Công nghệ quân sự

Tin vũ khí hôm nay 6.3: Mỹ phóng thử tên lửa hạt nhân giữa lúc căng thẳng tại Trung Đông

Hoàng Vũ 06/03/2026 08:00

Tin vũ khí hôm nay, Mỹ phóng thử tên lửa hạt nhân giữa lúc căng thẳng tại Trung Đông; UAE đánh chặn tên lửa đạn đạo Qiam của Iran; Tây Ban Nha triển khai khinh hạm Aegis tới Cyprus tăng cường phòng thủ tên lửa.

Mỹ phóng thử tên lửa hạt nhân giữa lúc căng thẳng tại Trung Đông

Không quân Mỹ vừa tiến hành phóng thử một tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) Minuteman III không mang đầu đạn từ căn cứ Vandenberg Space Force Base trong khuôn khổ chương trình thử nghiệm Glory Trip 255 (GT-255).

Cuộc thử nghiệm nhằm kiểm chứng độ tin cậy của hệ thống tấn công tầm xa và khả năng triển khai nhiều phương tiện quay trở lại khí quyển. Theo giới chức quân sự Mỹ, hoạt động này được lên kế hoạch từ nhiều năm trước và không liên quan trực tiếp đến các diễn biến quốc tế gần đây.

Trong lần thử nghiệm này, tên lửa được phóng từ bờ tây nước Mỹ và bay hàng nghìn km tới khu vực mục tiêu tại Kwajalein Atoll. Tại đây, hệ thống thiết bị đo đạc được bố trí để theo dõi đường bay, đánh giá độ chính xác và thu thập dữ liệu kỹ thuật. Không quân Mỹ cho biết nhiệm vụ thử nghiệm nhằm kiểm tra toàn bộ chuỗi hoạt động của hệ thống, từ giai đoạn phóng, bay giữa hành trình đến quá trình tách và triển khai các phương tiện quay trở lại khí quyển.

Tên lửa Mỹ
Tên lửa đạn đạo liên lục địa Minuteman III không mang đầu đạn được phóng từ căn cứ Vandenberg nhằm kiểm chứng độ tin cậy ở tầm bắn xa và khả năng triển khai nhiều phương tiện tái nhập khí quyển, qua đó nâng cao năng lực tấn công hạt nhân phản ứng nhanh từ các hầm phóng cố định, với tầm bắn liên lục địa và khả năng đưa tải trọng chính xác cao tới các mục tiêu kiên cố - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Minuteman III là tên lửa đạn đạo liên lục địa sử dụng ba tầng động cơ nhiên liệu rắn, được thiết kế để phóng nhanh từ các hầm phóng kiên cố. Theo thông tin từ Không quân Mỹ, tên lửa có tầm bắn hơn 9.600km và đạt tốc độ Mach 19,5 - khoảng 24.000km/h khi kết thúc giai đoạn đẩy. Các động cơ của cả ba tầng đã được nâng cấp và tái sản xuất trong nhiều năm qua nhằm kéo dài vòng đời của hệ thống.

Điểm đáng chú ý trong thử nghiệm GT-255 là việc sử dụng hai phương tiện quay trở lại khí quyển thay vì một như trong nhiều lần thử nghiệm trước. Cấu hình này cho phép đánh giá khả năng triển khai nhiều tải trọng từ một tên lửa duy nhất. Dù lực lượng Minuteman III hiện được triển khai với một đầu đạn theo các cam kết kiểm soát vũ khí, việc thử nghiệm cấu hình nhiều phương tiện quay trở lại vẫn giúp duy trì năng lực kỹ thuật của hệ thống.

Ngoài mục đích kỹ thuật, các cuộc phóng thử ICBM còn đóng vai trò như một bài kiểm tra quy mô lớn đối với hệ thống chỉ huy và kiểm soát chiến lược. Các tên lửa Minuteman III được đặt trong các hầm phóng rải rác trên lãnh thổ Mỹ và kết nối với các trung tâm điều khiển ngầm. Trong trường hợp hệ thống liên lạc mặt đất bị gián đoạn, các máy bay chỉ huy trên không vẫn có thể đảm nhận quyền kiểm soát và phát lệnh phóng.

