Chuột cầm tay biến chuột thành súng, người dùng thành cao bồi

Sau khi khám phá chuột bi thế hệ mới (Trackball), hẳn bạn đã phần nào cảm nhận được sự giải phóng mà những viên bi lăn mang lại cho cổ tay người dùng. Tuy nhiên, dù trackball để bàn có thoải mái đến đâu, có công thái học đến mức nào, thì chúng ta vẫn phải thừa nhận một sự thật phũ phàng: Bạn vẫn đang bị "trói" vào cái bàn làm việc. Bạn vẫn phải ngồi trên ghế, giữ tư thế lưng thẳng, mắt nhìn màn hình và tay đặt lên mặt bàn.

Sự tự do ấy vẫn nằm trong khuôn khổ của một không gian cố định. Nhưng có bao giờ, trong những lúc đau lưng mỏi gối hay đơn giản là lười biếng đến tột cùng, bạn ước mình có thể ngả người hoàn toàn ra sau chiếc ghế sofa êm ái, nằm dài trên giường đắp chăn, hay thậm chí đứng dậy đi lại quanh phòng mà vẫn điều khiển được máy tính một cách mượt mà? Khi đó, mặt bàn trở thành một giới hạn vật lý đáng ghét.

Để trả lời cho khát khao tự do (hoặc sự lười biếng) tột đỉnh ấy, thế giới công nghệ đã sinh ra một "quái kiệt" nằm ngoài mọi quy chuẩn thông thường. Hãy chào đón nhân vật chính: Chuột cầm tay (Handheld Trackball), hay còn được cộng đồng dân chơi gear gọi vui là "Chuột súng" hoặc "Chuột ngón tay". Với thiết kế dị biệt trông chẳng khác nào một cái cò súng kết hợp với điều khiển từ xa, thiết bị này dõng dạc tuyên bố với cả thế giới rằng: "Tôi không cần mặt bàn, tôi không cần lót chuột, tôi chỉ cần bàn tay của bạn mà thôi". Đây có thể là món đồ chơi rẻ tiền nhất trong bộ sưu tập gear của bạn, nhưng trải nghiệm mà nó mang lại thì độc bản đến mức không một con chuột tiền triệu nào có thể sao chép được.

Thiết kế "Cò súng" và trải nghiệm cầm nắm như điệp viên

Lần đầu tiên nhìn thấy mẫu chuột Y-10W (hoặc các biến thể tương tự), chắc chắn bạn sẽ phải thốt lên rằng nó trông giống một thiết bị kích nổ bom trong phim hành động Hollywood hơn là một con chuột máy tính. Thiết kế của nó thuôn dài, uốn lượn để nằm lọt thỏm trong lòng bàn tay bạn, với cách bố trí nút bấm thoạt nhìn thì rất ngược đời nhưng ngẫm lại thì vô cùng hợp lý. Cơ chế hoạt động của nó dựa trên tư thế cầm nắm tự nhiên nhất của con người: tư thế bóp cò. Ngón trỏ của bạn sẽ luồn qua một vòng đỡ và đặt lên một cái nút lớn nằm dưới bụng chuột – đó chính là nút Chuột trái (Left Click). Cảm giác nhấn cái nút này không giống việc click chuột thông thường, mà nó giống hệt như bạn đang bóp cò một khẩu súng đồ chơi, tạo ra âm thanh "tách tách" rất đanh và sướng tai.

Trong khi đó, ngón cái – "nhạc trưởng" của bàn tay – sẽ đảm nhiệm những trọng trách nặng nề nhất ở mặt trên. Tại đây, bạn sẽ thấy một viên bi nhỏ (thường có màu xanh ngọc hoặc đỏ) để di chuyển con trỏ, cùng với các nút chuột phải và nút cuộn trang được bố trí xung quanh. Khi cầm con chuột này lên, cảm giác đầu tiên ập đến là sự hẫng hụt đầy thú vị. Tay bạn lơ lửng trong không trung, hoàn toàn tách rời khỏi mặt phẳng vật lý. Không còn điểm tựa mặt bàn, không còn ma sát của đế chuột (mouse feet), chỉ còn lại sự tự do tuyệt đối.

