Việt Nam vắng bóng thế hệ tinh hoa trong lĩnh vực Blockchain

Vắng bóng thế hệ tinh hoa dẫn dắt trong lĩnh vực Blockchain

Theo ông Nguyễn Thế Vinh – Chủ tịch Chi hội Blockchain TP.HCM, Đồng sáng lập và CEO của công ty về Blockchain Ninety Eight, chất lượng nhân lực Blockchain tại Việt Nam có một số ưu điểm như giá nhân công rẻ so với nhiều nước, trình độ chuyên môn tốt, sáng tạo và học hỏi nhanh.

Tuy nhiên, nhược điểm cũng không ít, đó là trình độ không đồng đều, nhiều người biết về công nghệ Blockchain nhưng tự học cho nên thiếu bài bản. Trường đại học trước đây không có chuyên ngành đào tạo Blockchain, gần đây đã có nhưng còn ít, chưa đủ bài bản và đủ rộng từ cơ bản đến nâng cao. “Phải mất nhiều năm nữa chúng ta mới có những thế hệ được đào tạo theo hướng như vậy”, ông Vinh nhận định.

Một điểm quan trọng, được ông Vinh nhấn mạnh, là lĩnh vực công nghệ Blockchain tại Việt Nam vắng bóng thế hệ mang tính chất dẫn dắt.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hòa – Phó giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM – cho rằng, nhân sự tài năng trong lĩnh vực Blockchain tại Việt Nam có thể có nhiều, nhưng cái lĩnh vực này đang rất cần là những tinh hoa, là những người nổi bậc nhất trong số những người tài năng, như Mark Zuckerberg, Elon Musk trong lĩnh vực của họ. Tinh hoa có vai trò đi đầu, dẫn dắt, đi trước thời đại.

Nguồn nhân lực chưa đáp ứng

Nhận định từ ông Vinh, nguồn nhân lực Blockchain hiện tại của Việt Nam chưa đáp ứng được nhu cầu, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao có khả năng làm mảng lõi, hạ tầng và nâng cấp các công nghệ phát triển Blockchain lớp đầu tiên (layer 1).

“Với thực trạng nguồn nhân lực như hiện nay, để cạnh tranh trên thế giới, đòi hỏi sự cải thiện và nâng cấp rất nhiều nữa. Tuy nhiên, điểm tích cực là, nếu chúng ta xây dựng được một thị trường đủ mở và tạo ra được những cơ hội tốt thì hoàn toàn có thể thu hút được những chuyên gia đầu ngành công nghệ ở những lĩnh vực khác bước sang, và họ chỉ cần mất từ 6-12 tháng để họ tìm hiểu, nghiên cứu về lĩnh vực mới, từ đó tạo ra thế hệ đi đầu’, ông Vinh nói. Trong khi đó, theo tiến sĩ Nguyễn Thanh Hòa, giải pháp là nên mở rộng mối liên kết giữa người Việt trong và ngoài nước, thậm chí là chuyên gia nước ngoài.

Một góc nhìn khác từ bà Trần Sở Kỳ - Giám đốc vận hành MEXC Ventures tại Việt Nam, một doanh nghiệp chuyên cung cấp nền tảng dịch vụ tài sản số, phát triển những dự án blockchain có tiềm năng cũng như đào tạo nguồn nhân lực cho công nghệ blockchain và Web3. Bà Kỳ cho biết, một trong những khó khăn về nguồn nhân lực đối với các dự án Blockchain là nhân sự phi kỹ thuật như tiếp thị, tài chính, vận hành, pháp chế, làm cộng đồng…

“Chưa có nhiều bạn trẻ cảm thấy tự tin cũng như cảm thấy có nhiều cơ hội để học hỏi và triển khai sự nghiệp của mình trong lĩnh vực Blockchain. Trên thực tế, lĩnh vực Blockchain đang cần những người hiểu biết về tài chính để biết cần bao nhiêu cho việc setup doanh nghiệp, để đáp ứng cho số lượng nhân sự; cần người biết vận hành, biết về thị trường để đưa ra chiến lược sản phẩm phù hợp nhu cầu người bản địa”, bà Kỳ cho biết.

Blockchain không lấy đi công việc của con người mà còn tạo ra việc làm mới

Một thực tế nữa được bà Trần Sở kỳ nêu ra, đó là nhiều bạn trẻ đang công tác trong lĩnh vực Blockchain rất khó giải thích với bố mẹ hay người quen về công việc họ làm về Blockchain, cụ thể là làm gì, một phần vì nhận thức cộng đồng về Blockchain nhìn chung còn hạn chế, đánh đồng Blockchain với “tiền ảo” trong khi trên thực tế công nghệ Blockchain được ứng dụng rất rộng rãi trong nhiều ngành và lĩnh vực.

“Mười năm trở về trước, chúng ta không thấy những việc làm giống như chị Kỳ vừa chia sẻ về trường hợp nhiều bạn trẻ làm trong lĩnh vực Blockchain không biết giải thích mình đang làm việc ở lĩnh vực, công việc gì. Blockchain không lấy đi việc làm của ai mà còn tạo việc làm mới”, ông Vinh cho biết. Và cũng theo ông, nếu như AI tối ưu hóa lao động thì blockchain tái định nghĩa giá trị của lao động.

AI đang phát triển với tốc độ chóng mặt. Theo ông Vinh, trong khoảng 5 năm nữa, những lao động trí óc phổ thông sẽ bị thay thế bởi AI. Tất cả những công việc như tổng hợp dữ liệu, khởi tạo nội dung, hình ảnh, video…, kể cả trong ngành sáng tạo, cũng bị AI thay thế.

Tuy nhiên, Blockchain thì ngược lại, hoàn toàn không lấy đi việc làm của ai. Blockchain không thay thế con người, mà chỉ thay thế cái cách con người làm việc với nhau, loại bỏ những yếu tố trung gian, tối ưu hóa luồng công việc, và tạo ra nền tảng tin cậy để xây dựng những hạ tầng, nền tảng công nghệ trên cơ sở dữ liệu đáng tin cậy đó.

Ra mắt sách Cẩm nang ứng dụng công nghệ Blockchain

Ngày 8.2.2026, Chi hội Blockchain TP.HCM (HBA) trực thuộc Hội truyền thông - Điện tử TP.HCM chính thức ra mắt sách “Cẩm nang ứng dụng công nghệ Blockchain”. Buổi ra mắt sách diễn ra ở đường sách Nguyễn Văn Bình, TP.HCM.

“Cẩm nang ứng dụng Công nghệ Blockchain” là cuốn sách đầu tiên trên thị trường được thiết kế cho độc giả trong nước và đơn giản hóa các thuật ngữ sử dụng trong công nghệ Blockchain, giúp công nghệ này tiếp cận được nhiều người hơn.

Tại sự kiện, HBA ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) “Phổ cập tài sản số cho 500.000 sinh viên tại TP.HCM” với MEXC Ventures. Theo thỏa thuận, HBA và MEXC Ventures sẽ phối hợp triển khai các hoạt động đào tạo, truyền thông và phát hành ấn phẩm chuyên môn, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng và năng lực tiếp cận công nghệ Blockchain cho thế hệ trẻ.

Thế Lâm