CTO Lầu Năm Góc: Claude của Anthropic sẽ ‘làm ô nhiễm’ chuỗi cung ứng quốc phòng
Emil Michael, Giám đốc công nghệ Bộ Quốc phòng Mỹ, cho biết các mô hình AI Claude thuộc Anthropic sẽ “làm ô nhiễm” chuỗi cung ứng của cơ quan này.
“Chúng tôi không thể có một công ty có các ưu tiên chính sách khác được tích hợp sẵn vào mô hình AI làm ô nhiễm chuỗi cung ứng, khiến binh sĩ của chúng tôi phải sử dụng vũ khí, áo giáp và các hệ thống bảo vệ kém hiệu quả. Đó chính là lý do chúng tôi cho rằng Anthropic gây rủi ro cho chuỗi cung ứng”, Emil Michael nói trên kênh CNBC.
Anthropic được thành lập năm 2021 bởi một nhóm nhà nghiên cứu và lãnh đạo tách ra từ OpenAI. Công ty khởi nghiệp AI (trí tuệ nhân tạo) này nổi tiếng với dòng mô hình Claude và đã sớm thành công trong việc bán sản phẩm cho các doanh nghiệp lớn, gồm cả Bộ Quốc phòng Mỹ.
Ngày 3.3, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã chỉ định Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng an ninh quốc gia sau khi công ty từ chối gỡ bỏ các hạn chế với Claude, cấm quân đội Mỹ sử dụng mô hình AI này để điều khiển vũ khí hoàn toàn tự động hoặc giám sát người dân trong nước.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 27.2 thông báo quyết định đó, ông Pete Hegseth cáo buộc Anthropic đang khoác lên mình “những lời lẽ đạo đức giả về ‘chủ nghĩa vị tha hiệu quả’ để ép buộc quân đội Mỹ phải khuất phục”.
Anthropic cho biết AI hiện chưa đủ tin cậy để sử dụng trong hệ thống vũ khí tự động và phản đối việc giám sát người dân trong nước vì nguyên tắc. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng các hạn chế này có thể đe dọa tính mạng binh sĩ Mỹ.
Công ty khởi nghiệp AI hàng đầu này đã soạn thảo và công bố một “hiến pháp” dùng để hỗ trợ huấn luyện các mô hình Claude của mình. Theo trang web Anthropic, “hiến pháp” này đóng vai trò “cực kỳ quan trọng” trong quá trình huấn luyện Claude. Anthropic cho biết “nội dung ‘hiến pháp’ trực tiếp định hình hành vi của Claude”.
Anthropic đã chia sẻ phiên bản mới nhất của “hiến pháp Claude” vào tháng 1.
“Trong đó, chúng tôi giải thích điều gì khiến Claude trở nên hữu ích trong khi vẫn duy trì sự an toàn rộng rãi, đạo đức và tuân thủ các hướng dẫn của chúng tôi. ‘Hiến pháp’ này đưa ra các nguyên tắc giúp Claude xử lý những tình huống khó khăn hoặc phải lựa chọn giữa nhiều yếu tố khác nhau, chẳng hạn cân bằng giữa sự trung thực, lòng cảm thông và việc bảo vệ thông tin nhạy cảm”, Anthropic viết trong một bài blog.
Palantir Technologies vẫn sử dụng Claude
Ngay cả sau khi Anthropic bị đưa vào danh sách đen, các mô hình Claude vẫn được sử dụng để hỗ trợ chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran, CNBC đưa tin.
Alex Karp, Giám đốc điều hành Palantir Technologies, nói với CNBC rằng công ty của ông vẫn đang dùng Claude.
“Bộ Quốc phòng Mỹ đang lên kế hoạch loại bỏ dần Anthropic, nhưng hiện việc đó vẫn chưa xảy ra. Các sản phẩm của chúng tôi hiện được tích hợp với Anthropic và trong tương lai có thể sẽ được tích hợp với các mô hình ngôn ngữ lớn khác”, Alex Karp nói.