Cuộc thử nghiệm cũng diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế có nhiều biến động. Một số quốc gia châu Âu đang điều chỉnh chính sách răn đe hạt nhân, trong khi căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng. Các quan chức Mỹ cho rằng việc duy trì các chương trình thử nghiệm định kỳ là cần thiết để đảm bảo độ tin cậy của lực lượng răn đe chiến lược.

Minuteman III hiện là thành phần trên bộ của bộ ba răn đe hạt nhân Mỹ, bên cạnh tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom chiến lược. Tuy nhiên, hệ thống này đang dần tiến tới giai đoạn thay thế bằng chương trình ICBM mới mang tên LGM-35A Sentinel. Không quân Mỹ cho biết chương trình Sentinel dự kiến hoàn tất tái cấu trúc vào cuối năm 2026, với mục tiêu đạt năng lực ban đầu vào đầu thập niên 2030.

UAE đánh chặn tên lửa đạn đạo Qiam của Iran

Lực lượng vũ trang Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết đã đánh chặn và phá hủy nhiều tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào lãnh thổ nước này trong một cuộc tấn công phối hợp diễn ra ngày 3.3. Theo thông báo của Bộ Quốc phòng UAE, các hệ thống phòng không đã vô hiệu hóa toàn bộ mục tiêu trước khi chúng tiếp cận các cơ sở hạ tầng quan trọng.

Giới chức UAE cho biết cuộc tấn công kết hợp giữa tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái. Nhờ hệ thống phòng thủ nhiều tầng, các tên lửa đánh chặn đã tiêu diệt mục tiêu ngay trong khi chúng còn đang bay. Theo đánh giá của quân đội UAE, kết quả này cho thấy hiệu quả của mạng lưới phòng thủ được xây dựng nhằm bảo vệ các mục tiêu chiến lược như cơ sở năng lượng, căn cứ quân sự và khu đô thị lớn.

Tên lửa Iran
Qiam-1 là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do Iran phát triển, có nguồn gốc từ dòng tên lửa Scud, với tầm bắn ước tính lên tới khoảng 800km và có khả năng mang đầu đạn nặng khoảng 750kg. Tên lửa này được thiết kế không có cánh ổn định ở phần đuôi và sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính, nhằm cải thiện hiệu suất khí động học và gây khó khăn hơn cho các hệ thống phòng thủ tên lửa khi đánh chặn - Ảnh: Army Recognition

Trong hơn một thập kỷ qua, UAE đã phát triển một trong những hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến nhất Trung Đông. Mạng lưới này kết hợp nhiều công nghệ từ Mỹ, châu Âu, Israel và các đối tác quốc tế để tạo thành cấu trúc phòng thủ nhiều lớp.

Ở tầng đánh chặn tầm cao là hệ thống THAAD do Mỹ chế tạo. UAE là quốc gia nước ngoài đầu tiên triển khai hệ thống này, với hợp đồng trị giá khoảng 3,5 tỉ USD. THAAD được thiết kế để đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung trong giai đoạn cuối quỹ đạo, ở độ cao có thể vượt quá 150km.

Bổ trợ cho tầng phòng thủ này là hệ thống tên lửa phòng không MIM-104 Patriot với các tên lửa đánh chặn PAC-3. Patriot đóng vai trò lớp phòng thủ trung gian, có khả năng đối phó tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa hành trình và máy bay đối phương.

Ở tầm trung và tầm gần, mạng lưới phòng không UAE còn được tăng cường bằng các hệ thống như Pantsir-S1 và Barak-8. Những hệ thống này có nhiệm vụ đối phó máy bay bay thấp, trực thăng, tên lửa hành trình và máy bay không người lái. Ngoài ra, UAE cũng triển khai hệ thống đánh chặn tầm ngắn SkyKnight do tập đoàn quốc phòng EDGE Group phát triển nhằm bảo vệ các mục tiêu trọng yếu khỏi rocket và UAV.

