Y học

Đột phá y khoa ĐBSCL: Tái tạo dây chằng nhân tạo, không cần trích lấy gân tự thân

Hồ Quang 07/03/2026 15:12

Lần đầu tiên tại ĐBSCL, các bác sĩ đã tái tạo thành công dây chằng nhân tạo giúp bệnh nhân có thể đi lại sau hai ngày mà không cần lấy gân tự thân.

Ngày 7.3, ThS-BS Nguyễn Trần Duy, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện đa khoa quốc tế S.I.S Cần Thơ, cho biết đơn vị vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật tái tạo dây chằng khớp gối bằng vật liệu nhân tạo. Đây không chỉ là một ca mổ thông thường mà còn đánh dấu bước tiến mới trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào điều trị chấn thương chỉnh hình tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Công nghệ dây chằng nhân tạo: Bước ngoặt thay thế phương pháp truyền thống

Cách đây hai tháng, trong một lần tham gia hoạt động thể thao, anh T.N.Đ.T. (34 tuổi, ngụ tại Cần Thơ) gặp phải chấn thương khớp gối nghiêm trọng. Sau cú ngã, tình trạng sưng đau kéo dài khiến anh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.

dot-pha-y-khoa-dong-bang-song-cuu-long-tai-tao-day-chang-nhan-tao-khong-can-trich-ly-gan-tu-than-hinh-anh.png
Các bác sĩ thực hiện tái tạo dây chằng nhân tạo cho bệnh nhân T.N.Đ.T.(34 tuổi, ngụ tại Cần Thơ)

Bệnh nhân sau đó được đưa đến Bệnh viện đa khoa quốc tế S.I.S Cần Thơ để thăm khám. Kết quả chụp MRI cho thấy anh bị đứt hoàn toàn dây chằng chéo sau – một tổn thương nặng, đòi hỏi can thiệp phẫu thuật chuyên sâu mới có thể khôi phục chức năng vận động.

Theo ThS-BS Nguyễn Trần Duy, trước khi quyết định phẫu thuật, bệnh nhân từng trải qua giai đoạn tâm lý khá phức tạp. Nỗi lo sợ dao kéo cùng thời gian phục hồi kéo dài khiến anh chần chừ trong việc điều trị.

“Ban đầu bệnh nhân có tâm lý chủ quan, cho rằng nếu không mổ thì vẫn có thể cố gắng đi lại. Tuy nhiên, trên thực tế lâm sàng, các tổn thương dây chằng không thể tự lành nếu không được can thiệp đúng cách”, bác sĩ Duy cho biết.

Sau một thời gian trì hoãn, tình trạng của bệnh nhân ngày càng xấu đi. Hai chân bắt đầu yếu dần, các khối cơ vùng đùi xuất hiện dấu hiệu teo rõ rệt. Lúc này, anh mới quyết định đến Bệnh viện đa khoa quốc tế S.I.S Cần Thơ để tìm kiếm cơ hội điều trị.

Theo ThS-BS Nguyễn Trần Duy, đây là trường hợp tái tạo dây chằng bằng vật liệu nhân tạo đầu tiên được thực hiện tại khu vực ĐBSCL.

“Trước đây, các ca tái tạo dây chằng tại khu vực chủ yếu sử dụng phương pháp lấy gân tự thân. Tuy nhiên, kỹ thuật mới với dây chằng nhân tạo mang lại nhiều ưu điểm vượt trội khi khắc phục được những hạn chế của phương pháp truyền thống”, bác sĩ Duy chia sẻ.

Điểm khác biệt lớn nhất của phương pháp này là bảo tồn hoàn toàn hệ thống gân tự thân của bệnh nhân. Với kỹ thuật cũ, bác sĩ phải lấy gân từ các vị trí khác trên cơ thể để làm vật liệu thay thế, vô tình tạo thêm tổn thương mới và kéo dài thời gian hồi phục.

Đặc biệt, trong những trường hợp tổn thương đa dây chằng, việc phải lấy nhiều vị trí gân khác nhau có thể gây đau đớn nhiều hơn và ảnh hưởng đáng kể đến quá trình tập phục hồi chức năng sau mổ.

Trong khi đó, với vật liệu nhân tạo, rào cản này gần như được loại bỏ, giúp giảm sang chấn không cần thiết cho người bệnh.

“Về mặt kỹ thuật, thời gian thực hiện ca phẫu thuật cũng được rút ngắn đáng kể, chỉ còn khoảng 30–45 phút, thay vì 60–90 phút như trước đây. Việc rút ngắn thời gian mổ không chỉ giúp giảm áp lực cho ê-kíp phẫu thuật mà còn giảm thời gian bệnh nhân phải chịu tác dụng của thuốc gây mê. Nhờ vậy, bệnh nhân ít đau hơn sau mổ và có thể bắt đầu vận động sớm”, bác sĩ Duy cho biết.

Sự tỉ mỉ trong phòng mổ và kết quả phục hồi ấn tượng

Trong quá trình phẫu thuật cho anh T., các bác sĩ còn phát hiện thêm tổn thương bán phần dây chằng chéo trước ngoài dự kiến ban đầu. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng của ê-kíp phẫu thuật, cả hai tổn thương đã được xử lý đồng thời trong cùng một ca mổ, nhằm đảm bảo độ vững chắc tối ưu cho khớp gối của bệnh nhân.

Theo bác sĩ Duy, dây chằng nhân tạo với độ căng và độ bền cao đặc biệt phù hợp với những bệnh nhân trẻ tuổi, những người có nhu cầu quay trở lại với các hoạt động thể thao cường độ cao.

Kết quả phục hồi của bệnh nhân được đánh giá là rất khả quan. Chỉ hai ngày sau phẫu thuật, anh đã có thể tự đứng dậy và di chuyển bằng nạng.

“Sau một tuần, bệnh nhân có thể bỏ nạng hoàn toàn và đạt biên độ gập gối hơn 90 độ. Cảm giác chân khỏe lên rõ rệt qua từng ngày tập vật lý trị liệu. Đồng thời, tình trạng đau giảm dần và chất lượng giấc ngủ cũng được cải thiện, giúp bệnh nhân tự tin hơn trong quá trình phục hồi”, bác sĩ Duy thông tin.

Việc triển khai thành công kỹ thuật tái tạo dây chằng nhân tạo không chỉ mở ra thêm một lựa chọn điều trị hiện đại cho người dân khu vực miền Tây, mà còn khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của đội ngũ y bác sĩ địa phương.

Thay vì phải di chuyển lên các bệnh viện tuyến trên tại những thành phố lớn, người bệnh giờ đây có thể tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến ngay tại Cần Thơ. Điều này giúp rút ngắn thời gian điều trị, giảm chi phí và giúp bệnh nhân sớm quay trở lại sinh hoạt, vận động bình thường.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân cần chú ý đến an toàn trong hoạt động thể chất. Việc khởi động kỹ trước khi tập luyện và tránh vận động quá sức khi cơ thể đang hưng phấn là yếu tố quan trọng giúp hạn chế chấn thương.

Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ tổn thương dây chằng, người bệnh nên thăm khám sớm tại cơ sở y tế để được chẩn đoán và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, tránh những biến chứng lâu dài như teo cơ hoặc suy giảm chức năng vận động.

Hồ Quang