Palantir Technologies là hãng công nghệ Mỹ chuyên phát triển phần mềm phân tích dữ liệu lớn và AI, đặc biệt phục vụ cho chính phủ, quân đội và các doanh nghiệp lớn. Công ty được thành lập năm 2003 bởi một nhóm doanh nhân và nhà đầu tư công nghệ, trong đó có tỷ phú Peter Thiel.
Về bản chất, Palantir Technologies xây dựng các nền tảng phần mềm giúp kết nối và phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ từ nhiều nguồn khác nhau. Các hệ thống của công ty cho phép người dùng tìm ra mối liên hệ trong dữ liệu, phát hiện rủi ro hoặc hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn. Vì vậy, phần mềm của Palantir Technologies được sử dụng nhiều trong các lĩnh vực như tình báo, chống khủng bố, quân sự, an ninh và quản lý doanh nghiệp.
Trong hai năm qua, Bộ Quốc phòng Mỹ đã tích hợp sâu các công nghệ dựa trên AI vào hoạt động của mình. Hệ điều hành dữ liệu chủ chốt của Lầu Năm Góc là nền tảng Maven Smart System của Palantir Technologies, kết hợp với mô hình Claude, để tạo thành bảng điều khiển phân tích dữ liệu thời gian thực cho các chiến dịch ở Iran.
Đây là lần đầu tiên Palantir Technologies bình luận kể từ khi Lầu Năm Góc gắn nhãn Anthropic là rủi chuỗi cung ứng. Năm 2024, Anthropic và Palantir Technologies đã hợp tác với Amazon Web Services để hỗ trợ Bộ Quốc phòng Mỹ.
Một số hãng công nghệ quốc phòng khác cũng đã yêu cầu nhân viên ngừng sử dụng Claude trong lúc tranh chấp diễn ra, trong đó có Lockheed Martin. Đây là tập đoàn quốc phòng và hàng không vũ trụ lớn nhất của Mỹ, chuyên sản xuất vũ khí, máy bay quân sự, hệ thống tên lửa, vệ tinh và công nghệ quốc phòng.
Không thể gỡ bỏ công nghệ của Anthropic trong thời gian ngắn
Ông Trump cho biết các cơ quan liên bang sẽ có 6 tháng để loại bỏ dần sản phẩm của Anthropic.
Emil Michael nói sẽ cần thời gian để chuyển sang nhà cung cấp khácvà Bộ Quốc phòng không thể “đơn giản gỡ bỏ” công nghệ của Anthropic chỉ sau một đêm.
“Bạn không thể chỉ đơn giản gỡ bỏ một hệ thống đã được tích hợp sâu trong thời gian ngắn”, ông nói với CNBC và thông báo Bộ Quốc phòng Mỹ đã có kế hoạch chuyển đổi.
“Điều này không giống như Outlook, mà bạn chỉ cần xóa nó khỏi máy tính”, Emil Michael nhấn mạnh.
Anthropic là công ty Mỹ đầu tiên công khai bị gắn nhãn rủi ro chuỗi cung ứng, động thái đặc biệt hiếm hoi vốn trước đây chủ yếu áp dụng cho các đối thủ nước ngoài. Việc phân loại này sẽ yêu cầu các nhà thầu và nhà cung cấp quốc phòng chứng nhận rằng họ không sử dụng Claude trong các công việc liên quan đến Lầu Năm Góc.
Những phát biểu của Emil Michael là lời giải thích rõ ràng nhất mà Bộ Quốc phòng Mỹ đưa ra về lý do vì sao họ tin rằng Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng. Đầu tháng 3, Bộ Quốc phòng Mỹ đã gửi thư chính thức thông báo cho Anthropic về quyết định này, nhưng lá thư không nêu cụ thể Claude gây ra rủi ro gì với an ninh quốc gia.