Một trong những mục tiêu bị đánh chặn trong cuộc tấn công là tên lửa đạn đạo Qiam-1. Đây là tên lửa tầm ngắn được Iran công bố lần đầu khoảng năm 2010 và được cho là phát triển từ dòng Shahab-2, vốn có nguồn gốc từ tên lửa Scud. Qiam dài khoảng 11,5m, nặng khoảng 6 tấn khi phóng và có tầm bắn ước tính từ 700 đến 800km. Tên lửa sử dụng động cơ nhiên liệu lỏng một tầng và có thể mang đầu đạn nặng khoảng 750kg.

Một đặc điểm thiết kế đáng chú ý của Qiam là phần thân không có cánh ổn định ở đuôi như các tên lửa Scud truyền thống. Thiết kế này giúp giảm diện tích phản xạ radar và có thể cải thiện hiệu suất khí động học. Một số biến thể được cho là sử dụng đầu đạn tách rời trong giai đoạn cuối quỹ đạo nhằm tăng khả năng vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa.

Tây Ban Nha triển khai khinh hạm Aegis tới Cyprus tăng cường phòng thủ tên lửa

Tây Ban Nha đang điều động khinh hạm phòng không hiện đại SPS Cristobal Colon (F-105) tới khu vực Cyprus nhằm tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa và phòng không của châu Âu tại Đông Địa Trung Hải. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran gia tăng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trong khu vực.

Theo Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha, con tàu sẽ phối hợp hoạt động với nhóm tàu sân bay của Charles de Gaulle (R91) cùng các đơn vị hải quân Hy Lạp. Nhóm tàu dự kiến di chuyển về phía Địa Trung Hải và có thể hoạt động gần đảo Crete vào khoảng ngày 10.3. Nhiệm vụ chính của lực lượng này là tăng cường lá chắn phòng thủ cho lãnh thổ Liên minh châu Âu (EU), các căn cứ đồng minh và các tuyến sơ tán dân sự nếu khủng hoảng leo thang.

tau-chien-tay-ban-nha-1-.png
Tây Ban Nha đang điều khinh hạm SPS Cristobal Colon (F-105) tới Cyprus nhằm tăng cường năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa của châu Âu trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Iran gia tăng - Ảnh: Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha

Việc triển khai được thúc đẩy bởi nguy cơ các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái có thể vươn tới Cyprus. Lo ngại an ninh gia tăng sau một vụ tấn công bằng UAV nhằm vào căn cứ không quân RAF Akrotiri của Anh tại đảo này. Sau sự cố, nhiều quốc gia châu Âu đã tăng cường lực lượng phòng không và hải quân để bảo vệ khu vực.

Cristobal Colon là tàu thứ năm và cũng là phiên bản nâng cấp của lớp khinh hạm Alvaro de Bazan. Con tàu được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis cùng radar mảng pha SPY-1D(V), cho phép theo dõi và xử lý đồng thời nhiều mục tiêu trên không. Nhờ đó, tàu có thể đóng vai trò chỉ huy phòng không cho một biên đội hải quân hoặc hoạt động như một trạm radar tiền tiêu mở rộng phạm vi phòng thủ.

Khinh hạm F-105 được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 với 48 ống phóng, có thể mang tên lửa phòng không SM-2 và ESSM để đánh chặn các mục tiêu ở nhiều tầm khác nhau. Ngoài nhiệm vụ phòng không, tàu còn mang tên lửa chống hạm, pháo hạm 127mm, ngư lôi chống ngầm và trực thăng hải quân, cho phép thực hiện nhiều nhiệm vụ tác chiến trên biển.

Chính phủ Tây Ban Nha cho biết nhiệm vụ của Cristobal Colon hoàn toàn mang tính phòng thủ, nhằm bảo vệ lãnh thổ EU và hỗ trợ các hoạt động sơ tán dân sự nếu cần thiết. Động thái này cũng phản ánh xu hướng tăng cường hiện diện hải quân của châu Âu tại Đông Địa Trung Hải, khi nhiều quốc gia đang triển khai tàu chiến và hệ thống phòng không để bảo vệ khu vực trước các mối đe dọa tên lửa và UAV ngày càng gia tăng.

Hoàng Vũ