Quy hoạch tầm nhìn trăm năm: Thủ đô bước vào cuộc tái định vị lịch sử
UBND TP.Hà Nội vừa ban hành quyết định về việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm.
Phạm vi áp dụng đối với toàn bộ 126 đơn vị hành chính cấp xã (51 phường, 75 xã). Quy mô lập quy hoạch khoảng 3.360km2.
Quy hoạch với tầm nhìn trăm năm
Hà Nội được định vị phát triển theo tầm nhìn dài hạn 100 năm và xa hơn; xây dựng kịch bản phát triển theo các mốc 2035, 2045, 2065.
Quy hoạch hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, giữ vai trò trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời dẫn đầu cả nước, vươn tâm khu vực và quốc tế về văn hóa, khoa học, giáo dục, y tế; là trung tâm kinh tế, có vai trò dẫn dắt, lan toả và phát triển vùng; trở thành thủ đô kết nối toàn cầu.
Quyết định cũng nêu rõ Hà Nội được xác lập và đảm bảo một thể chế phát triển đặc thù, vượt trội và ổn định.
Trong định hướng phát triển, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” được xác định là giá trị cốt lõi. Quy hoạch lấy con người làm trung tâm, chất lượng sống làm thước đo cao nhất, phát triển hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và hiện đại.
Xác lập mô hình tăng trưởng dựa trên KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy các mô hình kinh tế mới (kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế đêm, kinh tế tầm thấp…); hội nhập và phát triển toàn diện, đồng thời phát triển kinh tế tư nhân thành động lực quan trọng hàng đầu cho phát triển kinh tế thủ đô.
Song song đó, phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, đa tầng – đa lớp. Sông Hồng là trục xanh, trục cảnh quan chủ đạo, động lực phát triển mới của Thủ đô; phát triển đô thị xanh, thông minh, giàu bản sắc, liên kết với các đô thị trong vùng đồng bằng sông Hồng và vùng Thủ đô theo mô hình chùm đô thị.
Chú trọng bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Thủ đô đóng vai trò điều phối trung tâm kiểm soát các vấn đề ô nhiễm môi trường vùng.
GDRP năm 2065 đạt 2.000 tỉ USD
Về mục tiêu cụ thể, đến năm 2035, Hà Nội phấn đấu trở thành đô thị xanh, thông minh, điểm đến an toàn, thân thiện; trung tâm giáo dục - y tế chất lượng cao của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hình thành trung tâm kinh tế -tài chính quy mô lớn, trung tâm nghiên cứu phát triển các ngành công nghệ chiến lược…
Đến năm 2045, Thủ đô hướng tới vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, với GRDP đạt khoảng 680 tỷ USD và thu nhập bình quân đầu người khoảng 45.000 USD. Phát triển đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, kết nối toàn cầu…
Đến năm 2065, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành một trong những thủ đô hạnh phúc hàng đầu thế giới, phát triển bền vững, hiện đại và kết nối toàn cầu. GDRP năm 2065 đạt 2.000 tỉ USD, bình quân đầu người đạt 100.000 USD…
Theo định hướng quy hoạch, tỷ lệ đất đô thị hoá toàn thành phố đến 2045 khoảng 45-50%, phát triển đô thị nén kết hợp không gian xanh; tạo dư địa cho các dự án đầu tư phát triển trọng điểm, dự trữ cho giai đoạn 2065 khoảng 55-60% và đảm bảo tỷ lệ đất rừng vành đai xanh, hành lang xanh và các nêm xanh.
Ngoài ra, đến năm 2045, dân số Thủ đô ước đạt khoảng 15-16 triệu người; đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người và các giai đoạn sau cơ bản ổn định, không vượt quá 20 triệu người (dân số tăng, giảm tùy theo tình hình bối cảnh, yêu cầu thực tiễn tại từng thời kỳ), đảm bảo tiêu chuẩn mật số dân số, tránh tạo áp lực đô thị).
Thành phố cũng rà soát quỹ đất nông nghiệp hiện có để xem xét chuyển đổi một phần sang đất rừng, công viên rừng và hồ điều hòa, hướng tới mô hình “rừng trong thành phố - thành phố trong rừng”. Tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt trên 75% vào năm 2045 và vượt 90% vào năm 2065.
Về kinh tế, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm trong giai đoạn 2026-2045, sau đó duy trì mức khoảng 5%/năm trong giai đoạn 2046-2065. GRDP bình quân đầu người dự kiến đạt khoảng 17.000 USD vào năm 2035, 45.000 USD vào năm 2045 và khoảng 100.000 USD vào năm 2065.
Ở lĩnh vực xã hội, đến năm 2030, chỉ số phát triển con người (HDI) của Hà Nội dự kiến đạt khoảng 0,9, tuổi thọ trung bình 77 tuổi; đến năm 2045 tuổi thọ khoảng 80 tuổi và chỉ số hạnh phúc đạt 9,5/10. Đến năm 2065, chỉ số HDI đạt 0,95, thuộc top 10 quốc gia hạnh phúc nhất thế giới.
Về môi trường, Hà Nội cũng tính toán đến năm 2035 sẽ cơ bản xử lý hết các điểm nghẽn. Giai đoạn 2026 – 2035, tỷ lệ xử lý nước thải sinh hoạt đô thị đạt 70%; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom, xử lý theo tiêu chuẩn đạt 100% và đạt mức phát thải ròng bằng 0 ở năm 2045 (trước 5 năm so với cả nước).
Chỉ lập 1 quy hoạch tổng thể với tầm nhìn trăm năm
Theo TP.Hà Nội, tính chất khu vực lập quy hoạch là Thủ đô, là thành phố “Văn hiến – Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, phát triển theo mô hình “Văn hoá - Bản sắc – Sáng tạo”, đô thị thông minh, đổi mới sáng tạo, hiện đại, xanh, sạch, an ninh, an toàn.
TP.Hà Nội cũng lưu ý, trên địa bàn thành phố chỉ lập 1 quy hoạch tổng thể thủ đô với tầm nhìn trăm năm trên cơ sở cụ thể hoá các nội dung quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và tích hợp, lồng ghép các nội dung của quy hoạch Thủ đô, quy hoạch chung vùng Thủ đô.
Bên cạnh đó, chuyển hoá các nhiệm vụ xử lý cấp bách (ùn tắc, ngập úng, an ninh trật tự, môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm) thành trọng tâm của chiến lược hạ tầng và thích ứng khí hậu với tầm nhìn 100 năm.
Ngoài ra, quy hoạch cũng cần đảm bảo tính khả thi, phát huy tiềm năng của Hà Nội, cũng như tính khoa học, ứng dụng công nghệ hiện đại, sử dụng hiệu quả nguồn lực…