Bộ ảnh 'Giọt nước' của NAG Nghị Lê: Một lát cắt cảm xúc của thành phố
Bộ ảnh của Nghị Lê ghi lại công trình “Giọt nước” tại công viên số 1 Lý Thái Tổ (TP.HCM), nơi tưởng niệm hơn 23.000 nạn nhân COVID-19.
Giữa nhịp sống sôi động của TP.HCM, công viên tưởng niệm các nạn nhân COVID-19 tại khu đất số 1 Lý Thái Tổ (quận 10) vừa trở thành một điểm dừng chân đặc biệt. Nơi đây, biểu tượng “Giọt nước” - trung tâm của công trình tưởng niệm - được nhiếp ảnh gia Nghị Lê ghi lại qua một bộ ảnh giàu cảm xúc, gợi mở cuộc đối thoại lặng lẽ giữa nghệ thuật, ký ức và thời gian.
Công viên được khánh thành tối 12.2.2025, sau 5 năm kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát. Theo số liệu công bố, khoảng 23.000 người dân, cán bộ và chiến sĩ tại TP.HCM đã qua đời vì dịch bệnh trong giai đoạn khó khăn nhất năm 2021. Việc hình thành công viên tưởng niệm không chỉ là hành động tri ân những mất mát ấy, mà còn là cách để thành phố lưu giữ ký ức của một giai đoạn chưa từng có trong lịch sử đô thị.
Công viên có diện tích hơn 4,3 ha, nằm trên khu đất tam giác hiếm hoi giữa ba trục đường lớn Lý Thái Tổ - Hùng Vương - Trần Bình Trọng, đối diện ngã sáu Cộng Hòa. Trước đây, khu đất này từng có bảy biệt thự cổ của gia đình chú Hỏa, sau năm 1975 do Bộ Ngoại giao tiếp quản và bỏ hoang trong nhiều năm trước khi được chỉnh trang thành không gian công cộng.
Trung tâm công viên là quảng trường tròn rộng 1.800m², lấy cảm hứng từ hình ảnh giọt nước rơi xuống mặt đất - biểu tượng của ký ức và sự chuyển hóa nỗi đau. Giữa quảng trường là tượng đài “Giọt nước” cao 6m, đường kính khoảng 13m, được chế tác từ inox gương phản chiếu không gian xung quanh. Bên trong giọt nước là hình ảnh trái tim, tượng trưng cho tình yêu thương và sự tri ân dành cho những người đã mất.
Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp cùng 360 ngọn nến nước. Khi màn đêm buông xuống, ánh sáng từ hàng trăm ngọn nến kết hợp với gần 1.000 điểm chiếu sáng trên quảng trường tạo nên một “rừng ánh nến”, gợi cảm giác trang nghiêm nhưng không bi lụy.
Nhiếp ảnh và ký ức cá nhân
Trong bộ ảnh của mình, nhiếp ảnh gia Nghị Lê tiếp cận công trình không chỉ như một đối tượng kiến trúc mà như một không gian ký ức của thành phố.
“Với tôi, bộ ảnh này là một cách lặng lẽ đối thoại với ký ức của thành phố”, anh chia sẻ với Một Thế Giới: “Khi đứng trước ‘Giọt nước ký ức’, tôi không chỉ nhìn thấy một công trình nghệ thuật mà còn cảm nhận rõ những câu chuyện và mất mát mà đại dịch đã để lại”.
Điều khiến bộ ảnh trở nên đặc biệt chính là trải nghiệm cá nhân của chính tác giả. Trong những ngày cao điểm chống dịch năm 2020 - 2021, Nghị Lê từng tham gia ở tuyến đầu. Vì vậy, khi trở lại nơi này với chiếc máy ảnh, những khung hình anh ghi lại không chỉ là góc nhìn của một người làm nghệ thuật, mà còn là ký ức của một người từng đi qua giai đoạn khó khăn ấy.
“Tôi muốn ghi lại những khoảnh khắc thật chậm, để cảm xúc có thể lan tỏa”, anh nói. “Bộ ảnh không chỉ là ghi lại một công trình tưởng niệm, mà còn là cách giữ lại một phần ký ức của thành phố và của chính mình”.
Từ một khu đất bỏ hoang nhiều năm, công viên hôm nay trở thành một điểm tựa ký ức giữa lòng TP.HCM - nơi người dân có thể dừng lại, tưởng nhớ những mất mát trong đại dịch, đồng thời hướng tới những giá trị nhân văn và hy vọng cho tương lai.
Trong bộ ảnh của Nghị Lê, biểu tượng “Giọt nước” không chỉ phản chiếu bầu trời và ánh đèn thành phố, mà còn phản chiếu một phần ký ức tập thể. Đó là ký ức về sự hy sinh, tình người và nghị lực vượt qua thử thách - những điều đã gắn kết cộng đồng con người thành phố trong những ngày tháng khó quên của đại dịch.
Nghị Lê (SN 1981), tốt nghiệp Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Anh tham gia hoạt động nhiếp ảnh tại TP.HCM; theo đuổi các dự án nhiếp ảnh mang tính tài liệu, cảm xúc cá nhân về đô thị, cảnh quan, con người ở nhiều vùng miền.
Trong một số dự án cá nhân, Nghị Lê lựa chọn nhịp chụp chậm, ánh sáng tự nhiên và không gian tĩnh để tạo cảm giác suy tưởng, gợi nhớ ký ức đô thị.
Với Nghị Lê, bộ ảnh về công trình tưởng niệm không chỉ là ghi lại kiến trúc mới của TP.HCM, mà còn là ghi lại một lát cắt cảm xúc của thành phố sau biến cố.