Tin vũ khí hôm nay 17.3: Mỹ dồn hỏa lực cho Trung Đông, chiến trường Ukraine chịu tác động

Mỹ dồn hỏa lực cho Trung Đông, chiến trường Ukraine chịu tác động

Mỹ đang điều chỉnh ưu tiên trong việc cung cấp vũ khí, chuyển trọng tâm từ châu Âu sang Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng khu vực này gia tăng. Theo Financial Times, sự thay đổi này bao gồm cả các hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn, vốn trước đây được phân bổ nhiều hơn cho các đối tác tại châu Âu và Ukraine.

Diễn biến tại Trung Đông cũng được cho là đang thu hút sự chú ý lớn của Washington, khiến nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình liên quan đến xung đột Nga - Ukraine ít nhiều bị phân tán. Một số nhà ngoại giao Liên minh châu Âu nhận định tình hình này có thể mang lại lợi thế nhất định cho Nga, khi giá dầu tăng, các biện pháp trừng phạt của Mỹ có dấu hiệu chững lại và nguồn đạn dược của Mỹ dành cho Ukraine chịu áp lực lớn hơn. Bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), cho rằng sự cạnh tranh về nguồn lực quân sự đang trở nên rõ rệt. Theo bà, Trung Đông và Ukraine hiện cùng phụ thuộc vào các loại vũ khí và hệ thống phòng không tương tự, khiến việc phân bổ nguồn cung trở nên phức tạp hơn.

Trước đó, ngày 4.3, có thông tin cho rằng Mỹ chưa đáp ứng các đề nghị từ một số quốc gia vùng Vịnh về việc bổ sung tên lửa đánh chặn cho các hệ thống phòng không của họ. Một quốc gia trong khu vực, vốn đã hứng chịu các cuộc tấn công từ phía Iran, được cho là đã nhận được phản hồi chưa rõ ràng khi đề nghị bổ sung kho dự trữ tên lửa bị suy giảm kể từ khi xung đột bùng phát. Trong khi đó, một quốc gia khác khi được Washington đề nghị sử dụng căn cứ không quân đã đặt ra câu hỏi về các cam kết an ninh cũng như tính ổn định của nguồn cung phòng không. Một số phân tích cho rằng Mỹ có thể đã điều chỉnh lại cách tiếp cận sau khi nhận thấy căng thẳng với Iran có khả năng kéo dài trong nhiều tháng, khiến nhu cầu củng cố phòng không tại Trung Đông trở nên cấp thiết hơn.

Tình trạng cạnh tranh nguồn cung phòng không không phải là vấn đề mới đối với Ukraine. Tháng 6 năm ngoái, Mỹ từng quyết định chuyển hướng 20.000 rocket phòng không dẫn đường bằng laser APKWS - ban đầu được mua cho Ukraine - sang các đơn vị không quân Mỹ đang hoạt động tại Trung Đông. Theo quy định, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ có quyền điều chỉnh việc phân bổ các loại vũ khí này cho nhu cầu khẩn cấp của quân đội Mỹ.

Bên cạnh việc điều chuyển nguồn cung vũ khí, Mỹ cũng đang tái bố trí một số hệ thống phòng thủ tên lửa trên phạm vi toàn cầu để tăng cường cho Trung Đông. Mỹ được cho là đang rút một số tổ hợp phòng thủ tên lửa THAAD từ Hàn Quốc, nơi trước đây chúng được triển khai nhằm đối phó với các mối đe dọa tên lửa đạn đạo từ Triều Tiên. Ngoài ra, các tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống Patriot cũng đang được chuyển từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và một số căn cứ khác sang Trung Đông. Những động thái này cho thấy Washington đang điều chỉnh bố trí phòng thủ nhằm đối phó với các rủi ro an ninh gia tăng tại khu vực.

Iran tuyên bố sử dụng tên lửa đạn đạo Sejil trong đợt tấn công mới nhằm vào Israel

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 16.3 cho biết họ đã sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Sejil trong một làn sóng tấn công mới nhằm vào các mục tiêu quân sự của Israel. Theo truyền thông nhà nước Iran, đợt phóng này nằm trong “làn sóng tấn công thứ 54” của chiến dịch đang diễn ra nhằm vào các mục tiêu được cho là liên quan đến hạ tầng quân sự Israel. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Israel tiếp tục tiến hành không kích vào các cơ sở quân sự ở miền Tây Iran, kéo dài chuỗi hành động đáp trả lẫn nhau bắt đầu từ cuối tháng 2.

IRGC cho biết các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm trung tâm chỉ huy không quân, cơ sở công nghiệp quốc phòng và các vị trí tập trung lực lượng. Theo phía Iran, tên lửa Sejil được phóng cùng nhiều hệ thống đạn đạo khác trong kho vũ khí của nước này, bao gồm Khorramshahr, Kheibar Shekan, Qadr và Emad. Nếu được xác nhận, việc sử dụng Sejil sẽ đánh dấu một trong những hệ thống tên lửa tiên tiến nhất mà Iran triển khai trong cuộc đối đầu hiện nay.

