Công nghệ quân sự

OpenAI xem xét triển khai AI cho NATO sau Bộ Quốc phòng Mỹ

Sơn Vân 04/03/2026 14:12

OpenAI đang cân nhắc một hợp đồng nhằm triển khai công nghệ AI của mình trên các mạng không mật thuộc NATO, chỉ vài ngày sau khi đạt được thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ, theo WSJ.

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, ban đầu đã nói trong một cuộc họp nội bộ rằng công ty đang xem xét triển khai công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) trên tất cả mạng mật của NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương). Song sau đó, một nữ phát ngôn viên của OpenAI đã làm rõ với trang WSJ rằng Sam Altman phát biểu nhầm và hợp đồng mà công ty đang xem xét là dành cho các mạng không mật của NATO.

NATO, liên minh quân sự gồm 32 thành viên, chưa phản hồi ngay lập tức câu hỏi về chuyện này.

Hôm 27.2, OpenAI đã công bố một thỏa thuận để triển khai công nghệ AI của mình trong mạng lưới mật thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ đạo chính phủ ngừng hợp tác với Anthropic.

Việc Anthropic bị loại khỏi hợp tác diễn ra sau sự bế tắc trong đàm phán hợp đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ liên quan đến việc sử dụng công nghệ của hãng. Dario Amodei, Giám đốc điều hành Anthropic, muốn Bộ Quốc phòng Mỹ không sử dụng các mô hình AI của công ty này cho hoạt động giám sát hàng loạt trong nước hoặc để vận hành các loại vũ khí hoàn toàn tự động.

Bộ Quốc phòng Mỹ trước đây cho biết không có ý định dùng AI để tiến hành giám sát hàng loạt người dân Mỹ hoặc phát triển vũ khí hoạt động mà không có sự tham gia của con người, nhưng mong muốn mọi hình thức sử dụng AI hợp pháp đều được cho phép.

Trong tuyên bố cập nhật ngày 2.3 sau khi đạt thỏa thuận hôm 27.2, OpenAI cho biết các hệ thống AI của họ “sẽ không được sử dụng cho hoạt động giám sát trong nước với công dân và người mang quốc tịch Mỹ”. Sam Altman nói thêm rằng Bộ Quốc phòng Mỹ đã khẳng định rằng các công cụ AI của OpenAI sẽ không được các cơ quan tình báo như NSA (Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ) sử dụng.

"Tôi nghĩ đây là ví dụ về một quyết định phức tạp nhưng đúng đắn, với những hậu quả khó khăn về thương hiệu và tác động tiêu cực rất lớn đến quan hệ công chúng của chúng tôi trong ngắn hạn", ông nói trong cuộc họp toàn công ty hôm 3.3, đề cập đến thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ, theo WSJ.

Việc OpenAI đạt thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ đã gây ra phản ứng dữ dội trên mạng, với nhiều người dùng bỏ ChatGPT để sử dụng Claude của Anthropic trên các cửa hàng ứng dụng.

“OpenAI không có quyền đưa ra các quyết định tác chiến liên quan đến cách AI được Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng”

Sam Altman nói với nhân viên rằng OpenAI “không có quyền đưa ra các quyết định tác chiến” liên quan đến cách AI của mình được Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng.

“Có thể bạn nghĩ cuộc tấn công Iran là đúng, còn với Venezuela là sai. Bạn không có quyền tham gia quyết định về điều đó”, ông phát biểu.

Cuộc họp diễn ra bốn ngày sau khi OpenAI công bố thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ, chỉ vài giờ trước khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành các cuộc không kích vào Iran.

Sam Altman nói với nhân viên rằng Bộ Quốc phòng Mỹ tôn trọng chuyên môn kỹ thuật từ OpenAI, muốn nhận ý kiến về những lĩnh vực mà các mô hình AI của công ty phù hợp và sẽ cho phép “cha đẻ ChatGPT” xây dựng các lớp bảo đảm an toàn mà họ cho là cần thiết.

Tuy nhiên, Sam Altman cho biết Lầu Năm Góc nhấn mạnh rằng các quyết định tác chiến thuộc về Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth.

