị giới hạn bởi chính tuổi thọ của viên pin bên trong nó.

Bài toán môi trường và sự lựa chọn cho từng "hệ người chơi"

Cuộc chiến này còn lan sang cả khía cạnh môi trường với những tranh cãi không hồi kết. Phe ủng hộ pin sạc cho rằng việc vứt hàng chục viên pin kiềm (Alkaline) chứa kim loại nặng ra bãi rác trong 5 năm sử dụng chuột pin rời là hành động hủy hoại môi trường. Ngược lại, phe pin rời phản pháo rằng sau 3 năm, bạn phải vứt nguyên cả con chuột chứa viên pin Lithium độc hại đi vì chai pin, trong khi một con chuột dùng pin AA có thể hoạt động bền bỉ tới 10 năm nếu giữ gìn tốt. (Một gợi ý nhỏ cho các bạn yêu môi trường muốn dung hòa cả hai: Hãy dùng chuột pin rời nhưng mua loại pin AA sạc lại được - Rechargeable AA - của các hãng uy tín như Panasonic Eneloop).

Vậy cuối cùng, bạn nên chọn phe nào? Câu trả lời nằm ở thói quen và tính chất công việc của bạn.

Nếu bạn là người đãng trí, hay làm việc tự do (Freelancer) hoặc thường xuyên di chuyển: Chuột pin sạc tích hợp là chân ái. Bạn chỉ cần mang theo một sợi cáp USB-C là có thể sạc chuột ở bất cứ đâu, từ laptop, sạc dự phòng cho đến củ sạc điện thoại. Không còn nỗi lo phải đi tìm tiệm tạp hóa để mua đúng loại pin ở một nơi xa lạ. Khả năng biến thành chuột có dây tức thì cũng là cứu cánh tuyệt vời khi làm việc ở những nơi không thể mua pin.

Nếu bạn là dân văn phòng thường làm việc cố định hoặc người thực dụng: Chuột pin AA là lựa chọn kinh tế và thông minh. Một năm chỉ cần thay pin một lần, không phải bận tâm suy nghĩ về việc sạc hàng tuần, không lo chai pin theo năm tháng. Bí quyết là chỉ cần mua sẵn một vỉ pin dự trữ loại tốt, vứt trong ngăn kéo bàn làm việc là xong. Mọi thứ luôn trong tầm kiểm soát.

Tóm lại, không có loại pin nào là hoàn hảo tuyệt đối. Bạn chọn sự tiện lợi tức thời, dễ dàng thay thế của pin rời hay sự tiện nghi hiện đại, có phương án dự phòng "cắm dây là chạy" nhưng có hạn sử dụng của pin sạc? Hãy nhìn vào ngăn kéo bàn làm việc của mình và tự trả lời: Bạn muốn thấy một vỉ pin dự phòng hay một sợi dây cáp sạc nữa? Dù chọn gì, chúc bạn không bao giờ rơi vào cảnh "tắt điện" giữa đêm khuya.

Bùi Tú