Những kiêng kỵ 'nằm lòng' khi cúng tiễn ông Công ông Táo Tết Bính Ngọ
Cổ nhân có câu "Có thờ có thiêng, có kiêng có lành", để buổi lễ tiễn các cúng ông Công ông Táo thuận lợi, gia chủ cần lưu ý tránh phạm những điều kiêng kỵ.
Tết ông Công ông Táo là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong đời sống tâm linh của người Việt, đánh dấu thời điểm bắt đầu bước vào không khí Tết Nguyên Đán.
Theo truyền thống văn hóa của người Việt, đây là ngày các vị thần bếp (hai ông, một bà) cưỡi cá chép lên chốn thiên đình để báo cáo với Ngọc Hoàng về việc làm ăn, cư xử của gia chủ trong suốt một năm qua. Gia đình làm lễ tiễn đưa với mong muốn các vị thần sẽ "nói giảm nói tránh" những điều chưa tốt và cầu mong một năm mới sung túc.
Để buổi lễ tiễn các vị thần bếp lên thiên đình báo cáo thuận lợi, gia chủ cần lưu ý tránh phạm những điều kiêng kỵ sau:
Không cúng quá muộn sau 12 giờ trưa ngày 23: Theo quan niệm dân gian, 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp là thời điểm các vị thần đóng sổ và khởi hành lên trời. Do đó, lễ cúng cần được hoàn tất trước giờ Ngọ (11h - 13h). Gia chủ có thể cúng vào tối ngày 22 hoặc sáng sớm ngày 23 để đảm bảo sự trang trọng.
Tránh đặt mâm lễ dưới bếp: Đây là sai lầm mà nhiều gia đình mắc phải vì nghĩ rằng Táo Quân là thần bếp nên cúng ở bếp là hợp lý. Tuy nhiên, theo truyền thống, lễ cúng ông Công ông Táo phải được thực hiện tại ban thờ chính của gia đình. Ban thờ là nơi trang nghiêm nhất, thể hiện sự kính trọng đối với các vị thần linh quản quản chính sự trong nhà.
Không thả cá từ trên cao xuống: Khi mang cá đi thả tại sông, hồ, bạn tuyệt đối không được đứng trên cầu cao quăng cá xuống hoặc ném cả túi nilon xuống nước.
Thay vào đó, hãy xuống tận mép nước, nhẹ nhàng nghiêng bát hoặc túi để cá tự bơi ra. Điều này thể hiện sự trân quý sự sống và lòng thành kính đối với "phương tiện" của các vị thần.
Đừng cầu xin tài lộc, tình duyên: Khác với lễ cúng Giao thừa hay mùng 1, lễ ông Công ông Táo có mục đích chính là tiễn đưa và báo cáo. Nội dung bài khấn nên tập trung vào việc tạ ơn các vị thần đã giữ lửa gia đình và mong các vị "nói tốt" cho gia chủ trước Ngọc Hoàng. Việc cầu xin danh lợi, tình duyên trong dịp này được coi là không phù hợp với tính chất của ngày lễ.
Tuyệt đối không cúng các món ăn "kiêng kỵ"
Dù mâm cỗ có thể thay đổi theo vùng miền, nhưng truyền thống thường tránh cúng các loại thịt như: thịt chó, thịt vịt, thịt chim hoặc mực vào ngày này. Theo quan niệm, đây là những món ăn mang lại điềm không may trong các dịp lễ tết quan trọng. Thay vào đó, hãy ưu tiên gà luộc, xôi gấc (màu đỏ may mắn) hoặc các món chay thanh tịnh.
Nghi lễ tiễn Táo Quân không nằm ở sự mâm cao cỗ đầy hay những lễ vật đắt tiền, mà cốt ở sự chỉn chu và thành tâm. Một chút lưu ý về những điều kiêng kỵ sẽ giúp gia đình bạn có một khởi đầu năm mới hanh thông, gìn giữ được nét đẹp văn hóa một cách tinh tế nhất.