Xung đột Trung Đông làm khó ngành hàng không

Nỗi lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung, đặc biệt liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, tiếp tục giữ giá vàng đen ở mức cao chót vót. Cuối tuần trước, giá dầu chuẩn toàn cầu Brent đã giao dịch quanh ngưỡng 101 đến 103 USD mỗi thùng, trong khi dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ cũng tiến sát mốc 100 USD mỗi thùng. Chi phí nhiên liệu và nguyên vật liệu thô tăng vọt đang trở thành gánh nặng tài chính khổng lồ đối với nền kinh tế, buộc các nhà quản trị doanh nghiệp từ châu Á đến Bắc Mỹ phải liên tục đánh giá lại chiến lược vận hành để bảo vệ dòng tiền hoạt động.

Hàng không toàn cầu oằn mình gánh chi phí và làn sóng tăng giá vé

Ngành hàng không là lĩnh vực đầu tiên cảm nhận rõ rệt sức nóng từ các hóa đơn nhiên liệu. Hãng hàng không Japan Airlines đưa ra ước tính chi phí vận hành sẽ tăng thêm hơn 10 tỉ yen (tương đương 62,8 triệu USD) nếu mức giá dầu hiện tại tiếp tục kéo dài. Trong kế hoạch tài chính cho năm kết thúc vào tháng 3 năm 2027, Japan Airlines đã đặt giả định giá nhiên liệu phản lực kerosene tại thị trường Singapore ở mức 90 USD mỗi thùng. Thực tế thị trường hiện nay khắc nghiệt hơn rất nhiều.

Trong giai đoạn từ ngày 13 đến 15 tháng 3, giá nhiên liệu Jet A-1 tại khu vực châu Á đã dao động quanh mức 195 đến 200 USD mỗi thùng, một con số cực kỳ cao khi so sánh tương quan với giá dầu thô. Nếu mức giá khổng lồ này duy trì, chi phí hàng tháng của hãng hàng không Nhật Bản sẽ tự động đội thêm 15 tỉ yen, ăn mòn toàn bộ nỗ lực tối ưu hóa hoạt động bay. Tập đoàn ANA Holdings cũng chia sẻ chung nỗi lo khi dự báo cứ mỗi 1 USD tăng thêm trong giá nhiên liệu, lợi nhuận hoạt động cả năm của họ sẽ bốc hơi khoảng 200 triệu yen.

Sự leo thang này được củng cố bởi dữ liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Cơ quan này cho biết giá nhiên liệu máy bay đã tăng một cách phi mã từ mức 99,4 USD lên tới 157,41 USD mỗi thùng chỉ trong giai đoạn ngắn từ ngày 27 tháng 2 đến ngày 6 tháng 3, tương đương mức tăng hơn 58%. Áp lực chi phí quá lớn đã kích hoạt một làn sóng điều chỉnh giá vé trên toàn cầu.

Hãng hàng không IndiGo của Ấn Độ đã chính thức áp dụng phụ thu nhiên liệu từ ngày 14 tháng 3 cho toàn bộ mạng lưới chuyến bay nội địa và quốc tế. Tại thị trường Bắc Mỹ, các hãng hàng không Canada cũng đồng loạt thông báo tăng giá. Air Transat đã bổ sung phụ phí nhiên liệu đối với các đường bay đến châu Âu, thu thêm khoảng 25 CAD cho các chuyến khởi hành từ Canada và 23,5 CAD cho chiều ngược lại. Hai ông lớn Air Canada và WestJet cũng đang trong quá trình điều chỉnh lại biểu giá.