Bạn có thể buông thõng tay xuống đùi, khoanh tay trước ngực đầy suy tư, hay thậm chí vung vẩy tay trong không khí như một nhạc trưởng đang chỉ huy dàn nhạc giao hưởng, và điều kỳ diệu là con trỏ trên màn hình vẫn chạy theo ý muốn của ngón cái. Trải nghiệm này mang lại cảm giác quyền lực rất lạ lùng, biến bạn thành một "điệp viên" công nghệ đang điều khiển hệ thống từ xa mà không ai hay biết. Với những người lần đầu sử dụng, việc phối hợp giữa ngón trỏ bóp cò và ngón cái lăn bi có thể hơi gượng gạo, nhưng chỉ sau khoảng 15 phút làm quen, bạn sẽ thấy nó tự nhiên như thể bàn tay mình sinh ra đã có chức năng này vậy.

Chưa hết, chính cơ chế "siết cò" đặc trưng này đã vô tình biến con chuột trở thành món bảo bối trong mơ cho các tín đồ của dòng game bắn súng đường ray (Rail Shooters) huyền thoại như The House of the Dead hay Virtua Cop. Có thể bạn sẽ không dám mang nó vào các đấu trường sinh tử đòi hỏi độ chính xác từng pixel như CS:GO hay Valorant, nhưng đối với các game bắn súng giải trí (casual), cảm giác được thực sự dùng ngón trỏ siết mạnh cò súng "tạch tạch" để nhả đạn thay vì chỉ click chuột vô hồn trên mặt bàn là một trải nghiệm nhập vai (immersion) sướng tê người. Nó biến góc máy tính nhàm chán của bạn thành một cỗ máy game thùng Arcade thu nhỏ, nơi mỗi cú click chuột đều mang lại sự phấn khích của một xạ thủ thực thụ.

Cứu tinh cho cột sống hay là "đỉnh cao của sự lười biếng"?

Nếu xét về khía cạnh công thái học (Ergonomics), chuột cầm tay chính là đại diện cho trường phái cực đoan nhất, giải quyết triệt để những vấn đề về xương khớp mà dân văn phòng hay gặp phải. Đối với những người đang bị đau thắt lưng, thoát vị đĩa đệm hay đau mỏi vai gáy nặng, việc ngồi lì một chỗ là cực hình. Con chuột này cho phép bạn phá bỏ tư thế ngồi truyền thống. Bạn có thể đứng làm việc mà không cần phải với tay lên mặt bàn, hoặc thậm chí vừa đi bộ chậm trên máy chạy bộ vừa lướt web đọc báo cáo. Cột sống được duỗi thẳng hoàn toàn, trọng lượng cơ thể được phân bổ đều lên đôi chân thay vì dồn xuống mông và đĩa đệm.

Nhưng thú vị hơn cả, và cũng là lý do chính khiến nhiều người trẻ săn lùng thiết bị này, chính là khả năng phục vụ cho lối sống... lười biếng một cách đầy phong cách. Hãy tưởng tượng vào những ngày mùa đông lạnh giá ở miền Bắc, việc phải thò tay ra khỏi chăn để cầm chuột điều khiển máy tính xem phim là một sự tra tấn. Với Handheld Trackball, bạn có thể trùm chăn kín mít từ đầu đến chân, tay giấu ấm áp trong chăn nhưng vẫn có thể chuyển tập phim Netflix, tua nhanh đoạn quảng cáo Youtube hay lướt Facebook một cách thần sầu. Đây chính là chế độ "Zero Gravity" (Không trọng lực) trong truyền thuyết: Bạn ngả ghế Gaming ra 135 độ, chân gác lên bàn, tay buông thõng cầm chuột và tận hưởng cảm giác chill chưa từng có.

