‘Kỳ lân’ MoMo và hành trình viết tiếp giấc mơ thịnh vượng

Từ bài học Châu Phi đến nền móng của một kỳ lân fintech Việt

Điểm khởi đầu của MoMo là chuyến đi thực tế đến châu Phi năm 2010 – nơi mô hình M-Pesa cho thấy bài toán thanh toán có thể được giải bằng công nghệ cực kỳ đơn giản. Trên những chiếc điện thoại "cục gạch" màn hình đen trắng, người dân ở đó có thể chuyển tiền và thanh toán dễ dàng dù không hề có tài khoản ngân hàng. Hình ảnh đó đã gieo vào lòng những thành viên sáng lập của MoMo một câu hỏi day dứt: "Nếu Châu Phi làm được, tại sao Việt Nam lại không?". Chính câu hỏi đó đã thôi thúc MoMo bắt tay xây dựng một hạ tầng tài chính toàn diện cho người Việt, bắt đầu từ con số không.

Họ bắt đầu bằng ứng dụng chạy trên SIM menu, rồi chuyển hướng mạnh mẽ sang smartphone từ 2014 – thời điểm thị trường Việt Nam còn khá dè dặt với xu hướng mobile-first. Quyết định đặt cược vào smartphone khiến doanh nghiệp chấp nhận nhiều năm “băng qua sa mạc” - đầu tư mạnh tay để thị trường dần hiểu đúng về mô hình ví điện tử.

Khi thị trường ví điện tử Việt Nam bước vào cuộc đua mở rộng quy mô, MoMo trải qua thời kỳ đầu tư mạnh vào nền tảng kỹ thuật và chuẩn vận hành. Đây là thời điểm hàng loạt ví điện tử tham gia thị trường, chạy đua ưu đãi và trợ giá để giữ chân người dùng. Tuy nhiên, phía sau bề nổi đó là yêu cầu ngày càng khắt khe hơn về bảo mật, tốc độ xử lý, kết nối ngân hàng và khả năng quản trị dữ liệu. MoMo lựa chọn con đường tự xây dựng toàn bộ nền tảng công nghệ, đạt các chứng chỉ bảo mật quốc tế và mở rộng hợp tác với ngân hàng, tổ chức tài chính.

Song song đó, trong bối cảnh nhu cầu giao dịch số, dịch vụ công trực tuyến và quản lý tài chính cá nhân tăng nhanh, MoMo là một trong những nền tảng nội địa chuyển dịch sớm sang mô hình hệ sinh thái tài chính đa dịch vụ. Doanh nghiệp ứng dụng AI cho chống gian lận, đánh giá rủi ro và chấm điểm tín dụng; đồng thời mở rộng sang bảo hiểm, tín dụng nhỏ, tiết kiệm – đầu tư và thanh toán trong giáo dục, y tế và hành chính công. Những bước chuyển này giúp MoMo đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dùng và phản ánh sự trưởng thành của fintech Việt Nam – từ ví điện tử đơn chức năng đến nền tảng tài chính toàn diện.

Dựa trên hệ thống dữ liệu lớn và mô hình AI, MoMo xây dựng năng lực chấm điểm tín dụng cho hàng chục triệu người dùng, qua đó hợp tác với ngân hàng để cung cấp sản phẩm tài chính cho nhóm chưa tiếp cận tín dụng chính thống. Đây chính là “vòng quay hệ sinh thái”: dùng thanh toán để kết nối, dữ liệu để thấu hiểu và dịch vụ tài chính để tạo giá trị – một logic phát triển tương đồng với nhiều super-app tài chính trong khu vực.

Năm 2024 đánh dấu cột mốc tài chính quan trọng khi MoMo lần đầu tiên ghi nhận lợi nhuận. Với giới quan sát, đây là tín hiệu chuyển pha của thị trường: thời kỳ “đốt tiền” để giành thị phần đã trôi qua, nhường chỗ cho tăng trưởng bền vững dựa trên giá trị thật.

2026: Trận chiến không còn ở “cái ví”

Thị trường năm 2026 chứng kiến sự thay đổi lớn: VietQR, ngân hàng số và hệ sinh thái thanh toán mở khiến việc chuyển khoản, quét mã trở thành tiện ích phổ thông – nhanh, miễn phí, đồng nhất. Cuộc đua không còn xoay quanh ai chuyển tiền nhanh hơn hay ai có nhiều ưu đãi hơn, mà là: Ai giải bài toán tài chính cá nhân tốt hơn? Ai giúp người Việt tích lũy, đầu tư và quản lý tiền hiệu quả hơn?

MoMo chuyển trọng tâm từ thanh toán sang quản lý tài sản (wealth management). Trên thế giới, các super-app tài chính cũng tập trung vào sản phẩm mang tính “thay đổi hành vi tài chính”: tiết kiệm tự động, đầu tư nhỏ lẻ, bảo hiểm vi mô, tín dụng an toàn.

Với người dùng Việt Nam – từ sinh viên đến tiểu thương – điều này nghĩa là họ có thể tiếp cận các sản phẩm đầu tư, bảo hiểm và tín dụng chất lượng cao ngay trên điện thoại, với trải nghiệm cá nhân hóa từ AI.

Bung Trần