Sejil được xem là một trong những tên lửa đạn đạo hiện đại nhất trong lực lượng răn đe của Iran. Khác với nhiều dòng tên lửa trước đây của Iran như Shahab vốn sử dụng nhiên liệu lỏng, Sejil là tên lửa hai tầng sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị phóng. Nhờ đó, tên lửa có thể được khai hỏa nhanh hơn và giảm thời gian lộ diện trong giai đoạn chuẩn bị, giúp tăng khả năng sống sót của các đơn vị phóng. Một ưu điểm quan trọng khác của động cơ nhiên liệu rắn là tên lửa có thể được lưu trữ trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, cho phép triển khai từ các bệ phóng di động trong thời gian rất ngắn. Điều này khiến việc phát hiện và tấn công phủ đầu các đơn vị tên lửa trở nên khó khăn hơn đối với các hệ thống trinh sát và giám sát.

Theo các đánh giá nguồn mở, Sejil có tầm bắn ước tính từ 2.000 đến 2.500km, cho phép Iran tấn công nhiều mục tiêu trên khắp Trung Đông, bao gồm Israel, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ả Rập Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ cũng như một số căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực. Về kỹ thuật, tên lửa được cho là dài khoảng 18 mét, trọng lượng phóng khoảng 23,6 tấn và có khả năng mang đầu đạn khoảng 700kg. Các tài liệu công khai cho rằng đầu đạn có thể bao gồm thuốc nổ mạnh, đầu đạn xuyên phá hoặc các cấu hình khác nhằm tấn công các mục tiêu kiên cố.

Sejil thường được triển khai trên các bệ phóng cơ động đặt trên xe chuyên dụng, cho phép các đơn vị tên lửa di chuyển liên tục và thay đổi vị trí phóng. Khả năng cơ động này, kết hợp với thời gian chuẩn bị ngắn, giúp tăng đáng kể tính linh hoạt trong tác chiến. Mặc dù vậy, tên lửa đạn đạo vẫn có thể bị đánh chặn bởi các hệ thống phòng thủ tiên tiến. Israel hiện vận hành mạng lưới phòng thủ nhiều tầng, trong đó có hệ thống Arrow được thiết kế để đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm xa ở độ cao lớn. Tuy nhiên, việc phóng đồng thời nhiều loại tên lửa khác nhau có thể gây áp lực đáng kể lên năng lực đánh chặn.

Nga tấn công Kyiv bằng UAV lạ có cánh chữ X

Một máy bay không người lái với thiết kế cánh chữ X chưa được xác định rõ đã được sử dụng trong cuộc tấn công nhằm vào thủ đô Kyiv của Ukraine. Theo các báo cáo ban đầu, chiếc UAV này đã rơi xuống khu vực trung tâm thành phố, gần Đài tưởng niệm Độc lập.

Thông tin về vụ việc được hãng tin Suspilne công bố cùng với các đoạn video ghi lại tại hiện trường. Dựa trên hình ảnh được đăng tải, trang phân tích quốc phòng Defense Express cho rằng thiết bị này có nhiều đặc điểm giống với UAV tấn công cảm tử Lancet của Nga. Các bức ảnh cho thấy cấu trúc cánh chữ X đặc trưng cùng động cơ cánh quạt đẩy phía sau - những đặc điểm thường thấy trên dòng UAV Lancet. Ngoài ra, trên thân thiết bị còn xuất hiện các dấu hiệu bất thường dưới dạng những vòng tròn màu. Theo một số chuyên gia, kiểu ký hiệu này từng được ghi nhận trên các UAV V2U của Nga. Những dấu hiệu này được cho là giúp các UAV duy trì đội hình khi thực hiện các cuộc tấn công theo nhóm.

Tuy nhiên, một số chi tiết kỹ thuật của thiết bị vẫn chưa được làm rõ, đặc biệt là về tầm bay. Khoảng cách từ biên giới Nga đến trung tâm Kyiv vượt quá 200km, trong khi nhà sản xuất UAV Lancet từng công bố tầm hoạt động tối đa khoảng 130km. Điều này làm dấy lên nhiều tranh luận về cách thức chiếc UAV có thể tiếp cận mục tiêu. Một số nhà phân tích cho rằng thiết bị có thể được điều khiển thông qua mạng liên lạc di động hoặc các hệ thống modem dạng “mesh” để mở rộng phạm vi điều khiển.

Trong khi đó, ông Serhii “Flash” Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, bác bỏ nhận định rằng đây là UAV Lancet. Theo ông, dòng UAV này không có đủ dung lượng pin cũng như khả năng điều khiển từ xa để bay tới Kyiv từ khoảng cách xa như vậy. Ông Beskrestnov cho rằng vụ việc có thể liên quan đến các mảnh vỡ từ UAV kiểu Shahed được thả xuống như một phần của chiến dịch thông tin nhằm gây nhầm lẫn về loại vũ khí được sử dụng.

Theo các dữ liệu kỹ thuật trước đây, UAV Lancet thường mang đầu đạn nặng khoảng 3 - 5kg và được thiết kế để tấn công các mục tiêu chiến thuật như phương tiện bọc thép, hệ thống pháo hoặc radar. Một số chuyên gia nhận định rằng nếu thiết bị thực sự là Lancet, Nga có thể đã giảm khối lượng đầu đạn để bổ sung pin, qua đó kéo dài tầm bay của UAV. Hiện vẫn chưa có xác nhận độc lập về loại UAV chính xác được sử dụng trong vụ tấn công. Những khác biệt trong đánh giá của các chuyên gia cho thấy vẫn còn nhiều câu hỏi về công nghệ và phương thức triển khai các hệ thống UAV trong các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào Kyiv.

Hoàng Vũ