Mô hình thế giới của Google sẽ không thể xóa sổ ngành game
Cần nhiều hơn một ứng dụng để tạo ra cơ chế chơi mới mẻ và sáng tạo trong game.
Dù các mô hình AI (trí tuệ nhân tạo) như GPT, Google Gemini và Claude có thể tạo ra nội dung rất ấn tượng, nhiều người cho rằng chúng không thật sự hiểu được bản chất sự sáng tạo của con người. Tương tự, những nhà đầu tư tin rằng AI sẽ sớm thay thế các nhà thiết kế game cũng đang đánh giá vấn đề quá đơn giản và có thể nhìn nhận chưa đầy đủ về vai trò của yếu tố sáng tạo trong ngành này.
Vài tuần gần đây, mỗi khi có tin tức về bước tiến của AI, nhiều nhà đầu tư lại lo ngại sẽ có ngành bị ảnh hưởng tiêu cực và lập tức bán tháo cổ phiếu. Sau khi Google giới thiệu Project Genie, mô hình có thể tạo ra thế giới game tương tác chỉ từ vài câu lệnh, đến lượt ngành game chịu tác động. Cổ phiếu của nhiều hãng game lớn như Take-Two và Roblox (Mỹ), Ubisoft và CD Projekt (châu Âu), hay Nexon và Capcom (Nhật Bản) đều giảm mạnh do nỗi lo AI sẽ làm thay đổi cuộc chơi.
Project Genie là mô hình thế giới dành cho phát triển trò chơi điện tử, có thể tự tạo ra môi trường game dựa trên dữ liệu hình ảnh hoặc video. Thay vì lập trình toàn bộ bối cảnh, vật lý hay chuyển động nhân vật theo cách truyền thống, nhà phát triển có thể cung cấp cho Project Genie các ví dụ (chẳng hạn video gameplay 2D). Mô hình này sẽ học quy luật vận động, tương tác rồi tự dựng nên một thế giới mới mà người chơi có thể điều khiển.
Điểm đặc biệt của Project Genie là không chỉ tạo hình ảnh tĩnh mà là môi trường tương tác theo thời gian thực. AI học cách dự đoán trạng thái tiếp theo của thế giới game khi người chơi bấm phím, gần như hiểu luật chơi và cách vật thể chuyển động.
Vì được gọi là mô hình thế giới, Project Genie đi theo hướng tham vọng hơn là xây dựng AI có khả năng mô phỏng và dự đoán cách một thế giới vận hành, thay vì chỉ tạo nội dung rời rạc. Đây là bước tiến quan trọng nếu AI muốn tham gia sâu vào sản xuất game, phim hoạt hình hoặc thậm chí các môi trường ảo phức tạp. Tuy nhiên, đây vẫn là dự án nghiên cứu và chưa phải là sản phẩm thương mại hoàn chỉnh.
Mối lo các studio game truyền thống sẽ bị lãng quên
Sau khi chứng kiến AI tiến bộ rất nhanh ở những lĩnh vực khác như lập trình, nhiều nhà đầu tư lo rằng trong tương lai không xa, người dùng có thể tự tạo và khám phá những thế giới game được cá nhân hóa theo ý mình, khiến studio game truyền thống sẽ bị lãng quên.
Mối lo này càng tăng vì số tiền liên quan là rất lớn. Chẳng hạn, tựa game Grand Theft Auto VI của hãng Take-Two, dự kiến ra mắt vào tháng 11, được các nhà phân tích dự báo có thể đạt doanh thu 5 tỉ USD vào năm 2030, với khoảng 100 triệu bản bán ra, theo nền tảng Visible Alpha. Phiên bản trước đó, Grand Theft Auto V, đã bán được 225 triệu bản và vẫn thường xuyên có hơn 100.000 người chơi cùng lúc trên PC (máy tính cá nhân) hơn 10 năm sau khi phát hành.
Thế nhưng, những người lo sợ về sự sụp đổ do AI tạo ra đã bỏ qua một điểm quan trọng. Bản thân khái niệm “studio trò chơi điện tử” cho thấy ngành game không chỉ là công nghệ, mà còn là ngành công nghiệp sáng tạo nội dung.
Giống các studio phim và truyền hình, lĩnh vực này chắc chắn sẽ phải đối mặt với tác động của Project Genie hoặc Marble, mô hình thế giới được phát triển bởi công ty khởi nghiệp World Labs do Fei-Fei Li (nhà tiên phong AI) điều hành. Thế nhưng, nhiều khả năng Project Genie và Marble sẽ là công cụ hỗ trợ thay vì thay thế nhà thiết kế game. Ngay cả người đồng lãnh đạo Project Genie tại Google DeepMind cũng nói rằng mục tiêu của ông là “trao quyền cho người sáng tạo và nhà phát triển chứ không phải thay thế trải nghiệm hiện có”.
Bà Fei-Fei Li nổi tiếng vì dẫn đầu dự án ImageNet - cơ sở dữ liệu hình ảnh khổng lồ được xây dựng nhằm phục vụ nghiên cứu trong lĩnh vực thị giác máy tính và học sâu.
Song nhìn chung, đa số mọi người không tự làm game cho mình chơi, cũng giống như họ không tự quay và dựng phim để xem, dù smartphone hiện nay có camera và phần mềm chỉnh sửa rất tốt. Họ vẫn thích thưởng thức sản phẩm do những người làm nghề chuyên nghiệp tạo ra.
Việc tạo ra game hấp dẫn không chỉ cần một ứng dụng hỗ trợ, mà đòi hỏi ý tưởng độc đáo, cơ chế chơi cuốn hút và thậm chí là cốt truyện có thể kéo dài hàng chục, hàng trăm giờ. Ngoài ra, các hãng game lớn còn có lợi thế về bản quyền, ví dụ được phép đưa các đội bóng ngoài đời thực vào game bóng đá.
Công ty có thể chịu ảnh hưởng rõ ràng nhất bởi AI là Unity Software, do cung cấp công cụ để các nhà phát triển khác làm game. Nếu AI giúp mọi người tự tạo game dễ dàng hơn mà không cần đến các công cụ truyền thống, mô hình kinh doanh của Unity Software có thể bị tác động.
Roblox, nền tảng cho phép người dùng tự tạo và chia sẻ các game nhỏ, cũng có lý do để lo ngại. Tuy nhiên, Roblox không chỉ là bộ công cụ lập trình đơn thuần mà còn có cộng đồng người dùng đông đảo và hệ thống tiền tệ riêng trong game.
Cổ phiếu Electronic Arts (EA) ít biến động hơn vì hãng game này đang trong quá trình được mua lại với giá 55 tỉ USD bởi một nhóm nhà đầu tư do Quỹ Đầu tư Ả Rập Saudi, Silver Lake và công ty đầu tư thuộc Jared Kushner (con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump) dẫn đầu. Nếu thương vụ đó diễn ra muộn hơn vài tháng, có thể bên mua sẽ trả mức giá thấp hơn.
Nếu AI tiếp tục khiến giá cổ phiếu ngành game giảm, có thể sẽ còn nhiều công ty khác chuyển sang hình thức tư nhân, chứ không chỉ riêng Electronic Arts.