TP.HCM “đại phẫu” quy trình cấp phép hành nghề y, lập giám sát độc lập chống nhũng nhiễu

Trong bối cảnh hệ thống y tế đô thị lớn nhất cả nước ngày càng mở rộng, TP.HCM đang tiến hành một cuộc “đại phẫu” đối với quy trình cấp phép hành nghề y. Không chỉ dừng ở cải cách thủ tục hành chính, ngành y tế thành phố còn thiết lập cơ chế giám sát độc lập và siết chặt kỷ cương công vụ nhằm ngăn chặn nguy cơ nhũng nhiễu trong quá trình giải quyết hồ sơ.

Lĩnh vực “nhạy cảm” của quản lý y tế

Trong hệ thống quản lý nhà nước, cấp phép hành nghề y luôn được xem là một trong những lĩnh vực nhạy cảm nhất.

Mỗi giấy phép không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần mà còn là “tấm vé” quyết định quyền hành nghề của bác sĩ, điều dưỡng và nhiều chuyên ngành y tế khác. Đồng thời, nó cũng liên quan trực tiếp đến hoạt động của các bệnh viện, phòng khám và cơ sở dịch vụ y tế.

Ở TP.HCM – nơi tập trung hệ thống y tế lớn nhất Việt Nam – bài toán quản lý càng trở nên phức tạp. Thành phố hiện có hàng trăm bệnh viện cùng hàng nghìn phòng khám tư nhân, chưa kể các cơ sở thẩm mỹ, xét nghiệm và dịch vụ y tế chuyên khoa. Mỗi năm, cơ quan quản lý phải xử lý khối lượng lớn hồ sơ thẩm định, cấp phép và đăng ký hành nghề.

Chính vì vậy, bảo đảm quy trình cấp phép diễn ra minh bạch, đúng quy định và không phát sinh tiêu cực luôn được xem là nhiệm vụ trọng tâm của ngành y tế thành phố.

Sở Y tế TP.HCM cho biết, trong thời gian qua, ngành y tế đã liên tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa quy trình xử lý hồ sơ. Những cải cách này đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết nhiều thủ tục quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở y tế công lập và tư nhân.

Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, một số khâu vẫn có thể xuất hiện những “vùng xám” khiến thủ tục kéo dài hoặc phát sinh phản ánh từ người dân và doanh nghiệp.

Chính vì vậy, việc tiếp tục siết chặt kỷ cương và cải tổ quy trình quản lý được xem là bước đi cần thiết.

Thông điệp mạnh mẽ: Không dung thứ nhũng nhiễu

Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cải cách hành chính trong lĩnh vực y tế không chỉ nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ mà còn phải bảo đảm kỷ luật công vụ và tính minh bạch của bộ máy quản lý.

“Mục tiêu của chúng tôi là mọi thủ tục cấp phép trong lĩnh vực y tế phải được thực hiện minh bạch, đúng quy định và phục vụ tốt nhất cho người dân cũng như các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế”, ông Thượng cho biết.

Lãnh đạo Sở Y tế cho biết thông qua các kênh tiếp nhận phản ánh, cơ quan quản lý đã ghi nhận một số ý kiến liên quan đến quá trình thẩm định và cấp phép hành nghề.

Dù các phản ánh này chưa phổ biến, ngành y tế vẫn xem đây là những tín hiệu cần được xử lý sớm để tránh nguy cơ phát sinh tiêu cực trong tương lai.

Theo ông Tăng Chí Thượng, mỗi phản ánh của người dân đều được coi là một dữ liệu quan trọng giúp cơ quan quản lý hoàn thiện quy trình.

“Chúng tôi luôn khuyến khích người dân và doanh nghiệp phản ánh những vướng mắc trong thủ tục hành chính. Đây là kênh thông tin quan trọng để cơ quan quản lý phát hiện những điểm cần cải cách”, ông nói.

Trong đợt chấn chỉnh lần này, Sở Y tế TP.HCM yêu cầu toàn bộ công chức tham gia hoạt động thẩm định và cấp phép phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật. Những hành vi lợi dụng chức trách để gây khó khăn cho người dân hoặc doanh nghiệp đều bị nghiêm cấm.

Đặc biệt, các biểu hiện như kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, gợi ý lợi ích cá nhân hoặc tạo ra những rào cản không chính thức trong thủ tục hành chính được xác định là vi phạm nghiêm trọng.

Theo lãnh đạo Sở Y tế, nếu phát hiện sai phạm, ngành y tế thành phố sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

“Chúng tôi không dung thứ cho bất kỳ hành vi nào làm ảnh hưởng đến tính minh bạch của hệ thống quản lý”, ông Thượng nhấn mạnh.

