Uống trà và cà phê mỗi ngày có tác dụng gì?

Theo nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí JAMA, những người uống 2 - 3 tách cà phê hoặc 1 - 2 trà mỗi ngày ghi nhận tác động tích cực rõ rệt nhất.

Những người uống cà phê ở tuổi trung niên có nguy cơ phát triển sa sút trí tuệ thấp hơn khoảng 18% về sau, trong khi người uống trà có nguy cơ thấp hơn 14%, theo tác giả chính của nghiên cứu - tiến sĩ Daniel Wang, trợ lý giáo sư tại khoa dinh dưỡng của Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan ở Boston.

Wang và nhóm nghiên cứu không quan sát thấy lợi ích tương tự ở các loại đồ uống đã khử caffeine, dựa trên dữ liệu của hơn 130.000 người, bao gồm cả nam và nữ, tham gia Nghiên cứu Sức khỏe Y tá và Nghiên cứu Theo dõi Nhân viên Y tế.

Những nghiên cứu khác cũng ủng hộ giả thuyết rằng cà phê có caffeine có thể liên quan đến quá trình lão hóa khỏe mạnh hơn, đồng thời cà phê và trà có caffeine có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh như bệnh tim.

Điểm quan trọng nhất là bằng chứng hiện tại cho thấy bạn không cần phải từ bỏ thói quen caffeine buổi sáng để duy trì sức khỏe, theo tiến sĩ David Kao, người không tham gia nghiên cứu cho biết.

Đừng vội uống nhiều hơn

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai bộ dữ liệu dài hạn, trong đó thói quen uống trà và cà phê của người tham gia được theo dõi đều đặn theo thời gian. Tuy nhiên, đây chỉ là nghiên cứu quan sát. Điều đó có nghĩa là các nhà khoa học chỉ ghi nhận được mối liên hệ giữa việc dùng caffeine và quá trình lão hóa khỏe mạnh hơn, chứ chưa thể khẳng định caffeine chính là nguyên nhân trực tiếp.

Mối liên hệ này cũng có thể chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác. Chẳng hạn, ngoài caffeine, cà phê và trà có thể chứa những thành phần có lợi, nhưng khi khử caffeine thì các chất này cũng bị loại bỏ. Ngoài ra, người thường xuyên uống cà phê có thể đồng thời duy trì chế độ ăn tốt hơn, điều kiện sống cao hơn hoặc các thói quen lành mạnh khác — như giải ô chữ buổi sáng khi uống cà phê.

Vì vậy, dù các nghiên cứu gần đây có thể khiến nhiều người nghĩ rằng nên tăng lượng caffeine, bằng chứng hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để khuyến nghị thay đổi thói quen.

“Uống nhiều hơn chưa chắc đã tốt hơn”, tiến sĩ Sara Mahdavi, giáo sư trợ giảng khoa khoa học dinh dưỡng tại Đại học Toronto, cho biết trong email gửi CNN, đồng thời nhấn mạnh: “Không nên bắt đầu uống cà phê chỉ với mục đích bảo vệ não bộ”.

Những người bị lo âu, mất ngủ, rối loạn nhịp tim hoặc từng có phản ứng xấu với caffeine cần đặc biệt thận trọng.

Vì sao là cà phê và trà?

Lợi ích của cà phê và trà có thể không chỉ đến từ caffeine. Ví dụ, cà phê chứa caffeine cùng hàng trăm hợp chất sinh học có khả năng ảnh hưởng đến tình trạng viêm, chuyển hóa glucose, chức năng mạch máu và stress oxy hóa trong cơ thể.

Nhờ đó, cà phê có thể góp phần giảm viêm, hạ huyết áp và hạn chế stress oxy hóa — những yếu tố liên quan đến tổn thương tế bào và mô, đồng thời gắn với nhiều dấu hiệu của quá trình lão hóa.

Thói quen uống cà phê buổi sáng cũng có thể giúp duy trì các hành vi lành mạnh khác, như ăn uống đầy đủ dinh dưỡng hoặc tập thể dục. Tuy nhiên, lợi ích sức khỏe không đến từ riêng cà phê hay trà.

Các yếu tố như vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc, kiểm soát huyết áp và tiểu đường, duy trì kết nối xã hội và chế độ ăn giàu thực vật… vẫn có ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với bất kỳ loại đồ uống đơn lẻ nào.

“Cà phê không phải là sự thay thế cho các thói quen đã được chứng minh là tốt cho não bộ”, Mahdavi nhấn mạnh.

Cuối cùng, nghiên cứu kết luận rằng việc duy trì thói quen uống cà phê có caffeine và trà ở mức vừa phải trong thời gian dài có liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn và chức năng nhận thức tốt hơn khi về già. Kết quả này không phụ thuộc vào yếu tố di truyền như gen APOE4 hay các lối sống khác.

Nhật Hạ