Không chỉ dừng lại ở giải trí, thiết bị này còn là một vũ khí lợi hại cho dân văn phòng chuyên nghiệp trong các buổi thuyết trình. Thay vì đứng chôn chân bên cạnh laptop để bấm phím mũi tên chuyển slide, hay cầm những chiếc bút trình chiếu laser đơn điệu chỉ có chức năng Next/Back, bạn có thể cầm con chuột này đi lại tự tin khắp phòng họp. Bạn vừa có thể chuyển slide, vừa có thể dùng chuột để khoanh vùng trực tiếp lên biểu đồ, mở file video minh họa hay thao tác trực tiếp trên phần mềm trước mắt đối tác. Hình ảnh một diễn giả tự tin đi lại, tay cầm thiết bị lạ mắt điều khiển mọi thứ chắc chắn sẽ "ngầu" hơn rất nhiều và tạo ấn tượng mạnh về sự làm chủ công nghệ.

"Tiền nào của nấy" và sự thật phũ phàng về độ chính xác

Tuy nhiên, cuộc đời không phải lúc nào cũng màu hồng, và với một thiết bị thường có giá thành rất rẻ (đa phần là hàng OEM từ Trung Quốc với giá chỉ bằng vài cốc trà sữa) như mẫu Y-10W, chúng ta cần phải có một cái nhìn thực tế và bớt mơ mộng. Điều đầu tiên bạn phải chấp nhận là chất lượng hoàn thiện của nó thường chỉ ở mức trung bình thấp. Lớp nhựa thường khá mỏng và ọp ẹp, các nút bấm có thể kêu to và hơi cứng, và viên bi lăn đôi khi không được mượt mà như những con Trackball tiền triệu của Logitech hay Kensington.

Về khả năng điều khiển, đừng bao giờ mơ mộng dùng con chuột này để làm việc chuyên sâu như thiết kế đồ họa hay chơi game bắn súng. Viên bi của nó rất nhỏ, chỉ bằng đầu ngón tay cái, nên độ chính xác (DPI) và độ nhạy là rất thấp. Việc cố gắng vẽ một đường thẳng hay chỉnh sửa một pixel ảnh bằng con chuột này là nhiệm vụ bất khả thi và chỉ mang lại sự ức chế. Nó sinh ra chỉ để phục vụ các tác vụ tiêu thụ nội dung như lướt web, xem phim, đọc văn bản mà thôi.

Cuối cùng là "cái bẫy gõ phím". Vì thiết kế phải cầm nắm trọn trong lòng bàn tay và xỏ ngón vào vòng đỡ, con chuột này bám dính lấy tay bạn như một phần cơ thể. Điều này rất tuyệt khi dùng chuột, nhưng lại là thảm họa khi bạn cần gõ phím. Mỗi khi cần chat hay nhập liệu, bạn buộc phải tháo nó ra đặt xuống bàn, hoặc cứ để nó lủng lẳng trên ngón tay và gõ phím trong tư thế vướng víu, cộm cấn cực kỳ khó chịu. Nó không dành cho những người phải chat nhiều hay viết code liên tục.

Tóm lại, Chuột cầm tay Handheld Trackball không sinh ra để thay thế con chuột chính trên bàn làm việc của bạn. Nó là một "vũ khí phụ" (Sidearm), một món đồ chơi thú vị để đổi gió, hoặc một giải pháp dự phòng tuyệt vời cho những ngày đau lưng muốn nằm dài ra ghế mà vẫn làm chủ được thế giới số. Với mức giá hạt dẻ, trải nghiệm "làm chủ công nghệ trong lòng bàn tay" và phong cách sử dụng "bất cần đời" mà nó mang lại là hoàn toàn xứng đáng để bạn thử một lần.

Bùi Tú