Một trong những điểm mới đáng chú ý trong đợt chấn chỉnh lần này là việc nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị chuyên môn.

Theo quy định mới, trưởng các phòng chuyên môn và thủ trưởng đơn vị trực thuộc Sở Y tế sẽ phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng gây phiền hà cho người dân hoặc doanh nghiệp trong phạm vi quản lý.

Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo ra áp lực trách nhiệm rõ ràng hơn trong hệ thống quản lý.

Trong quản trị công hiện đại, việc xác định trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu được xem là một giải pháp quan trọng nhằm hạn chế sai phạm và nâng cao hiệu quả quản lý.

Khi trách nhiệm được phân định rõ ràng, việc giám sát và xử lý sai phạm cũng trở nên minh bạch hơn.

“Đại phẫu” quy trình thẩm định và cấp phép

Song song với việc siết chặt kỷ cương công vụ, Sở Y tế TP.HCM cũng triển khai cải tổ sâu rộng đối với quy trình thẩm định và cấp phép hành nghề. Một tổ công tác chuyên trách về đổi mới phương thức tổ chức hoạt động thẩm định, cấp phép và đăng ký hành nghề đã được thành lập. Nhiệm vụ của tổ này là rà soát toàn bộ quy trình hiện hành nhằm phát hiện những khâu chồng chéo hoặc có nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Trên cơ sở đó, các giải pháp cải cách sẽ được đề xuất để chuẩn hóa quy trình và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế. Một thay đổi đáng chú ý là việc tổ chức các đoàn thẩm định liên phòng ban thay vì để từng phòng chuyên môn thực hiện độc lập như trước đây.

Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự giám sát chéo giữa các đơn vị, qua đó tăng tính khách quan trong quá trình thẩm định.

Theo các chuyên gia quản trị công, mô hình giám sát chéo là một trong những công cụ hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ phát sinh tiêu cực trong các quy trình hành chính.

Không chỉ dừng lại ở cải tổ quy trình, Sở Y tế TP.HCM còn thiết lập một cơ chế giám sát độc lập đối với hoạt động thẩm định và cấp phép hành nghề.

Tổ giám sát này có quyền theo dõi và kiểm tra đột xuất các đoàn thẩm định mà không cần thông báo trước.

Nếu phát hiện dấu hiệu sai lệch so với quy trình đã ban hành hoặc có dấu hiệu tiêu cực, tổ giám sát sẽ báo cáo trực tiếp cho lãnh đạo Sở để xử lý kịp thời.

Theo lãnh đạo ngành y tế thành phố, cơ chế giám sát nhiều lớp sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phát sinh tiêu cực trong hệ thống quản lý.

Bên cạnh đó, Sở Y tế TP.HCM cũng tăng cường vai trò giám sát của người dân. Một đoàn kiểm tra chuyên trách đã được thành lập để xử lý các phản ánh liên quan đến hoạt động thẩm định và cấp phép hành nghề.

Ngay khi tiếp nhận phản ánh, đoàn kiểm tra sẽ tiến hành xác minh và báo cáo kết quả cho lãnh đạo Sở. Quy trình xử lý được xây dựng theo nguyên tắc rõ vụ việc, rõ trách nhiệm và rõ biện pháp xử lý. Kết quả xử lý cũng sẽ được công khai nhằm bảo đảm tính minh bạch.

TP.HCM hiện là địa phương có hệ thống y tế phát triển năng động nhất cả nước, với sự tham gia của cả khu vực công lập và tư nhân.

Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm minh bạch trong cấp phép hành nghề được xem là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với hệ thống quản lý.

Theo lãnh đạo Sở Y tế, cải cách thủ tục hành chính trong ngành y tế không chỉ nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động của các cơ sở khám chữa bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước.

Mục tiêu lâu dài của ngành y tế TP.HCM là xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.

“Ngành y tế TP.HCM đang hướng tới một hệ thống quản lý hiện đại, nơi mọi thủ tục hành chính đều được giải quyết công khai, minh bạch và đúng quy định”, ông Tăng Chí Thượng cho biết.

Với những biện pháp cải cách đồng bộ – từ siết chặt kỷ luật công vụ, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, cải tổ quy trình thẩm định cho đến thiết lập cơ chế giám sát độc lập – ngành y tế TP.HCM đang phát đi một thông điệp rõ ràng: quyết tâm xây dựng một nền hành chính y tế liêm chính, minh bạch và hiệu quả hơn.

Hồ Quang