Cùng lúc đó, các hãng hàng không lớn khác như Cathay Pacific, Air New Zealand, Qantas Airways và Scandinavian Airlines đều đã thông báo các quyết định tăng giá vé tương tự nhằm bảo vệ biên lợi nhuận. Hãng hàng không quốc gia Thai Airways thậm chí cho biết họ có thể phải tăng giá vé từ 10% đến 15% nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu, giữa lúc nhu cầu bay sang châu Âu của hành khách đang tăng cực kỳ mạnh mẽ. Những diễn biến này báo hiệu một giai đoạn khó khăn cho người tiêu dùng khi chi phí di chuyển đường không ngày càng trở nên đắt đỏ.

Áp lực lan rộng trên chuỗi sản xuất và logistics

Tác động dây chuyền từ thị trường nhiên liệu đang đè nặng lên các doanh nghiệp logistics và sản xuất công nghiệp tại Nhật Bản. Tập đoàn sản xuất giấy Oji Holdings đưa ra ước tính một mức tăng 1 USD của giá dầu thô Dubai sẽ trực tiếp cắt giảm hơn 300 triệu yen lợi nhuận hoạt động. Để đối phó với sức ép này, họ đang phải nghiêm túc xem xét các biện pháp mang tính chiến lược, bao gồm việc thay đổi hoàn toàn các nguồn cung ứng nguyên liệu hiện tại nhằm tìm kiếm các đối tác có mức giá ổn định hơn.

Đối với ngành vận tải biển, tập đoàn Nippon Yusen dự tính mức tăng 10 USD trên mỗi tấn giá dầu hàng hải sẽ làm giảm lợi nhuận thông thường của họ trong quý đầu năm xuống gần 200 triệu yen. Dù một số hợp đồng vận chuyển cho phép chuyển giao phần chi phí nhiên liệu tăng cao này sang cho khách hàng, việc đẩy giá cước lên cao luôn đi kèm với rủi ro làm giảm khối lượng hàng hóa lưu thông trong dài hạn.

Lĩnh vực sản xuất công nghiệp tiêu thụ một lượng năng lượng khổng lồ và đang đứng trước những phép thử vô cùng khắc nghiệt. Việc chi phí cho các sản phẩm hóa chất như nhựa và cao su tổng hợp tăng cao đang giáng đòn trực tiếp vào các nhà sản xuất. Hãng sản xuất lốp xe hàng đầu Bridgestone hiện đang tiến hành đánh giá vô cùng cẩn trọng về cách thức những đợt tăng giá nguyên liệu tác động đến lợi nhuận, rút kinh nghiệm từ cú sốc năm 2022. Nhà sản xuất kính AGC, một doanh nghiệp tiêu thụ lượng lớn dầu nặng và khí tự nhiên, cũng đưa ra những con số đáng báo động khi mỗi 1 USD tăng thêm trên mỗi thùng nhiên liệu sẽ làm giảm lợi nhuận hoạt động hàng năm khoảng 260 triệu yen.

Trong ngành công nghiệp hóa chất, sự gián đoạn nguồn cung đe dọa gây ra sụt giảm doanh thu nghiêm trọng. Hai tập đoàn lớn Mitsubishi Chemical Group và Mitsui Chemicals đã buộc phải có động thái chủ động cắt giảm sản lượng ethylene, một thành phần cốt lõi để sản xuất nhựa được tạo ra từ nguyên liệu hóa dầu naphtha. Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ hơn 70% lượng naphtha nhập khẩu của toàn nước Nhật Bản trong năm 2024 đều có nguồn gốc từ khu vực Trung Đông.

Dự đoán trước những khó khăn khôn lường trong việc duy trì nguồn cung, hai công ty này đang chủ động giảm tỷ lệ hoạt động của các nhà máy để bảo toàn nguồn lực. Để đối phó với sức ép chi phí, công ty Tokyo Electric Power Co. Holdings đã quyết định phản ánh những biến động của giá dầu thô một cách nhanh chóng hơn vào biểu giá điện áp dụng cho các khách hàng doanh nghiệp, khiến các nhà sản xuất phải gánh chịu những cú sốc giá cả gần như ngay lập tức.

Bùi Tú