Tin vũ khí hôm nay 7.3: Mỹ vẫn tin dùng oanh tạc cơ huyền thoại B-52 cho chiến dịch tại Iran

Mỹ vẫn tin dùng oanh tạc cơ huyền thoại B-52 cho chiến dịch tại Iran

Trong giai đoạn mở màn của chiến dịch Epic Fury, Không quân Mỹ đã triển khai oanh tạc cơ chiến lược B-52H Stratofortress để thực hiện các đòn tấn công tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Iran. Các hình ảnh do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố cho thấy nhiều máy bay B-52 mang theo tên lửa hành trình AGM-158 JASSM khi xuất kích. Theo các báo cáo ban đầu, trong khoảng 100 giờ đầu của chiến dịch, các oanh tạc cơ này đã nhắm vào cơ sở tên lửa đạn đạo và các trung tâm chỉ huy - kiểm soát, trong nỗ lực làm suy giảm năng lực điều phối và triển khai hỏa lực của Iran.

B-52H là máy bay ném bom tầm xa có khả năng thực hiện cả nhiệm vụ thông thường và hạt nhân. Máy bay có sải cánh 56,4 mét, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 220 tấn và được trang bị tám động cơ phản lực TF33. Tải trọng vũ khí có thể đạt hơn 31 tấn, bố trí ở khoang trong thân và các giá treo dưới cánh. Với tầm bay không tiếp dầu vượt 7.000km và khả năng được hỗ trợ bởi máy bay tiếp dầu trên không, B-52 có thể thực hiện nhiệm vụ ở khoảng cách liên lục địa. Các phiên bản nâng cấp tích hợp hệ thống radar và quản lý nhiệm vụ số hóa, cho phép sử dụng hiệu quả vũ khí dẫn đường chính xác và tên lửa hành trình.

Vũ khí chủ lực được sử dụng trong các đợt tấn công này là AGM-158 JASSM, do Lockheed Martin phát triển. Đây là tên lửa hành trình tàng hình thiết kế để tấn công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt như sở chỉ huy, trạm radar hoặc cơ sở liên quan đến tên lửa. Phiên bản cơ bản AGM-158A có tầm bắn khoảng 370km, trong khi biến thể JASSM-ER (AGM-158B) mở rộng tầm bắn lên khoảng 925 km. Tên lửa sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp GPS, cùng đầu dò hồng ngoại ảnh nhiệt ở giai đoạn cuối để nhận diện mục tiêu. Thiết kế giảm tín hiệu radar và quỹ đạo bay thấp giúp tăng khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không hiện đại.

B-52 có thể mang số lượng lớn JASSM trong một lần xuất kích, sử dụng bệ phóng xoay trong khoang vũ khí và các giá treo dưới cánh, với tổng số có thể lên tới 20 quả. Mỗi tên lửa dài khoảng 4,27 mét, nặng hơn 1 tấn và trang bị đầu đạn xuyên phá nặng khoảng 450kg, phù hợp để tấn công mục tiêu kiên cố như hầm ngầm hoặc công trình gia cố.

Chiến dịch cũng cho thấy cách Mỹ kết hợp các nền tảng ném bom chiến lược khác nhau: B-2 Spirit với đặc tính tàng hình, B-1B Lancer với tốc độ và tải trọng lớn, và B-52 Stratofortress với khả năng mang số lượng lớn vũ khí tầm xa. Sự phối hợp này tạo ra áp lực tấn công liên tục, đồng thời tận dụng ưu thế riêng của từng loại máy bay trong môi trường tác chiến phức tạp.

Lá bài chiến lược mới trong kho vũ khí Iran

Iran được cho là đã tiến hành một trong những đợt tấn công phối hợp lớn nhất từ trước tới nay, sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Khorramshahr-4 - hệ thống được xem là hiện đại nhất trong kho vũ khí nội địa của nước này - để nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Qatar và Bahrain. Cùng thời điểm, Iran cũng phóng khoảng 600 tên lửa và 2.000 máy bay không người lái về phía Israel, mở rộng đáng kể phạm vi địa lý của cuộc đối đầu ra toàn khu vực Trung Đông.

Thông tin do kênh truyền hình Pháp LCI dẫn nguồn từ phóng viên tại Iran cho biết các mục tiêu ở vùng Vịnh bao gồm căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar - trung tâm điều phối hoạt động của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), và Bahrain, nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ. Đây là hai mắt xích then chốt trong cấu trúc triển khai lực lượng tiền phương của Mỹ tại Trung Đông.

Khorramshahr-4, còn được Iran gọi là Kheibar, là phiên bản mới nhất trong dòng tên lửa Khorramshahr. Hệ thống này được ước tính có tầm bắn khoảng 2.000km, đủ khả năng vươn tới hầu hết các mục tiêu tại Israel và các cơ sở quân sự Mỹ quanh Vịnh Ba Tư. Tên lửa được cho là mang đầu đạn nặng từ 1.500 -1.800kg, thuộc nhóm tải trọng lớn nhất trong kho tên lửa Iran, phù hợp để tấn công các mục tiêu kiên cố như căn cứ không quân, trung tâm chỉ huy hoặc kho hậu cần. Theo các nhà phân tích, Khorramshahr-4 tích hợp cải tiến về động cơ, hệ thống dẫn đường và khả năng sống sót. Một số đánh giá cho rằng tên lửa sử dụng phương tiện tái nhập có khả năng cơ động ở giai đoạn cuối, điều có thể làm phức tạp nỗ lực đánh chặn của các hệ thống phòng thủ như Patriot, THAAD, Arrow hay David’s Sling đang được triển khai trong khu vực.

