Google, Apple, xAI siết bảo mật khi nạn đánh cắp bí mật công nghệ leo thang
Google, Apple, xAI nằm trong số những công ty tìm cách bảo vệ thông tin nhạy cảm khi nhân viên bị cáo buộc đánh cắp dữ liệu.
Một cựu nhân viên Google đánh cắp bí mật thương mại liên quan đến dòng smartphone Pixel đã bị truy tố hôm 19.2, bổ sung vào hàng loạt vụ việc cho thấy các mối đe dọa an ninh mà doanh nghiệp phải đối mặt trong kỷ nguyên công nghệ phát triển nhanh chóng.
Người phụ nữ này từng làm kỹ sư phần cứng tại Google từ năm 2019 đến 2023, bị truy tố với sáu tội danh liên quan đến hành vi đánh cắp bí mật thương mại. Chồng và em gái của nữ kỹ sư cũng bị truy tố với các tội danh tương tự, sau khi bị cáo buộc cùng cô đánh cắp bí mật thương mại từ Google và hai hãng công nghệ khác. Các bị cáo đến từ Iran, đã theo học các chương trình cao học tại Mỹ và có sự nghiệp trong lĩnh vực công nghệ.
Vụ việc trên là sự cố nghiêm trọng thứ ba trong những năm gần đây liên quan đến việc chiếm đoạt bí mật thương mại của Google. Một cựu kỹ sư phần mềm gần đây đã bị bồi thẩm đoàn liên bang kết tội đánh cắp thông tin về các chip AI (trí tuệ nhân tạo) của Google trong giai đoạn 2022-2023 nhằm mang lại lợi ích cho Trung Quốc. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đây là bản án đầu tiên liên quan đến tội danh gián điệp kinh tế trong lĩnh vực AI.
Cuối năm 2024, một thẩm phán đã ra lệnh buộc một cựu kỹ sư Google khác phải ngừng đăng tải hình ảnh tài liệu nội bộ về chip Pixel sắp ra mắt.
Những sự việc này cho thấy giá trị to lớn của các thông tin nhạy cảm cần thiết để sản xuất chip và thiết bị vận hành nền kinh tế hiện đại. Các bí mật liên quan đến công nghệ cốt lõi có thể trị giá hàng tỉ USD, khiến chúng trở thành mục tiêu hấp dẫn. AI càng làm gia tăng thách thức khi vừa khiến bí mật thương mại trở nên có giá trị hơn, vừa cung cấp cho kẻ đánh cắp một công cụ mới để thực hiện hành vi.
Trước tình hình đó, các công ty đang siết chặt quy trình bảo mật - điều có thể thách thức văn hóa doanh nghiệp cởi mở mà nhiều công ty tại Thung lũng Silicon coi trọng.
“Cách chúng tôi đánh giá và đối phó với các mối đe dọa an ninh đang thay đổi theo hướng buộc phải phản ứng theo thời gian thực và nâng cao tiêu chuẩn hơn nữa. Những môi trường mở sẽ trở nên hạn chế hơn”, Heather Adkins, Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật bảo mật của Google, nói trong một cuộc phỏng vấn.
Google cho biết các biện pháp kiểm soát của họ đã giúp phát hiện và đưa các đối tượng vi phạm ra trước pháp luật.
Các hãng công nghệ khác cũng đối mặt với thách thức tương tự. Mùa hè vừa qua, Apple đã kiện các cựu kỹ sư bị cáo buộc lấy cắp bí mật thương mại liên quan đến Apple Watch và kính thực tế ảo Vision Pro.
Công ty xAI của Elon Musk đang kiện một cựu kỹ sư bị cáo buộc đánh cắp bí mật về chatbot Grok trước khi bán số cổ phiếu trị giá hàng triệu USD và gia nhập đối thủ cạnh tranh.
Số vụ kiện liên bang về bí mật thương mại tăng 20%
Theo nền tảng phân tích dữ liệu Lex Machina, năm ngoái có khoảng 1.500 vụ kiện liên bang về bí mật thương mại được nộp tại Mỹ, tăng 20% so với 2024 và là con số cao nhất trong ít nhất một thập kỷ.
“Có vẻ tình hình đang tồi tệ hơn về mặt tác động kinh tế. Đây chắc chắn là mối đe dọa luôn thường trực”, Justin Sherman, Giám đốc điều hành hãng nghiên cứu và tư vấn Global Cyber Strategies, nhận định.
Google có nhiều biện pháp kiểm soát an ninh, gồm hạn chế quyền truy cập bằng thẻ nhân viên, yêu cầu máy tính chỉ được sử dụng cho mục đích nhất định, buộc kỹ sư thực hiện những công việc nhạy cảm nhất trong các phòng không cho phép mang theo máy tính hay smartphone từ bên ngoài.
Mùa hè vừa qua, Google thông báo qua email nội bộ rằng công ty sẽ hạn chế việc sử dụng các ứng dụng và hệ thống AI của bên thứ ba.
“Nhiều người có thể nghĩ điều đó không thể xảy ra ở Google. Chúng tôi tiếp cận vấn đề với quan điểm rằng bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra, vì vậy chúng tôi phải phòng ngừa trước”, Lee-Anne Mulholland, Giám đốc phụ trách các vấn đề pháp lý và quản lý toàn cầu của Google, cho hay.
Apple thông báo sử dụng các công cụ nhằm giới hạn quyền truy cập vào thông tin nhạy cảm, theo nội dung trong đơn kiện cáo buộc một cựu kỹ sư đã đánh cắp thông tin về Apple Watch để mang sang đối thủ Trung Quốc.
Khoảng 8 năm trước, một cựu nhân viên Apple đã bị đặc vụ liên bang bắt giữ ngay trước khi lên chuyến bay đến Trung Quốc, mang theo các bí mật liên quan đến chương trình xe tự lái của công ty. Những vụ bắt giữ kịch tính không hiếm trong các vụ án liên quan đến bí mật thương mại.
Linwei Ding, cựu nhân viên Google vừa bị kết tội đánh cắp thông tin nhạy cảm, đã đặt vé máy bay trở về Trung Quốc thì Google thông báo cho cơ quan chức năng để kịp truy tố trước khi ông rời khỏi Mỹ. Linwei Ding đã tải tài liệu về tài khoản Google cá nhân và thành lập một hãng công nghệ riêng tại Trung Quốc để khai thác thông tin đó.
Một nhân viên Google khác từng sử dụng thẻ nhân viên của Linwei Ding để đến văn phòng, khiến công ty tưởng rằng ông vẫn đang ở Mỹ trong khi thực tế đã ở Trung Quốc nhiều tháng. Linwei Ding tuyên bố mình vô tội. Luật sư của Linwei Ding cho biết ông dự định sẽ đệ đơn xin xét xử lại.
Cũng vào khoảng thời gian đó, kỹ sư Google khác tại Ấn Độ đã chụp ảnh thông tin trên máy tính của mình, mô tả chi tiết về một loại chip thế hệ mới sẽ được dùng trong smartphone Pixel. Người này chuyển đến Mỹ để bắt đầu chương trình tiến sĩ vào tháng 8.2024, sau đó đăng tải lên mạng xã hội hình ảnh các bài thuyết trình nội bộ và chi tiết về linh kiện Pixel.
Cuối cùng, một thẩm phán tại bang Texas (Mỹ) đã ban hành lệnh yêu cầu kỹ sư này xóa và ngừng công bố các bí mật của Google, không được tái phạm trong tương lai.