Đồng Tháp khơi dậy động lực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từ hệ sinh thái mở
Từ chính sách đồng hành đến kết nối khoa học công nghệ (KHCN), Đồng Tháp đang khơi dậy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Hệ sinh thái khởi nghiệp từ tư duy mở
Trong nhiều năm qua, Đồng Tháp được xem là một trong những địa phương tiên phong trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Với cách tiếp cận “chính quyền đồng hành”, tỉnh từng bước tạo dựng môi trường kinh doanh thân thiện, kết nối các nguồn lực KHCN và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng.
Từ những mô hình sáng tạo như “Cà phê doanh nghiệp”, “Hội quán nông dân” đến các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, Đồng Tháp đang từng bước hình thành một hệ sinh thái khởi nghiệp năng động, mở ra nhiều cơ hội cho các dự án sáng tạo phát triển.
Theo ông Mai Thanh Nghị, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp và khởi nghiệp Đồng Tháp: Hệ sinh thái khởi nghiệp là một hệ thống mở với nhiều thành tố tham gia và có sự tương tác đa chiều. Trong đó, chính quyền đóng vai trò hỗ trợ, tạo điều kiện và là “chất xúc tác” cho các hoạt động đổi mới sáng tạo.
Trên nền tảng đó, tỉnh đã chủ động xây dựng nhiều chính sách nhằm thúc đẩy khởi nghiệp và phát triển doanh nghiệp. Nghị quyết số 02 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển doanh nghiệp và thúc đẩy khởi nghiệp giai đoạn 2021–2025 xác định doanh nghiệp là một trong những động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế – xã hội.
Song song đó, Đồng Tháp triển khai nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp gắn với các chính sách của Trung ương như Đề án 844. Nhờ cách tiếp cận linh hoạt, tỉnh nhiều năm liền nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
Một điểm nổi bật trong mô hình hỗ trợ khởi nghiệp của Đồng Tháp là sự gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp. Thay vì chỉ ban hành chính sách, chính quyền địa phương chủ động đối thoại, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thông qua nhiều mô hình kết nối.
Tiêu biểu là mô hình “Cà phê doanh nghiệp”, nơi lãnh đạo tỉnh trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với doanh nhân và nhà đầu tư. Hoạt động này được tổ chức tại trụ sở UBND tỉnh, các khu công nghiệp, các sở, ngành và thậm chí ngay tại doanh nghiệp.
Thông qua những buổi gặp gỡ cởi mở, nhiều vướng mắc trong quá trình sản xuất, kinh doanh đã được giải quyết kịp thời. Quan điểm của Đồng Tháp là “khó khăn của doanh nghiệp cũng là khó khăn của địa phương”, lấy sự hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền.
Song song đó, tỉnh chú trọng phát triển các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp như câu lạc bộ doanh nghiệp, mạng lưới cố vấn khởi nghiệp (mentor) và các chương trình đào tạo quản trị doanh nghiệp. Những hoạt động này giúp các dự án khởi nghiệp hoàn thiện mô hình kinh doanh và tiếp cận các nhà đầu tư tiềm năng.
Từ nông dân đến doanh nhân
Một nét đặc trưng của hệ sinh thái khởi nghiệp Đồng Tháp là sự tham gia tích cực của khu vực nông nghiệp và cộng đồng nông dân. Thông qua mô hình “Hội quán nông dân”, nhiều nông dân đã liên kết lại để cùng trao đổi kinh nghiệm sản xuất, tìm kiếm thị trường và xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương.
Các hội quán hoạt động theo phương châm “3 không, 3 tự, 3 cùng”: không bộ máy, không kinh phí ngân sách, không cơ sở vật chất; tự nguyện, tự quản, tự quyết; cùng nghĩ, cùng làm và cùng thụ hưởng.
Đến nay, Đồng Tháp có hơn 100 hội quán với hàng nghìn thành viên tham gia. Từ nền tảng này, nhiều hợp tác xã nông nghiệp đã được hình thành, mở ra cơ hội phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị.
Những sáng kiến này không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo ra lớp doanh nhân nông thôn mới – những người vừa sản xuất, vừa làm chủ doanh nghiệp.
Kết nối khoa học - công nghệ với doanh nghiệp
Bên cạnh chính sách và môi trường kinh doanh, Đồng Tháp đặc biệt chú trọng kết nối doanh nghiệp với các nguồn lực KHCN.
Tỉnh đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển sở hữu trí tuệ và nâng cao tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Các hoạt động hội thảo, tọa đàm kết nối doanh nghiệp với các trường đại học và viện nghiên cứu như Trường Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và Trường Đại học Đồng Tháp được tổ chức thường xuyên.
Thông qua các hoạt động này, nhiều doanh nghiệp địa phương đã tiếp cận các giải pháp công nghệ mới trong sản xuất, chế biến và quản lý. Điều này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Lan tỏa tinh thần khởi nghiệp
Một trong những yếu tố quan trọng giúp hệ sinh thái khởi nghiệp Đồng Tháp phát triển là việc lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.
Nhiều cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được tổ chức dành cho học sinh, sinh viên và thanh niên. Đây không chỉ là sân chơi sáng tạo mà còn là cơ hội để các ý tưởng kinh doanh được đánh giá, hoàn thiện và kết nối với nhà đầu tư.
Trong số những gương mặt khởi nghiệp tiêu biểu tại địa phương có anh Nguyễn Trung Tính, người xã Tân Hội Trung (Đồng Tháp). Anh Tính là một người trẻ đã phát triển mô hình kinh doanh sáng tạo từ lợi thế nông nghiệp địa phương. Anh thành lập Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Alpha Amin, nghiên cứu và tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các tập đoàn lớn trong lĩnh vực thuốc thú y, qua đó sản xuất các sản phẩm phục vụ nuôi trồng thủy sản theo hướng sạch và bền vững.
Một trường hợp khác là anh Nguyễn Chương Phi. Từng là lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, sau khi trở về quê hương, anh đã khởi nghiệp với cơ sở sản xuất trái cây và rau củ sấy. Câu chuyện của anh trở thành minh chứng cho chủ trương “Đi làm thuê, về làm chủ” mà Đồng Tháp đang triển khai.
Động lực cho phát triển bền vững
Việc thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tiếp tục là một trong những mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh. Đồng Tháp đã xây dựng mô hình Trung tâm Thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo theo hình thức hợp tác công – tư. Trong đó, Nhà nước hỗ trợ cơ sở vật chất, đào tạo và một phần chi phí vận hành, còn khu vực tư nhân đảm nhận vai trò quản lý nhằm bảo đảm hiệu quả hoạt động.
Bên cạnh đó, việc nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng, đặc biệt là học sinh, sinh viên và thanh niên nông thôn, cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng.
Sau khi sáp nhập hai tỉnh Đồng Tháp (cũ) và Tiền Giang thành Đồng Tháp (mới), địa phương có thêm nhiều tiềm năng và lợi thế mới để phát triển kinh tế và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp.
Theo chương trình khởi nghiệp tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026–2030, địa phương đặt mục tiêu phát triển mới trên 9.750 doanh nghiệp, có trên 19.400 doanh nghiệp hoạt động; hình thành hơn 50 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 75 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và trên 100 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Những mục tiêu này cho thấy quyết tâm của Đồng Tháp trong việc xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp mở, nơi các ý tưởng sáng tạo có thể được ươm mầm và phát triển.
Với cách làm sáng tạo, tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp và sự kết nối mạnh mẽ giữa khoa học – công nghệ với sản xuất, Đồng Tháp đang từng bước khơi dậy động lực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho địa phương và cả vùng ĐBSCL.