Trí tuệ nhân tạo định hình thị trường PC 2026 như thế nào?
Trí tuệ nhân tạo đang định hình lại cấu trúc của ngành công nghiệp công nghệ toàn cầu, mang theo hệ lụy đến thị trường máy tính, gồm cả laptop.
Cơn khát chip nhớ phục vụ cho các hệ thống máy chủ AI đã đẩy chi phí linh kiện lên mức kỷ lục, buộc hàng loạt thương hiệu phần cứng hàng đầu phải đứng trước ngã rẽ khắc nghiệt: tăng giá bán lẻ thêm hàng trăm USD hoặc chấp nhận cắt giảm cấu hình sản phẩm.
Đây là một thực trạng đang hiện hữu rõ nét, tác động trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng và buộc các ông lớn công nghệ phải thay đổi hoàn toàn chiến lược kinh doanh trong năm 2026.
Lực hút từ kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo
Thị trường linh kiện bán dẫn toàn cầu trong những tháng qua đang chứng kiến một sự mất cân đối cung cầu nghiêm trọng, bắt nguồn từ sự bùng nổ của các mô hình điện toán trí tuệ nhân tạo. Việc vận hành và huấn luyện các hệ thống AI tiên tiến đòi hỏi một lượng khổng lồ bộ nhớ chất lượng cao, tạo ra một lực hút khủng khiếp rút cạn nguồn cung chip nhớ trên toàn thế giới.
Các ứng dụng liên quan đến AI, bao gồm bộ nhớ DRAM dành cho máy chủ, máy trạm và bộ nhớ băng thông cao (HBM), đã tiêu thụ hơn 50% tổng sản lượng DRAM toàn cầu vào năm 2025. Sự gia tăng chóng mặt từ mức 35% của năm 2023 đã đẩy các nhà sản xuất máy tính và điện thoại thông minh vào tình thế phải tranh giành quyết liệt để đảm bảo nguồn cung linh kiện thiết yếu.
Sự thiếu hụt này đã lập tức phản ánh vào chi phí sản xuất phần cứng. Chủ tịch tập đoàn Acer, ông Jason Chen, đã thẳng thắn chia sẻ với báo giới rằng chi phí dành cho chip nhớ và chip lưu trữ đã tăng vọt ở mức 50% đến 100%. Áp lực tài chính này khiến nhà sản xuất PC lớn thứ 6 thế giới bắt buộc phải điều chỉnh giá bán sản phẩm để bảo vệ biên lợi nhuận. Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra trên thị trường giao ngay, nơi chi phí cấu thành nên các thiết bị lưu trữ đang ở mức không tưởng.
Theo nhận định từ một chuyên gia kỳ cựu trong ngành, giá trị của một gigabyte DRAM trên thị trường giao ngay đã tăng vọt gần 5,5 lần chỉ trong vòng 6 tháng qua. Cùng thời điểm, chi phí cho bộ nhớ NAND flash cũng ghi nhận mức tăng gấp gần 4 lần. Sự leo thang chi phí phi mã này đang tạo ra một sức ép khổng lồ, đè nặng lên toàn bộ hệ sinh thái công nghệ và báo hiệu một chu kỳ đắt đỏ mới cho các thiết bị điện tử tiêu dùng.
Chiến lược định giá mới của các ông lớn phần cứng
Đứng trước sự leo thang của giá vốn, các thương hiệu PC hàng đầu thế giới bao gồm Lenovo, HP, Dell, Asustek và Acer đều đã và đang tiến hành các đợt điều chỉnh giá bán lẻ trên diện rộng.
Asustek từ tháng 1 năm nay đã phát đi tín hiệu về việc tăng giá toàn bộ dải sản phẩm máy tính xách tay của hãng, bao gồm cả các dòng máy chơi game cao cấp, với biên độ dao động từ 15% đến 25%. Acer ngay sau đó vào tháng 2 cũng xác nhận kế hoạch tăng giá 10% đến 20% cho một số mẫu máy tính chiến lược.
Các tập đoàn công nghệ Mỹ cũng có động thái tương tự khi Giám đốc Tài chính của HP xác nhận việc tăng giá là không thể tránh khỏi do sự biến động của thị trường chip nhớ. Lenovo và Dell đã nhanh tay hơn khi chủ động áp dụng mức giá mới, tăng lần lượt 20% và 25% cho các dòng máy tính xách tay thương mại phân khúc cao cấp ngay từ đầu năm.
Sóng tăng giá cũng không loại trừ Apple, thương hiệu vốn nổi tiếng với khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng độc lập. Hãng công nghệ xứ Cupertino đã thiết lập một mặt bằng giá hoàn toàn mới cho dòng máy tính xách tay chuyên nghiệp vừa được trình làng.
Dù cố gắng giữ nguyên mức giá khởi điểm cho các dòng máy phổ thông, Apple đã đẩy giá chiếc MacBook Pro trang bị chip M5 Pro lên cao hơn 200 USD so với thế hệ tiền nhiệm ra mắt cuối năm 2024. Đáng chú ý, phiên bản MacBook Pro cao cấp nhất sử dụng chip M5 Max hiện có mức giá khởi điểm chạm ngưỡng 3.899 USD, đắt hơn 400 USD so với cấu hình tương đương của năm ngoái.
Sự khan hiếm linh kiện đang buộc các nhà sản xuất phải thay đổi trọng tâm kinh doanh. Các giám đốc điều hành tiết lộ rằng thay vì tập trung vào các thiết bị giá rẻ, các hãng đang dồn toàn bộ nguồn lực và lượng chip nhớ ít ỏi để sản xuất các dòng máy tính thương mại cao cấp.
Đại diện từ ELAN Microelectronics - đối tác cung cấp chip điều khiển cho Lenovo, HP và Dell - cho biết, các nhà sản xuất máy tính đang nỗ lực tối đa hóa doanh thu trên từng đơn vị sản phẩm bán ra.
Mặc dù tổng số lượng máy tính xuất xưởng có xu hướng giảm, giá trị thu về trên mỗi thiết bị lại đang tăng lên đáng kể. Hầu hết các nhà sản xuất đã cố gắng tích trữ chip nhớ từ quý 3 năm 2025, nhưng khối lượng dự trữ này được ước tính đã cạn kiệt vào cuối quý 1 năm nay.
Khi tấm khiên dự trữ không còn, các công ty phần cứng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển giao trực tiếp gánh nặng chi phí này sang cho người tiêu dùng cuối cùng.
