Nông nghiệp ĐBSCL khởi sắc, sẵn sàng bứt phá!
Giữ vững đà tăng trưởng 3,9%, nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) bước vào năm 2026 với nhiều tín hiệu lạc quan về sản xuất, xuất khẩu và hạ tầng.
Tại Hội nghị giao ban đầu năm 2026 của ngành Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) khu vực ĐBSCL chiều 2.3, Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam nhấn mạnh: đây là vùng trọng điểm bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, luôn được Bộ sát sao chỉ đạo, định hướng dài hạn.
Theo Thứ trưởng, những tín hiệu đầu năm cho thấy thuận lợi bước đầu, nhất là xuất khẩu và sản xuất trong nước ổn định, có chiều hướng tích cực. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động phức tạp, thiên tai, xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu diễn biến dồn dập, nông nghiệp vùng ĐBSCL vẫn giữ được nhịp tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025. Kết quả này không chỉ củng cố vai trò trụ đỡ của nền kinh tế mà còn mở ra những tín hiệu lạc quan về chuyển đổi xanh, liên kết vùng và chủ động thị trường đầu ra trong năm 2026.
Trước vụ thu hoạch rộ lúa tháng 3.2026, Thứ trưởng Trần Thanh Nam đề nghị các bộ, ngành sớm làm việc với các Hiệp hội Lương thực để xây dựng kế hoạch tiêu thụ, bảo đảm giá cả, không để bị động. Đây là bước đi thể hiện rõ tư duy “chủ động thị trường”, thay vì chỉ tập trung sản xuất như trước.
Bức tranh tăng trưởng năm 2025 là nền tảng quan trọng cho niềm tin đó. Tốc độ tăng trưởng nông lâm thủy sản toàn ngành đạt 3,78%; riêng vùng ĐBSCL ước đạt 3,9%. Trong đó, nông nghiệp tăng 3,48%; lâm nghiệp tăng 5,7%; thủy sản tăng 4,41%. Giữa bối cảnh thiên tai, dịch bệnh và chi phí đầu vào biến động, con số 3,9% cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng ngày càng tốt hơn của vùng châu thổ.
Lúa gạo tiếp tục giữ vai trò trụ cột. Sản lượng lúa đạt 24,057 triệu tấn với diện tích khoảng 3,79 triệu ha. Riêng vụ Đông Xuân 2024-2025 đạt 10,772 triệu tấn trên diện tích 1,51 triệu ha. Sản lượng gạo xuất khẩu đạt 7,85–8,06 triệu tấn, kim ngạch 4,02–4,1 tỉ USD. Trong bối cảnh thị trường gạo thế giới biến động, đây là tín hiệu khẳng định vị thế vững chắc của ĐBSCL trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp” tiếp tục được triển khai. Quy trình canh tác giảm phát thải và hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định phát thải (MRV) được hoàn chỉnh, tạo tiền đề để hạt gạo ĐBSCL không chỉ bảo đảm sản lượng mà còn gia tăng giá trị và đáp ứng yêu cầu thị trường xanh.
Ở lĩnh vực cây ăn quả, diện tích đạt 414,3 nghìn ha, chiếm 31,8% cả nước; sản lượng 6,7 triệu tấn, bằng 42,8% sản lượng toàn quốc. Các vùng chuyên canh bưởi, sầu riêng, xoài, mít, dứa ngày càng định hình rõ nét, phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Đây là tín hiệu tích cực cho quá trình đa dạng hóa sản phẩm, giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống.
Chăn nuôi duy trì ổn định với sản lượng thịt lợn 450 nghìn tấn (10,9% cả nước), giá trị 14.043 tỷ đồng; gia cầm 324 nghìn tấn (16,9%), giá trị 21.875 tỷ đồng; thịt bò 102,8 nghìn tấn (22,9%), giá trị 5.259 tỷ đồng. Sự ổn định này góp phần bảo đảm nguồn cung thực phẩm và ổn định đời sống người dân.
Thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò “thủ phủ” cả nước với sản lượng 4,79 triệu tấn, chiếm 55,7% cả nước. Nuôi trồng đạt 3,37 triệu tấn trên diện tích 806 nghìn ha; khai thác 1,48 triệu tấn với 24.194 tàu thuyền. Đây là lĩnh vực có tiềm năng lớn nếu tiếp tục tháo gỡ thẻ vàng IUU và nâng cao quản lý chất lượng.
Hạ tầng thủy lợi – “lá chắn” trước biến đổi khí hậu – tiếp tục được củng cố với 15 hệ thống lớn như Cái Lớn – Cái Bé, Quản Lộ – Phụng Hiệp, Ô Môn – Xà No, Nam Măng Thít; khoảng 90.000 km kênh; trên 2.600 cống; 3.088 trạm bơm; gần 4.410 km đê sông, đê biển. Công tác phòng chống sạt lở cũng được tăng cường với 280 công trình dài 501 km, tổng vốn đầu tư 29.907 tỉ đồng.
Ở góc độ địa phương, Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên xác định năm 2026 sẽ đẩy nhanh chuyển đổi nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn, phát thải thấp; thúc đẩy số hóa toàn diện, xây dựng cơ sở dữ liệu chung, quản lý mã vùng trồng – vùng nuôi, tăng cường liên kết chế biến, logistics và tiêu thụ.
Năm 2026 được dự báo đan xen cơ hội và thách thức. Tuy nhiên, với nền tảng đã gây dựng và quyết tâm cơ cấu lại theo hướng xanh, hiện đại, nông nghiệp ĐBSCL đang phát đi những tín hiệu lạc quan rõ nét, sẵn sàng bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.
