Israel dùng tên lửa gì để tấn công Iran?
Hình ảnh sau đợt không kích Mỹ - Israel ngày 28.2 cho thấy mảnh vỡ ở Iraq có hình dạng tương tự bộ phận tăng tốc của tên lửa Blue Sparrow do Israel chế tạo.
Các chuyên gia phân tích hình ảnh cho rằng, những bộ phận này có sự tương đồng đáng kinh ngạc với tầng đẩy của dòng tên lửa không đối đất Blue Sparrow do Israel sản xuất. Nếu được xác nhận, việc sử dụng tên lửa đạn đạo phóng từ trên không (ALBM) sẽ đánh dấu một bước đi tính toán kỹ lưỡng của Israel trong việc triển khai các phương án tấn công tầm xa, nhằm thay đổi cục diện đối đầu tại khu vực.
Trong khi các video ghi lại cảnh biên đội tiêm kích F-15 của Không quân Israel (IAF) cất cánh trong đêm liên tục được chia sẻ, thì phía chính quyền Israel vẫn giữ thái độ im lặng đặc trưng về loại vũ khí cụ thể đã được sử dụng. Mọi suy đoán hiện nay đều dựa trên việc phân tích các nguồn dữ liệu mở (OSINT) từ mảnh vỡ tại hiện trường và quỹ đạo bay của các phương tiện tấn công, thay vì những thông báo chính thức từ quân đội.
Thực tế, đây không phải lần đầu tiên dấu vết của dòng họ tên lửa Sparrow xuất hiện tại Iraq hay Syria. Trong các sự kiện tương tự vào giai đoạn 2024 - 2025, những phần thân đẩy có hình dạng đặc thù cũng từng được tìm thấy sau các đợt không kích sâu vào lãnh thổ Iran. Điều này tạo nên một giả thuyết có cơ sở về việc Israel đã cải tiến thành công các dòng tên lửa vốn dùng làm mục tiêu giả định thành vũ khí tấn công chính xác có sức công phá lớn.
Blue Sparrow: Từ vai trò "bia tập" đến vũ khí tấn công thực thụ
Hệ thống Blue Sparrow thuộc gia đình tên lửa đạn đạo phóng từ trên không do tập đoàn Rafael Advanced Defense Systems (Isreal) phát triển. Ban đầu, dòng Sparrow bao gồm ba biến thể: Black, Blue và Silver Sparrow, được thiết kế để mô phỏng các loại tên lửa đạn đạo của đối phương trong các đợt thử nghiệm hệ thống phòng thủ Arrow của Israel. Trong đó, Blue Sparrow đóng vai trò giả lập các loại tên lửa tầm trung có đặc tính bay phức tạp.
Về thông số kỹ thuật, Blue Sparrow có chiều dài khoảng 6,5 mét, trọng lượng phóng gần 1,9 tấn. Tên lửa sử dụng động cơ đẩy nhiên liệu rắn đơn tầng, giúp đẩy phần đầu đạn tách rời bay theo quỹ đạo đạn đạo sau khi được thả từ máy bay. Hệ thống dẫn đường của nó là sự kết hợp giữa điều hướng quán tính và hỗ trợ vệ tinh, cho phép tên lửa bám sát lộ trình đã lập trình sẵn với độ chính xác cực cao. Trong khi phiên bản Silver Sparrow thường được dùng để mô phỏng tên lửa lớp Shahab-3 với tầm bắn lên tới 2.000km, thì Blue Sparrow cũng được đánh giá là sở hữu tầm bắn tương đương tùy thuộc vào độ cao và vận tốc của máy bay khi phóng.
Điểm mấu chốt khiến Blue Sparrow trở nên nguy hiểm chính là thiết kế mô-đun ở phần đầu đạn. Trong các đợt thử nghiệm, nó mang theo các thiết bị đo lường hoặc tải trọng giả định. Tuy nhiên, các tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất xác nhận cấu trúc này hoàn toàn có thể thay thế bằng đầu đạn nổ mảnh hoặc xuyên phá mạnh. Sự linh hoạt này biến một tên lửa vốn chỉ dùng để làm mục tiêu tập bắn trở thành một loại vũ khí tấn công tầm xa đầy uy lực, cho phép Israel sở hữu năng lực tấn công đạn đạo mà không cần kích hoạt các bệ phóng mặt đất dễ bị phát hiện.
Chiến thuật "tấn công ngoài tầm với"
Việc tích hợp tên lửa Blue Sparrow lên các dòng tiêm kích chủ lực như F-15C, F-15D và đặc biệt là biến thể tấn công F-15I Ra’am đã mang lại cho Không quân Israel một lợi thế chiến thuật khổng lồ. Các hình ảnh tư liệu cho thấy F-15 thường mang Blue Sparrow ở giá treo trung tâm dưới bụng máy bay. Với tầm bắn ước tính từ 1.500km đến 2.000km, phi hành đoàn có thể khai hỏa vũ khí từ không phận an toàn, bên ngoài tầm bảo vệ của các hệ thống phòng không tầm xa như S-300 hay S-400 của Iran.
Học thuyết quân sự hiện đại của Israel ưu tiên việc giảm thiểu rủi ro cho phi công và khí tài đắt tiền. Thay vì thâm nhập sâu vào lưới lửa phòng không dày đặc, việc sử dụng tên lửa đạn đạo phóng từ trên không cho phép IAF tiêu diệt các mục tiêu chiến lược chỉ trong vài phút sau khi phóng nhờ tốc độ cực lớn của tên lửa ở giai đoạn tiếp cận. Điều này cũng giải thích tại sao các mảnh vỡ tầng đẩy thường rơi xuống lãnh thổ Iraq - điểm giữa của hành trình từ không phận Israel tới các mục tiêu tại Iran.
Chiến dịch ngày 28.2 diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực đang ở mức báo động đỏ. Iran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa đạn đạo vào các cơ sở của Mỹ và các quốc gia láng giềng, đồng thời lên án đợt không kích là sự vi phạm chủ quyền nghiêm trọng. Sự xuất hiện của Blue Sparrow trong kịch bản này không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ về khả năng tấn công chính xác bất chấp khoảng cách địa lý.
Cuộc chiến thông tin
Dù các hình ảnh được lan truyền có nhiều điểm trùng khớp với đặc tính kỹ thuật của Blue Sparrow, giới phân tích vẫn kêu gọi thận trọng. Trong xung đột hiện đại, thông tin sai lệch và hoạt động tâm lý chiến thường song hành với diễn biến thực địa. Do đó, việc khẳng định Blue Sparrow có được sử dụng hay không hiện mới dừng ở mức giả thuyết có cơ sở, chờ xác minh độc lập hoặc xác nhận chính thức.
Các mảnh vỡ xuất hiện tại Iraq và Syria có thể là bằng chứng vật chất, nhưng cũng có khả năng bị nhầm lẫn với những hệ thống khác có thiết kế tương tự. Đồng thời, việc không công bố chi tiết loại vũ khí sử dụng cũng có thể nằm trong tính toán chiến lược, nhằm duy trì yếu tố bất định đối với đối phương.
Diễn biến ngày 28.2 cho thấy xu hướng gia tăng của tác chiến tầm xa với mức độ phức tạp cao. Sự kết hợp giữa máy bay chiến đấu và các hệ thống đạn đạo phóng từ trên không đặt ra thách thức mới cho cấu trúc phòng thủ tên lửa trong khu vực, đồng thời phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của môi trường an ninh hiện đại.
