Ông Zelensky: Nga đang cung cấp drone Shahed cho Iran để tấn công Mỹ - Israel
Nga đang cung cấp cho Iran drone Shahed để sử dụng chống lại Mỹ và Israel, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với đài CNN trong đoạn phỏng vấn vừa được phát sóng.
Ông Volodymyr Zelensky nói với nhà báo Fareed Zakaria của CNN rằng "sự thật 100%" là Iran đã sử dụng drone (máy bay không người lái) Shahed do Nga sản xuất để tấn công các căn cứ của Mỹ.
Shahed được cho là có liên quan đến nhiều cuộc tấn công khác vào các quốc gia trong khu vực Trung Đông, dù nguồn gốc sản xuất chúng không phải lúc nào cũng được xác định rõ ràng.
Iran là quốc gia tiên phong trong việc chế tạo Shahed, một lựa chọn thay thế rẻ hơn nhiều so với tên lửa đắt tiền.
Mùa thu năm 2022, Iran đã bán cho Nga thiết kế của drone Shahed-136. Kể từ đó, Nga đã tự sản xuất và phóng hàng chục nghìn chiếc trong cuộc chiến với Ukraine.
Theo hãng tin Reuters, Ukraine cho biết Nga đã phóng hơn 57.000 drone kiểu Shahed vào lãnh thổ nước này cho đến nay. Điều đó khiến Ukraine phải liên tục cải tiến hệ thống chống drone.
Lực lượng vũ trang của nhiều quốc gia khác đã áp dụng các drone kiểu Shahed, gồm cả quân đội Mỹ. Mỹ cho biết loại drone này là một phần trong chiến dịch hiện tại chống lại Iran.
"Ukraine đạt tỷ lệ đánh chặn Shahed thành công khoảng 90%"
Shahed giá rẻ, bay không quá nhanh nhưng có thể mang theo đầu đạn lớn, thường được phóng theo từng “bầy đàn” nhằm làm quá tải hệ thống phòng không. Chiến thuật này buộc Ukraine phải tìm ra các biện pháp chống drone rẻ hơn và linh hoạt hơn, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống tên lửa phòng không đắt tiền.
Sau nhiều năm chiến đấu, Ukraine đã phát triển một mô hình phòng thủ chống drone nhiều lớp, kết hợp từ radar, laser, hệ thống cảm biến, tác chiến điện tử, pháo phòng không cho đến drone đánh chặn tích hợp AI (một số loại chỉ có giá khoảng 1.000 USD). Theo chính phủ Ukraine, tỷ lệ thành công chung trong việc đánh chặn các Shahed của họ đạt khoảng 90%.
“Đó là sự đổi mới của chúng tôi. Tôi nghĩ nó sẽ rất hữu ích cho các đối tác của chúng tôi ở Trung Đông vào lúc này”, Oleksandr Kamyshin, cố vấn của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về sản xuất vũ khí, nói với tờ The Atlantic.
Kinh nghiệm trên được nhiều chuyên gia quân sự đánh giá là cực kỳ quan trọng với các cuộc chiến hiện đại, nơi các cuộc tấn công bằng drone giá rẻ ngày càng phổ biến.
Tổng thống Volodymyr Zelensky từng đề nghị Mỹ hợp tác với Ukraine trong lĩnh vực sản xuất drone vào tháng 8.2025. Theo đề xuất, hai nước có thể cùng phát triển và sản xuất các hệ thống drone cùng công nghệ phòng không để đối phó với các cuộc tấn công bằng drone quy mô lớn. Tuy nhiên, Mỹ chưa phê duyệt thỏa thuận này.
Trong khi đó, nhiều nước bắt đầu quan tâm đến việc mua hoặc áp dụng các công nghệ drone đánh chặn của Ukraine nhằm đối phó với drone tấn công trong các cuộc xung đột khác.
Chiến lược chống drone của Ukraine có thể giúp Mỹ tiết kiệm hàng triệu USD trong cuộc chiến với Iran, bởi đây là phương án rẻ hơn nhiều so với việc dùng tên lửa phòng không.
Mỹ đã đề nghị Ukraine chia sẻ kinh nghiệm chiến trường trong việc đối phó với các drone do Iran sản xuất, ông Volodymyr Zelensky cho biết hôm 5.3.
Zelensky nói đã chỉ thị “cung cấp các phương tiện cần thiết và đảm bảo sự hiện diện của các chuyên gia Ukraine” có thể giúp bảo vệ Mỹ trong cuộc chiến chống lại Iran.
“Ukraine giúp đỡ các đối tác đã góp phần bảo đảm an ninh và bảo vệ sinh mạng của người dân chúng tôi”, ông nói.
Khi được hỏi về điều này, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với Reuters rằng ông sẽ “chấp nhận bất kỳ sự hỗ trợ nào từ bất kỳ quốc gia nào”.
Trong tuần này, Ukraine đã cử các chuyên gia chống drone tới 4 nước Trung Đông gồm Qatar, UAE, Ả Rập Saudi và Jordan sau khi nhận được đề nghị hỗ trợ đối phó với các đợt tấn công bằng drone cảm tử Shahed quy mô lớn của Iran, ông Volodymyr Zelensky cho biết hôm 10.3.
Các quốc gia vùng Vịnh đã phải sử dụng số lượng lớn tên lửa phòng không đắt tiền để chống lại drone Iran và đã tìm đến Ukraine để học hỏi kinh nghiệm bắn hạ chúng. Ukraine hiện phải đối phó với drone Nga gần như mỗi ngày bằng nhiều loại vũ khí khác nhau, gồm cả các drone nhỏ, giá rẻ hơn hoặc thiết bị gây nhiễu điện tử.
“Liên quan đến tình hình ở Trung Đông, chúng tôi đã cử các đội của mình: ba đội chuyên nghiệp, được trang bị đầy đủ”, Volodymyr Zelensky nói với các phóng viên. Ông không cung cấp chi tiết về các đội này nhưng cho biết tất cả sẽ được triển khai trong tuần.
Cố vấn truyền thông của ông Volodymyr Zelensky còn nói các chuyên gia Ukraine đã được triển khai tới một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan, nhưng không nêu thêm chi tiết.
Volodymyr Zelensky cho rằng sự tham gia của các chuyên gia Ukraine là yếu tố then chốt giúp các drone đánh chặn hoạt động hiệu quả.
“Ngay cả những quốc gia từng âm thầm mua các drone đánh chặn cũng đã nhận ra rằng nếu không có quân đội, các nhà khai thác và phần mềm của chúng tôi… thì các hệ thống đánh chặn đơn giản là không hoạt động”, ông nhấn mạnh.
Ngoài công nghệ drone, Ukraine còn sở hữu một nguồn tài nguyên khác rất giá trị là dữ liệu chiến trường. Sau hàng chục nghìn chuyến bay drone và vô số trận đánh trên không, Ukraine đã thu thập được kho dữ liệu khổng lồ về hoạt động của drone trong chiến tranh.
Hôm 13.3, Ukraine thông báo đang mở quyền truy cập vào dữ liệu chiến trường của mình cho các đồng minh nhằm huấn luyện mô hình AI điều khiển drone.
Kho dữ liệu này bao gồm hàng triệu hình ảnh và video từ các chuyến bay chiến đấu, giúp các mô hình AI học cách nhận diện mục tiêu, dự đoán đường bay và tối ưu hóa chiến thuật.
Mykhailo Fedorov, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết nước này sẽ được hưởng lợi từ việc đẩy nhanh phát triển các mô hình AI mà sau đó có thể sử dụng trong cuộc chiến chống lại Nga.