Mỹ xác nhận dùng nhiều AI tiên tiến trong cuộc chiến với Iran, Trung Quốc cảnh báo
Đô đốc Brad Cooper cho biết AI đang giúp quân đội Mỹ xử lý lượng dữ liệu khổng lồ, nhưng con người vẫn đưa ra quyết định cuối cùng.
Quân đội Mỹ đã xác nhận sử dụng nhiều loại công cụ AI (trí tuệ nhân tạo) trong cuộc chiến với Iran, giữa bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về số lượng thương vong dân thường gia tăng do cuộc xung đột.
Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết AI đang giúp binh sĩ Mỹ xử lý lượng dữ liệu khổng lồ.
“Các chiến binh của chúng tôi đang tận dụng nhiều công cụ AI tiên tiến. Những hệ thống này giúp chúng tôi sàng lọc khối lượng dữ liệu khổng lồ chỉ trong vài giây, để các lãnh đạo có thể loại bỏ nhiễu thông tin và đưa ra quyết định thông minh nhanh hơn so với tốc độ phản ứng của đối phương.
Con người sẽ luôn là người đưa ra quyết định cuối cùng về việc bắn hay không bắn vào mục tiêu nào và bắn thời điểm nào, nhưng các công cụ AI tiên tiến có thể biến những quy trình trước đây mất hàng giờ, thậm chí nhiều ngày, thành chỉ vài giây”, Brad Cooper nói trong một video.
Sự xác nhận này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều lời kêu gọi tiến hành cuộc điều tra độc lập về vụ ném bom một trường học ở miền nam Iran khiến hơn 170 người thiệt mạng, phần lớn là trẻ em.
Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã khiến ít nhất 1.300 người thiệt mạng tại Iran kể từ khi bắt đầu vào ngày 28.2.
Dù Brad Cooper nhấn mạnh rằng con người vẫn đưa ra quyết định cuối cùng về mục tiêu tấn công, các chuyên gia về nhân quyền ngày càng bày tỏ lo ngại về việc sử dụng AI trong chiến tranh.
Một số báo cáo trước đó cho thấy Israel đã phụ thuộc rất nhiều vào AI trong cuộc chiến tại Gaza, khiến hơn 72.000 người Palestine thiệt mạng kể từ tháng 10.2023 và biến phần lớn lãnh thổ này thành đống đổ nát.
Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran hôm 12.3 thông báo chiến dịch ném bom của Mỹ - Israel đã làm hư hại gần 20.000 tòa nhà dân sự và 77 cơ sở y tế.
Theo các quan chức Iran, các cuộc không kích cũng đã đánh trúng các kho dầu, nhiều khu chợ đường phố, địa điểm thể thao, trường học và một nhà máy khử mặn nước biển.
Chính quyền Trump đang tìm cách mở rộng khả năng tiếp cận các công cụ công nghệ cho mục đích quân sự.
Trùng với thời điểm tấn công Iran, Mỹ cũng đang vướng vào một cuộc đối đầu công khai với Anthropic, sau khi công ty khởi nghiệp AI này (từng có hợp đồng với Lầu Năm Góc) khẳng định không cho phép sử dụng các mô hình Claude của họ cho vũ khí tự động hoàn toàn và hệ thống giám sát người dân hàng loạt.
Anthropic đã kiện chính quyền Trump sau khi bị Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách đen với lý do là “rủi ro chuỗi cung ứng”, khiến công ty gần như bị cấm làm ăn trực tiếp hoặc gián tiếp với các cơ quan chính phủ.
“Các chiến binh Mỹ tham gia chiến dịch Epic Fury (Cơn thịnh nộ hùng tráng) và mọi nhiệm vụ trên toàn thế giới sẽ không bao giờ bị ‘bắt làm con tin’ bởi các lãnh đạo công nghệ không do dân bầu và hệ tư tưởng của Thung lũng Silicon. Chúng tôi sẽ quyết định, sẽ thống trị và sẽ chiến thắng”, ông Kingsley Wilson, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ, tuyên bố tuần trước.
Theo trang WSJ, Claude được quân đội Mỹ sử dụng trong các cuộc
không kích vào Iran gần đây cũng như cho việc bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông là bà Cilia Flores hồi tháng 1.
Trung Quốc cảnh báo nguy cơ “Kẻ hủy diệt”
Hôm 11.3, Trung Quốc cũng cảnh báo về việc sử dụng AI quá mức cho mục đích quân sự.
“Việc quân đội sử dụng AI một cách không hạn chế, biến AI thành công cụ để xâm phạm chủ quyền của các quốc gia khác, trao cho thuật toán quyền quyết định sinh tử không chỉ làm xói mòn các ràng buộc đạo đức và trách nhiệm trong chiến tranh, mà còn tiềm ẩn nguy cơ công nghệ vượt khỏi tầm kiểm soát”, ông Giang Bân, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, cho biết.
Giang Bân cũng nói thêm rằng xu hướng này có thể khiến bộ phim The Terminator (Kẻ hủy diệt), vốn mô tả một chương trình AI có nhận thức tự thân gây ra thảm họa hạt nhân, trở thành hiện thực.
Theo trang WSJ, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran diễn ra với tốc độ và độ chính xác chưa từng có, nhờ nhiều tháng chuẩn bị, việc tập hợp lực lượng quân sự quy mô lớn và một loại “vũ khí” tiên tiến chưa từng được triển khai ở quy mô này trước đây: AI.
Các công cụ AI đang hỗ trợ thu thập tình báo, lựa chọn mục tiêu, lập kế hoạch oanh kích và đánh giá thiệt hại chiến trường với tốc độ chưa từng thấy. AI cũng giúp các chỉ huy quản lý nguồn cung từ đạn dược đến phụ tùng thay thế, đồng thời lựa chọn loại vũ khí phù hợp nhất cho từng mục tiêu.
Trước khi các tiêm kích Israel phóng tên lửa đạn đạo khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng tại nơi ông trú ẩn cách đây một tuần - sự kiện châm ngòi cho cuộc chiến hiện nay, các cơ quan tình báo Israel đã theo dõi nhiều camera giao thông bị xâm nhập ở Tehran và nghe lén cuộc liên lạc của những quan chức cấp cao trong nhiều năm. Họ ngày càng dựa vào AI để sàng lọc lượng lớn dữ liệu liên lạc bị chặn thu (bắt được thông tin liên lạc của bên khác mà họ không biết).
Việc sử dụng AI trong chiến dịch chống Iran là kết quả nhiều năm nghiên cứu của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng như các bài học rút ra từ quân đội các nước khác.
Nhờ sự hỗ trợ của Mỹ, Ukraine ngày càng phụ thuộc vào AI trong cuộc chiến với Nga. Israel đã sử dụng AI trong các cuộc xung đột ít nhất từ cuộc tấn công của Hamas vào tháng 10.2023.