Song song với các đòn đánh vào vùng Vịnh, việc phóng hàng trăm tên lửa và hàng nghìn UAV về phía Israel được cho là nhằm gây quá tải cho mạng lưới phòng không nhiều tầng của nước này. Việc kết hợp tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV bay thấp buộc hệ thống phòng thủ phải phân bổ nguồn lực đánh chặn trên nhiều lớp mục tiêu cùng lúc. Kho tên lửa của Iran hiện được đánh giá là lớn nhất Trung Đông, với hơn 3.000 tên lửa đạn đạo các loại theo ước tính của Mỹ. Các hệ thống tầm ngắn như Fateh-110, Zolfaghar hay Qiam-1 phục vụ nhiệm vụ khu vực, trong khi các dòng tầm trung như Shahab-3, Emad, Sejjil và Khorramshahr tạo nên năng lực răn đe chiến lược.

Một yếu tố then chốt trong học thuyết tên lửa của Tehran là mạng lưới cơ sở ngầm quy mô lớn, thường được gọi là “thành phố tên lửa”. Các hầm chứa và đường hầm gia cố cho phép bảo quản, cơ động và phóng tên lửa từ vị trí được bảo vệ, tăng khả năng sống sót trước các đòn phủ đầu. Nếu việc sử dụng Khorramshahr-4 được xác nhận, đây sẽ là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Iran sẵn sàng mở rộng mục tiêu tấn công sang hạ tầng quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung tâm của tên lửa đạn đạo trong chiến lược răn đe và triển khai sức mạnh của Tehran.

Anh điều thêm tiêm kích tới Qatar sau vụ tấn công UAV ở Cyprus

Chính phủ Anh đã quyết định triển khai thêm bốn tiêm kích Typhoon của Không quân Hoàng gia (RAF) tới Qatar sau hàng loạt vụ đánh chặn UAV tại Trung Đông và một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cơ sở quân sự Anh ở Cyprus ngày 2.3 Động thái này nhằm tăng cường năng lực phòng không cho các lực lượng Anh và đối tác trong bối cảnh mối đe dọa trên không gia tăng.

Thủ tướng Keir Starmer hôm 5.3 thông báo việc điều động khẩn cấp các máy bay Typhoon bổ sung để hỗ trợ nhiệm vụ phòng vệ khu vực. Trước đó, các tiêm kích Typhoon và F-35B của RAF đã thực hiện các phi vụ tuần tra và đánh chặn trên bầu trời Qatar và Jordan, với sự hỗ trợ tiếp dầu từ máy bay A330 MRTT Voyager. Đồng thời, một đơn vị chống UAV của Anh cũng đã vô hiệu hóa nhiều thiết bị bay không người lái trong không phận Iraq, được cho là đang hướng tới lực lượng liên quân.

Tại Cyprus, Anh điều thêm khoảng 400 quân nhân để tăng cường năng lực giám sát, chỉ huy, hậu cần và phối hợp phòng không. Các chuyên gia chống UAV từng hợp tác với Ukraine cũng được triển khai nhằm hỗ trợ đối tác khu vực nâng cao năng lực đối phó mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái. Song song đó, Hải quân Hoàng gia điều động khu trục hạm HMS Dragon tới Đông Địa Trung Hải. Tàu được trang bị hệ thống phòng không Sea Viper, có khả năng phát hiện và đánh chặn mục tiêu trên không, bao gồm UAV và tên lửa. Hai trực thăng Wildcat mang tên lửa Martlet cũng được triển khai để bổ sung năng lực đánh chặn tầm ngắn.

Các biện pháp tăng cường được đưa ra sau nhiều vụ việc trong khu vực. Ngày 3.3, một chiếc Typhoon thuộc Phi đội 12 Anh–Qatar đã bắn hạ UAV tấn công một chiều hướng về Qatar. Ngày 4.3, một tiêm kích F-35B của RAF đánh chặn UAV trên không phận Jordan, đánh dấu lần đầu tiên F-35 của Anh tiêu diệt mục tiêu trong một chiến dịch thực tế. Những sự kiện này diễn ra trong bối cảnh hoạt động UAV gia tăng nhằm vào lực lượng liên quân sau các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Typhoon FGR4 là máy bay chiến đấu đa nhiệm chủ lực của RAF, có khả năng thực hiện nhiệm vụ không đối không và không đối đất. Máy bay đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 1.6 (1.960km/h), hoạt động ở độ cao tới 16.764 mét và được trang bị radar ECR-90, hệ thống tìm kiếm hồng ngoại PIRATE cùng nhiều biện pháp tác chiến điện tử tự vệ. Vũ khí không đối không gồm tên lửa Meteor, AMRAAM, ASRAAM và pháo 27mm; vũ khí không đối đất gồm Paveway IV, Brimstone và Storm Shadow.

Hoàng Vũ