Những lính Mỹ đầu tiên tử trận, Tổng thống Trump thề trả đũa Iran
Ngay sau khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận những lính Mỹ đầu tiên tử trận bởi hỏa lực Iran, Tổng thống Trump thề sẽ trả đũa.
Căng thẳng địa chính trị leo thang tột độ không chỉ đe dọa trực tiếp đến sinh mạng của binh lính trên chiến trường mà còn tạo ra một cơn chấn động mạnh mẽ, quét qua các thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu.
Thiệt hại sinh mạng đầu tiên của Mỹ và phản ứng của Tổng thống Mỹ
Chiến dịch không kích phủ đầu mang tên "Operation Epic Fury" do liên minh Mỹ - Israel phát động vào cuối tuần qua đã dẫn đến việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Tuy nhiên, hành động này lập tức châm ngòi cho một cơn bão trả đũa dữ dội từ phía Cộng hòa Hồi giáo. Sáng ngày 1.3 (theo giờ Bờ Đông nước Mỹ), CENTCOM chính thức phát đi thông báo xác nhận 3 lính Mỹ đã tử trận và 5 quân nhân khác bị thương nặng.
Ngoài ra, nhiều binh sĩ khác cũng bị thương nhẹ do mảnh văng và chấn động, hiện đang được điều trị để sớm trở lại hàng ngũ. Đây là những tổn thất nhân mạng đầu tiên của lực lượng Mỹ được công bố kể từ khi xung đột bùng nổ, đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm trong cục diện chiến sự.
Phản ứng trước những mất mát này, Tổng thống Donald Trump đã đăng tải một thông điệp video trên mạng xã hội Truth Social. Ông chủ Nhà Trắng thề nước Mỹ sẽ "trả thù" cho những sự hy sinh này bằng cách giáng một "đòn trừng phạt nặng nề nhất". Ông Trump khẳng định mạnh mẽ rằng các hoạt động tác chiến đang được triển khai với toàn bộ sức mạnh và sẽ không có chuyện nương tay cho đến khi "tất cả các mục tiêu của chúng ta đạt được".
Lời tuyên bố này dập tắt mọi hy vọng về một giải pháp hạ nhiệt nhanh chóng, đồng thời ám chỉ một chiến dịch quân sự kéo dài và khốc liệt hơn nhiều so với các cuộc can thiệp gần đây của Mỹ tại khu vực. Thậm chí, Tổng thống Mỹ còn thẳng thắn cảnh báo công chúng chuẩn bị tinh thần đón nhận thêm những thương vong mới trong tương lai.
Dù trước đó, khi trả lời phỏng vấn qua điện thoại với đài CNBC từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, ông Trump vẫn tự tin khẳng định chiến dịch đang diễn ra "rất tốt đẹp, vượt tiến độ", nhưng thực tế chiến trường đang chứng minh một bức tranh tàn khốc và khó lường hơn rất nhiều.
Thị trường năng lượng "lên cơn sốt"
Nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh toàn diện tại Trung Đông đã ngay lập tức dội một gáo nước lạnh vào tâm lý giới đầu tư, kích hoạt một đợt tăng giá phi mã trên thị trường năng lượng. Ngay khi thị trường kỳ hạn mở cửa vào tối Chủ nhật, giá dầu thô đã nhảy vọt hơn 7%. Cụ thể, dầu thô Mỹ vọt mức 72,10 USD/thùng (tăng 5,08 USD), trong khi giá dầu Brent toàn cầu nhảy vọt gần 8%, chạm mốc 78,78 USD/thùng. Sự tăng giá điên cuồng này phản ánh nỗi sợ hãi tột cùng của giới chức tài chính về việc nguồn cung năng lượng toàn cầu sẽ bị cắt đứt.
Nỗi lo này hoàn toàn có cơ sở khi eo biển Hormuz - yết hầu quan trọng nhất của giao thương dầu mỏ thế giới - đang đứng trước nguy cơ bị phong tỏa hoàn toàn. Các báo cáo từ Reuters cho thấy đã có ít nhất ba tàu chở dầu bị hư hại tại vùng Vịnh kể từ khi xung đột nổ ra, dù chưa rõ nguyên nhân là do cố ý hay tai nạn. Để đảm bảo an toàn, gã khổng lồ vận tải biển Maersk đã phải ra lệnh tạm dừng mọi chuyến tàu đi qua eo biển Bab el-Mandeb và đình chỉ hoàn toàn việc băng qua eo biển Hormuz, buộc các tàu phải chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng xa xôi.
Hệ quả là hơn 200 tàu chở dầu và khí đốt hóa lỏng đang phải thả neo nằm chờ tại khu vực xung quanh eo biển Hormuz. Cần nhớ rằng, tuyến đường hẹp nằm giữa Oman và Iran này gánh vác việc vận chuyển hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày (số liệu năm ngoái), tương đương một phần ba tổng lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển của cả thế giới.
Các nhà phân tích tại Rystad Energy và UBS cảnh báo, nếu giao thông qua Hormuz không sớm được nối lại và đòn trả đũa của Iran tiếp tục leo thang, giá dầu Brent có thể đối mặt với kịch bản tồi tệ nhất là vượt ngưỡng 100 USD, thậm chí chạm mức 120 USD/thùng.
Chứng khoán đỏ lửa, chính trường Mỹ chia rẽ sâu sắc
Cú sốc giá dầu lập tức kéo theo sự sụp đổ dây chuyền trên thị trường chứng khoán. Hợp đồng tương lai của các chỉ số chứng khoán Mỹ đồng loạt lao dốc không phanh. Chỉ số công nghiệp Dow Jones mất hơn 500 điểm (giảm 1%), S&P 500 và Nasdaq 100 cũng ghi nhận mức sụt giảm tương tự. Trong khi đó, dòng tiền hoảng loạn bắt đầu tháo chạy sang các tài sản trú ẩn an toàn, đẩy giá vàng tương lai tăng vọt 2%.
Không chỉ thị trường tài chính chao đảo, chính trường nội bộ nước Mỹ cũng đang trải qua những giờ phút căng thẳng tột độ. Giới lập pháp tại Đồi Capitol đang tranh cãi gay gắt xung quanh việc kiểm soát quyền lực chiến tranh của Tổng thống. Các nghị sĩ đảng Dân chủ, dẫn đầu bởi Thượng nghị sĩ Tim Kaine và Hạ nghị sĩ Ro Khanna, đang thúc đẩy mạnh mẽ một nghị quyết về quyền lực chiến tranh nhằm buộc Tổng thống Trump phải rút quân, lập luận rằng cuộc tấn công này là một "cuộc chiến tranh bất hợp pháp" khi chưa có sự phê chuẩn của Quốc hội.
Dù một số thành viên đảng Cộng hòa tại Hạ viện có dấu hiệu ủng hộ nghị quyết này, nhưng cơ hội để nó trở thành luật là vô cùng mong manh khi ông Trump gần như chắc chắn sẽ sử dụng quyền phủ quyết. Trong bối cảnh chia rẽ sâu sắc, các quan chức an ninh cấp cao của chính quyền Trump dự kiến sẽ có những buổi điều trần kín với lưỡng viện Quốc hội vào chiều thứ Ba tới để giải trình về chiến lược sắp tới tại một trong những khu vực nhạy cảm nhất hành tinh.