Bộ Quốc phòng Mỹ có thể tiếp tục dùng Claude sau thời hạn 6 tháng
Một bản ghi nhớ nội bộ của Lầu Năm Góc do Giám đốc thông tin Kirsten Davies gửi tuần trước cho biết việc sử dụng các công cụ của Anthropic có thể tiếp tục sau thời hạn 6 tháng nếu được đánh giá là quan trọng với an ninh quốc gia.
Bản ghi nhớ cho biết ban lãnh đạo cấp cao có thể xem xét các ngoại lệ cho những “hoạt động mang tính nhiệm vụ trọng yếu” trong các trường hợp hiếm hoi khi “không có lựa chọn thay thế khả thi”.
“Nếu 6 tháng nữa, Mỹ đang trong một cuộc xung đột và có một chiến dịch nhạy cảm cần tiếp tục, rõ ràng chúng tôi sẽ đưa ra ngoại lệ để không làm gián đoạn các hoạt động hiện tại. Thế nhưng, ngoài những trường hợp đó, kế hoạch vẫn là 6 tháng”, Giám đốc công nghệ Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định.
“Không nhằm mục đích trừng phạt”
Anthropic đã kiện chính quyền Trump hôm 9.3, cho rằng hành động của chính phủ là “chưa từng có tiền lệ và trái pháp luật”. Trong hồ sơ gửi tòa, công ty cho biết đang chịu “thiệt hại không thể khắc phục” và hàng trăm triệu USD hợp đồng đang bị đe dọa.
“Điều này không nhằm mục đích trừng phạt”, Emil Michael nói hôm 12.3.
Ông cho biết thêm Anthropic có “một hoạt động kinh doanh thương mại rất lớn” và chỉ “một phần rất nhỏ” doanh thu đến từ chính phủ Mỹ.
Emil Michael cũng bác bỏ tuyên bố từ Anthropic rằng chính phủ Mỹ đã chủ động liên hệ với các công ty để yêu cầu họ không sử dụng Claude, gọi đó là “tin đồn”.
“Bộ Quốc phòng Mỹ không liên hệ với các công ty để bảo họ phải làm gì, miễn là điều đó không nằm trong chuỗi cung ứng của chúng tôi”, ông nhấn mạnh.
Trước đó, Michael Mongan, luật sư của Anthropic, cho biết quyết định của Bộ Quốc phòng Mỹ đang mang lại "tổn hại thực sự và không thể khắc phục" cho công ty mỗi ngày.
Michael Mongan nói các khách hàng đã bắt đầu “bày tỏ sự nghi ngờ” về việc tiếp tục hợp tác với Anthropic. Ông cáo buộc chính phủ Mỹ đang tiến hành chiến dịch gây sức ép nhằm buộc khách hàng của Anthropic ngừng sử dụng dịch vụ của họ và chuyển sang các công ty AI cạnh tranh.
Nếu cáo buộc này là đúng, nhiều chuyên gia lo ngại rằng vụ việc có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Chính phủ Mỹ từ lâu có quyền lựa chọn nhà cung cấp cho các hợp đồng quốc phòng, nhưng việc sử dụng nhãn “rủi ro chuỗi cung ứng” với một công ty nội địa chỉ vì bất đồng về chính sách công nghệ có thể mở ra khả năng mới. Đó là chính phủ Mỹ sử dụng sức mạnh của hệ thống hợp đồng và mua sắm công để buộc các hãng công nghệ phải tuân theo định hướng chính sách của mình.
Trong bối cảnh AI ngày càng trở thành công nghệ chiến lược, điều này đặt ra một câu hỏi lớn hơn nhiều: Liệu chính phủ có nên sử dụng các công cụ chính sách công nghiệp để định hình cách các công ty phát triển và triển khai AI hay không?
Với một số người, việc kiểm soát chặt chẽ AI là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia. Song với nhiều người khác ở Thung lũng Silicon, việc trừng phạt một công ty vì giữ các giới hạn đạo đức cho công nghệ của mình có thể làm suy yếu tinh thần đổi mới và tạo ra môi trường chính sách khó lường cho toàn bộ ngành công nghệ.