Sam Altman đã vấp phải nhiều chỉ trích công khai, gồm cả từ một số nhân viên OpenAI, kể từ khi công bố thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ ngay sau khi đối thủ Anthropic bị đưa vào danh sách đen và gắn nhãn “rủi ro chuỗi cung ứng với an ninh quốc gia”. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27.2 chỉ đạo tất cả cơ quan liên bang Mỹ chấm dứt việc sử dụng công nghệ của Anthropic.

Theo trang WSJ, mô hình Claude của Anthropic được quân đội Mỹ sử dụng trong các cuộc không kích Iran cuối tuần qua cũng như cho việc bắt giữ cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông là bà Cilia Flores hồi tháng 1.

Các nhà thầu quốc phòng Mỹ như Lockheed Martin được cho là sẽ làm theo chỉ đạo và loại bỏ các công cụ AI chủ lực từ Anthropic khỏi chuỗi cung ứng của mình, theo hãng tin Reuters.

Theo các luật sư chính phủ Mỹ, làn sóng rời bỏ Anthropic được dự báo là dấu hiệu cho thấy các công ty điều chỉnh nhanh thế nào theo ưu tiên của chính quyền Trump khi tìm cách giành một phần trong ngân sách thường niên trị giá hàng nghìn tỉ USD.

Ngày 2.3, Sam Altman đã bảo vệ hợp đồng của OpenAI trong nhiều bài đăng trên mạng xã hội X, dù thừa nhận rằng thỏa thuận này “trông có vẻ cơ hội và cẩu thả”.

Doanh nhân 40 tuổi người Mỹ thừa nhận đã mắc sai lầm và “không nên vội vàng” để đạt được thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 27.2.

“Chúng tôi thực sự đang cố gắng giảm leo thang căng thẳng và tránh một kết quả tồi tệ hơn nhiều, nhưng tôi nghĩ điều đó trông có vẻ cơ hội và cẩu thả”, ông chia sẻ.

Giám đốc điều hành OpenAI cho biết công ty sẽ sửa đổi hợp đồng để bao gồm cả một số ngôn ngữ mới.

“Có rất nhiều thứ mà công nghệ chưa sẵn sàng đáp ứng và nhiều lĩnh vực mà chúng ta vẫn chưa hiểu rõ những sự đánh đổi cần thiết để đảm bảo an toàn”, Sam Altman nói, đồng thời cho biết OpenAI hợp tác với Bộ Quốc phòng Mỹ về các biện pháp bảo vệ kỹ thuật.

Vẫn chưa rõ lý do tại sao Bộ Quốc phòng Mỹ lại đồng ý với yêu cầu của OpenAI mà không phải Anthropic, dù các quan chức chính phủ đã chỉ trích công ty đứng sau Claude trong nhiều tháng vì quá lo ngại về an toàn AI.

Anthropic là phòng thí nghiệm AI đầu tiên triển khai các mô hình AI của mình trên mạng lưới mật thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ và đã cố gắng đàm phán các điều khoản hợp đồng trước khi cuộc thảo luận đổ vỡ.

Năm ngoái, OpenAI đã được Bộ Quốc phòng Mỹ trao hợp đồng trị giá 200 triệu USD, cho phép cơ quan này bắt đầu sử dụng các mô hình của công ty khởi nghiệp AI hàng đầu thế giới trong các trường hợp không thuộc diện mật. Thỏa thuận mới sẽ cho phép OpenAI triển khai các mô hình AI trên các mạng lưới mật của Bộ này.

Cũng nhận hợp đồng trị giá 200 triệu USD từ Bộ Quốc phòng Mỹ, công ty khởi nghiệp xAI của Elon Musk đã đồng ý triển khai các mô hình Grok trong các trường hợp sử dụng mật.

Sam Altman tin rằng OpenAI sẽ phát triển được những mô hình AI tốt nhất, đủ để chính phủ Mỹ muốn hợp tác với công ty, kể cả khi các quy định và lớp bảo đảm an toàn mà OpenAI đặt ra có thể khiến họ cảm thấy phiền phức. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng sẽ có ít nhất một công ty khác, nhiều khả năng là xAI, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của chính phủ Mỹ mà không đặt ra nhiều ràng buộc như vậy.

Sam Altman và Elon Musk, hai trong số những người đồng sáng lập OpenAI, đang vướng vào một cuộc chiến pháp lý căng thẳng dự kiến sẽ được đưa ra xét xử vào tháng 4 tới.

Sơn Vân